Prezıdent qarsylyǵyn eńsere almady
Beısenbi, 12 qańtar 2012 7:49
Budan buryn habarlaǵanymyzdaı, Konstıtýsııalyq Keńes Ortalyq saılaý komıssııasynyń haty boıynsha qoldanylyp otyrǵan tótenshe jaǵdaı kezinde Mańǵystaý oblysynyń Jańaózen qalasynda besinshi saılanatyn jáne Parlament Májilisi depýtattarynyń kezekten tys saılaýyn jáne máslıhattar depýtattarynyń kezekti saılaýyn ótkizý múmkindigine qatysty óziniń 2004 jylǵy 9 sáýirdegi №5 qaýlysyn túsindirý týraly qosymsha qaýly qabyldaǵany belgili. Onda Konstıtýsııalyq Keńes Ortalyq saılaý komıssııasynyń Mańǵystaý oblysy Jańaózen qalasynda respýblıkanyń ókildi organdaryna saılaý ótkizýge baılanysty máseleler boıynsha joldaǵan suraqtaryna saı túsindirme berdi.
Beısenbi, 12 qańtar 2012 7:49
Budan buryn habarlaǵanymyzdaı, Konstıtýsııalyq Keńes Ortalyq saılaý komıssııasynyń haty boıynsha qoldanylyp otyrǵan tótenshe jaǵdaı kezinde Mańǵystaý oblysynyń Jańaózen qalasynda besinshi saılanatyn jáne Parlament Májilisi depýtattarynyń kezekten tys saılaýyn jáne máslıhattar depýtattarynyń kezekti saılaýyn ótkizý múmkindigine qatysty óziniń 2004 jylǵy 9 sáýirdegi №5 qaýlysyn túsindirý týraly qosymsha qaýly qabyldaǵany belgili. Onda Konstıtýsııalyq Keńes Ortalyq saılaý komıssııasynyń Mańǵystaý oblysy Jańaózen qalasynda respýblıkanyń ókildi organdaryna saılaý ótkizýge baılanysty máseleler boıynsha joldaǵan suraqtaryna saı túsindirme berdi.
О́ıtkeni, Konstıtýsııalyq Keńes saılaý uıymdastyrý jáne ótkizý máselelerine, sondaı-aq saılaý komıssııalarynyń qyzmetine qatysty birqatar qaýlylar qabyldaǵany belgili. Máselen, solardyń biri 2004 jyly sáýir aıynda Memleket basshysynyń ótinishi boıynsha qaralyp, bul ótinishte Parlament qabyldaǵan «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Konstıtýsııalyq zańynyń Ata Zańǵa sáıkestigi týraly másele qoıylǵan bolatyn. Sóıtip, Konstıtýsııalyq Keńestiń qaýlysymen bul Konstıtýsııalyq zań Negizgi Zańǵa sáıkes dep tanyldy.
Mine, endi, Mańǵystaý oblysynyń Jańaózen qalasynda engizilgen tótenshe jaǵdaı rejimimen tuspa-tus kelgen besinshi saılanatyn Parlament Májilisi depýtattarynyń kezekten tys saılaýyn jáne máslıhattar depýtattarynyń kezekti saılaýyn daıyndaý úderisi Konstıtýsııalyq Keńestiń atalǵan osy qaýlysyn qoldanar kezde Ortalyq saılaý komıssııasynda keıbir quqyqtyq baǵyttardy naqtylaý týraly másele týyndady. Sondyqtan Ortalyq saılaý komıssııasy atalǵan qaýlyǵa túsinik berý týraly Konstıtýsııalyq Keńeske hat joldap, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Mańǵystaý oblysynyń Jańaózen qalasynda tótenshe jaǵdaı engizý jáne onyń qoldanysyn uzartý týraly Jarlyqtarynyń negizinde Ortalyq saılaý komıssııasy elimizdiń ókildi organdaryna depýtattar saılaýyn Mańǵystaý oblysynyń Jańaózen qalasynda ótkizýge quqyly ma degen birqatar suraqtar qoıǵan edi.
