Mınıstrlik qaza tapqandardyń aty-jónderi men áskerı shenderin jarııalady. Qaza tapqan efreıtordan bastap maıor shenine deıingi áskerı qyzmetshilerdiń eń jasy 28-de bolsa, eń úlkeni 46 jasta eken.
Qalyń eldiń qabyrǵasyn qaıystyrǵan bul apatqa baılanysty Senat Tóraǵasy Darıǵa Nazarbaeva qaza tapqan ekıpaj músheleri men áskerı qyzmetshilerdiń otbasylary men týystaryna kóńil aıtty.
«Elimizdiń tynyshtyǵy men qaýipsizdigin qorǵaý jolynda abyroımen qyzmet atqarǵan aıbyndy sarbazdardyń esimi elimizdiń jadynda saqtala beredi. Marqumdardyń jandary jánnatta, ımandary salamat bolsyn», – delingen D.Nazarbaevanyń jedelhatynda.
Sondaı-aq Qorǵanys mınıstri, general-maıor Nurlan Ermekbaev: «Otan úshin óz ómirin qıǵan elimizdiń naǵyz patrıotynan, áskerı istiń kásibı sheberinen jáne Otanynyń adal ulynan aıyrylý – biz úshin orny tolmas qaıǵy. Olar óz áskerı boryshyn aqtyq demi bitkenshe adal oryndady. Qyzmettesterimizdiń jarqyn beınesi bizdiń júregimizde máńgi saqtalady», dep kóńil aıtty.
Al Senattyń jalpy otyrysynan keıin jýrnalıster aldyna shyqqan Bas prokýrordyń orynbasary Andreı Lýkın tikushaq apaty saldarynan qaza tapqan áskerılerdiń týysqandaryna kóńil aıta otyryp, atalǵan oqıǵaǵa baılanysty tergeý isiniń bastalǵandyǵyn jetkizdi.
– Bas áskerı prokýratýra qazirgi ýaqytta atalǵan oqıǵaǵa baılanysty qozǵalǵan qylmystyq isti qadaǵalap, túrli saraptamalar júrgizýde. Barlyq tergeý amaldary Bas prokýrordyń baqylaýynda. Tergeý «Ushý nemese oǵan daıyndalý qaǵıdalaryn buzý» baby boıynsha júrgizilýde, – dep atap ótti A.Lýkın.
Al Senat depýtaty, ushqysh-ǵaryshker Talǵat Musabaev palatanyń jalpy otyrysynan soń jýrnalısterge bergen suhbatynda, qaza tapqan áskerılerdiń otbasylaryna kóńil aıtyp, óziniń sala mamany retindegi pikirimen bólisti.
– Men ushqysh retinde aıtar bolsam, bul – kúrdeli ushý. Men mundaı jaǵdaıdaǵy ushýdyń aýyrlyǵyn jaqsy bilemin. Ekıpaj qolynan kelgen amalyn qyldy, biraq tehnıkanyń aty tehnıka, al avıasııa ekıpajdyń da yrqyna kóne bermeıtin kólik túri. Tizbektelip ushý ádette ekıpajdardyń bir birimen baılanysyp otyrýy arqasynda ushýdy jeńildetetin edi, – dedi senator.
T.Musabaevtyń aıtýyna qaraǵanda, Baıqońyrǵa aıaldaýdan soń kókke kóterilgen áýe kólikteriniń biri birneshe mınýttan soń radarlardan joǵalyp ketken. Arada ýaqyt óte tikushaqtyń qulaǵandyǵy belgili bolǵan.
Jalpy, apatqa ushyraǵan Mı-8 tikushaǵynyń alǵashqy nusqalary ótken ǵasyrdyń alpysynshy jyldarynan bastap M.L.Mıl atyndaǵy Máskeý tikushaq zaýytynda qurastyryla bastaǵan. Búgingi tańda 12000 myńnan asa dana kórsetkishpen álem boıynsha jappaı qoldanystaǵy eki qozǵaltqyshty tikushaqtardyń kóshin bastap tur. Kóptegen memleketterde azamattyq jáne áskerı tapsyrmalardy oryndaýǵa keńinen qoldanylyp keledi. 4500 metr bıiktikke deıin kóterilip, saǵatyna 230 kılometrdi eńseretin áýe kóligi ushýdaǵy senimdiligi jóninen de aldyńǵy qatarda.
Al avıasııadaǵy apattardy osy tikushaqpen jáne Qyzylorda oblysymen baılanystyratyn birer derekke toqtala ketsek, ótken jyly 13 naýryzda Mı-8 tikushaǵynda josparly ushýdy júzege asyrý kezinde jazataıym oqıǵa saldarynan bort tehnıgi J.T.Tasybekov kóz jumǵan edi. Qorǵanys mınıstrligi sol tusta bul oqıǵanyń jaı-japsaryn ashyp aıtqan joq.
Sondaı-aq 2008 jyly 28 aqpan kúni Qyzylorda oblysynyń aýmaǵyn sý tasqynynan qorǵaý maqsatyndaǵy is-sharalar josparyna sáıkes, Syrdarııa ózeniniń ústinen baqylap ushý sátinde «Qazáýequtqarý» mekemesiniń Mı-8 tikushaǵy apatqa ushyrap, alty adamnyń ómiri qıylǵan bolatyn. Bul oqıǵa da Jalaǵash aýdanynyń aýmaǵynda tirkeldi.
О́z kezeginde, 27 naýryz kúni qaza tapqan áskerıler qandaı oqý-jattyǵýlarǵa qatysqan edi, degen saýalǵa keler bolsaq, Qazaqstannyń Qarýly Kúshterinde Áýe qorǵanysy kúshteri Áskerı-áýe kúshteriniń avıasııalyq toptamasyn tarta otyryp, arnaıy bólimshelerdiń «Altyn jebe» keshendi tekserisi ótip jatqan bolatyn. Ol boıynsha bólimshelerdiń is-qımyldary taýlardaǵy joly qıyn jerlerde josparlanǵan. Sondaı-aq arnaıy bólimsheler kórsetilgen bıiktikterge ornalasa otyryp, taýlarda túngi ýaqytta azımýt arqyly marsh júgirý oryndap, barlaý-izdestirý is-qımyldaryn júrgizdi. Odan basqa, tekseristiń negizgi kezeńderin oryndaý barysynda bólimsheler torýylǵa qatysady jáne artıllerııanyń atysyn retteý jáne armııalyq avıasııany keltirý jónindegi normatıvterdi tapsyrýy tıis. Onyń negizgi maqsaty arnaıy bólimshelerdiń jaýyngerlik ázirliginiń jaı-kúıi men belgilengen merzimde kez kelgen jaýyngerlik tapsyrmany oryndaı alý qabilettiligin tekserý, sondaı-aq barlyq sanattaǵy áskerı qyzmetshilerdiń dalalyq mashyqtary men kásibı daıyndyqtarynyń deńgeıin arttyrý.
Endi oqıǵa ornynan túsirilgen áýesqoı beınekadrlarǵa nazar aýdarar bolsaq, tikushaqtyń avtokólik jolyna taıaý jerge qulaǵandyǵyn jáne qańqasynyń laýlap janyp jatqandyǵyn kórýge bolady. Resmı derekterge súıensek, oqıǵa ornyna Jalaǵash eldi mekeninde ornalasqan órt sóndirýshiler shuǵyl jetken. Alaıda, kórer jaryǵy taýsylǵan azamattardy qutqaryp qalý múmkin bolmaǵan.
Bul oqıǵanyń aq-qarasyn tergeý organdary anyqtaıtyn bolady. Al Qorǵanys mınıstrliginiń basshylyǵy qaza tapqandardyń otbasylary men týysqandaryna moraldyq jáne materıaldyq kómek kórsetý jóninde sharalar qabyldaıdy.
Esterińizge sala ketsek, atalǵan avıasııalyq apat 27 naýryz kúni boldy. Aqtaýdan Shymkentke bet alǵan tórt tikushaqtyń biri ázirge belgisiz sebeptermen Qyzylorda oblysynyń aýmaǵynda qulady.
Tikushaq apatynan qaza tapqan áskerı qyzmetshilerdiń tizimi
Roman Kostygov – maıor 26.04.1985
Tımýr Qudaıberdıev – maıor 17.09.1985
Aslan Aıtbaev – leıtenant 10.11.1994
Danııar Qońyrbaı – maıor 10.11.1985
Sabyr Toqbaev – maıor 15.12.1977
Syrym Másálim – kapıtan 11.12. 1989
Qaırat Nursapanov – 3-synypty serjant 08.10.1973
Murat Sháripov – aǵa serjant 04.01.1979
Ashat Abdýlmanat – kishi serjant 21.09.1982
Aıdyn Ábdildınov – efreıtor 11.12.1978
Qýanysh Sarqytbaev – efreıtor 08.09.1986
О́mirhan Qaýqaev – efreıtor 21.08.1990
Mıras Jumataev – efreıtor 10.02.1991
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