Buǵan Konstıtýsııalyq Keńes memlekettiń azamattardyń saılaý quqyǵy júzege asyrylýynyń tártibi men sharttaryn aıqyndap qana qoımaı, bul quqyǵyn ózge de konstıtýsııalyq quqyqtary jáne bostandyqtarymen birge tolyq kóleminde ózderiniń jeke qaýipsizdigi, sondaı-aq saılaýdyń jarııalylyǵy men básekelestigi jaǵdaıynda iske asyrýyn da qamtamasyz etýge tıis dedi. Alaıda, tótenshe jaǵdaı rejimi kezinde jeke jáne zańdy tulǵalardyń birqatar quqyqtary men bostandyqtaryna ýaqytsha shekteý qoldanylatyn jaǵdaıda mundaı maqsattarǵa qol jetkizý óte qıyn. Demek, tótenshe jaǵdaı qoldanylyp otyrǵan kezde el azamattarynyń óz qalaýyn erkin bildirýin, konstıtýsııalyq quqyqtary men bostandyqtaryn tolyq júzege asyrýyn qamtamasyz etý múmkin bolmaýyna baılanysty, Tótenshe jaǵdaı týraly zańda tikeleı tyıym salynǵandyqtan, tótenshe jaǵdaı rejimi qoldanylyp otyrǵan jerlerde saılaý ótkizilmeıdi jáne osyǵan saı Ortalyq saılaý komıssııasy óz quzyreti sheginde Konstıtýsııanyń jáne respýblıka zańnamasynyń talaptaryn júzege asyrýǵa qajetti sharalardy qabyldaıdy, dep sheshimin túıindegen bolatyn.
Degenmen, Konstıtýsııanyń 73-babynyń 4-tarmaǵynda Konstıtýsııalyq Keńestiń sheshimine Respýblıka Prezıdenti qarsylyq bildire alatyndyǵy jazylǵan. Bul qarsylyq Konstıtýsııalyq Keńes músheleri jalpy sanynyń úshten ekisiniń daýsymen eńserile alady. Prezıdent qarsylyǵy eńserilmegen jaǵdaıda Konstıtýsııalyq Keńestiń sheshimi qabyldanbady dep esepteledi. Mine, osyǵan oraı Prezıdent ústimizdegi jyldyń 10 qańtarynda Konstıtýsııalyq Keńestiń atalǵan qosymsha qaýlysyna qarsylyq engizdi, ıaǵnı veto qoıdy. О́ıtkeni, Memleket basshysy qabyldaǵan sheshimniń basty maqsaty – Jańaózen turǵyndary úshin memlekettik bılik pen jergilikti ózin-ózi basqarý organdaryna saılaý jáne saılanýdaǵy ózderiniń konstıtýsııalyq quqyqtaryn iske asyrý múmkindigin qamtamasyz etý boldy.
Sóıtip, keshe Memleket basshysynyń atalǵan qarsylyǵyn Konstıtýsııalyq Keńes músheleri daýysqa saldy. Osyǵan oraı Konstıtýsııalyq Keńes múshesi I.Baqtybaev Konstıtýsııalyq Keńes Konstıtýsııanyń 73-babynyń 4-tarmaǵyn jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq Keńesi týraly» 1995 jylǵy Konstıtýsııalyq zańynyń 38-babynyń 3-tarmaǵyn basshylyqqa alyp, Konstıtýsııalyq Keńestiń 6 qańtardaǵy №1 qosymsha qaýlysy qabyldanbady dep esepteıdi jáne Ortalyq saılaý komıssııasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańyn Konstıtýsııaǵa sáıkestigi jónindegi tekserý týraly Konstıtýsııalyq Keńestiń 2004 jylǵy 9 sáýirdegi №5 qaýlysyna túsindirme berý jónindegi ótinishi boıynsha Konstıtýsııalyq is júrgizý qysqartylsyn dep qaýly etedi, dedi. Osylaısha Konstıtýsııalyq Keńes músheleri daýys bergende Memleket basshysynyń qarsylyǵy eńserilmedi.
Aleksandr TASBOLATOV.