Jańaózen oqıǵasyna baılanysty Aqtaýda ótip jatqan sot otyrysynyń jumysyna qatysty óz oıyn «Áleýmettik áriptestik ortalyǵynyń» tóraǵasy Álibek BEINEShOV bylaı dep bildirdi.
Seısenbi, 3 sáýir 2012 7:37
Jańaózende bastalǵan sot otyrysy qalypty jaǵdaıda ótýde. Degenmen, birqatar jábirlenýshiler aıyptalýshylarǵa taqqan talap-aryzdarynan bas tartyp otyr. Olar oqıǵa saldarynan kelgen shyǵyndaryn qaıtarý maqsatynda aryzdaryn jazǵan bolatyn. Endi sot barysyna kóz júgirtsek, jábirlenýshiler osy talap aryzdaryn qaıtyp alýda.
Seısenbi, 3 sáýir 2012 7:37
Jańaózende bastalǵan sot otyrysy qalypty jaǵdaıda ótýde. Degenmen, birqatar jábirlenýshiler aıyptalýshylarǵa taqqan talap-aryzdarynan bas tartyp otyr. Olar oqıǵa saldarynan kelgen shyǵyndaryn qaıtarý maqsatynda aryzdaryn jazǵan bolatyn. Endi sot barysyna kóz júgirtsek, jábirlenýshiler osy talap aryzdaryn qaıtyp alýda.
Bul kópshilik arasynda birqatar suraqtardy da týǵyzyp otyr. Nelikten olar oqıǵaǵa qatysty kinálilerdi taýyp, shyǵyndaryn qaıtaryp berý týraly talap aryzdarynan bas tartýda? Onda aıypkerlerdi de bosatý kerek emes pe? Árıne, buǵan baılanysty túptiń túbinde sot óz sheshimin shyǵaratyny anyq. Biraq bul úrdiske baılanysty syrttaı baqylaý jasap otyrǵan basqa da qoǵamdyq uıymdar sekildi meniń de aıtar óz oıym bar.
Jappaı tártipsizdikke (QK 241-bap) baılanysty is jábirlenýshilerdiń (QIK 32-bap) aryzdarynan tys qozǵalyp otyr. Demek, Jańaózen qalasynda oryn alǵan jappaı tártipsizdikke baılanysty is dúnıe-múlki búlingen jábirlengen kásipkerler tarapynan emes, kerisinshe, oryn alǵan qylmystyń qoǵamdyq qaýiptiligine baılanysty qozǵalyp otyr. Endeshe jábirlengender aryzdary men talaptarynan bas tartqandarymen sottalýshylarǵa qylmystyq is toqtatylmaıdy. Jábirlengender sottalýshylardy aıyptaýdan emes, azamattyq talap- aryzdan bas tartty. Al bul jerde aıyptaýshy memleket múddesin bildiretin prokýror bolyp tabylady. Sondyqtan da jábirlengender Jańaózen qalasyndaǵy jappaı tártipsizdik týraly is boıynsha memlekettik aıyptaýdy qoldamady, degenmen zań boıynsha olar aıyptaýdan bas tarta almaıdy. Zań turǵysynan alǵanda olardyń áreketteri azamattyq talaptan bas tartý ǵana bolyp tabylady.
Bireýler jábirlengender múlikteriniń búlingenderi týraly aıǵaq berýi úshin olarǵa quqyq qorǵaý organdary tarapynan qysym kórsetildi, sondyqtan olar aıyptaýdan bas tartty deıdi. Áıtpese, olardyń aıyptaýdan jáne azamattyq talap-aryzdan bas tartýyn qalaı túsindirýge bolady? Sot nelikten buǵan nazar aýdarmaıdy deıdi. Kásipkerlerdiń múlikteri búlingen soń aryzdy olar quqyq qorǵaý organdaryna ózderi jazdy. Sodan keıin olardan qylmystyq isti tergeý aıasynda ǵana jaýap alyndy. Jáne qylmystyq isti tergeý nemese toqtatý jábirlenýshilerdiń mártebesi men polısııaǵa bergen aryzdaryna baılanysty emes. Qylmystyq is boıynsha 188 jábirlenýshi tirkelgen. Olardyń 155-i azamattyq talap aryz bergen. Rasynda osy adamdardyń birqatary prosess barysynda talap aryzdarynan bas tartty.
Meniń jeke pikirim boıynsha, jábirlenýshiler de kásipkerler bolǵandyqtan olar óz esepterin jaqsy biledi. Al óz ótinishterin qaıtarýy, bul birinshiden, atalǵan shyǵyndy memleket tarapynan qaıtaryp alýdy kózdep otyr. Eger sot sheshimimen kásipkerlerdiń shyǵynyn qaıtarý aıypkerler moınyna taǵylatyn bolsa, onda sottalǵandar qashan, qaıtip, qalaı jábirlenýshilerdiń shyǵyndaryn ótemek? Olardyń áleýmettik jaǵdaıy kótere me? Demek, aıypkerlerdi sottaý kásipkerler úshin tıimdi me degen másele týyndaıdy. Sondyqtan da jábirlenýshiler senimsizdik bildirip shyǵyndy sottalýshylardan emes, memleketten talap etip otyr.
Ekinshiden, Jańaózen shaǵyn qala. Ondaǵy halyq birin-biri jaqsy tanıdy. Jaqyn tanymasa da kórshisi, týysqandary arqyly syrttaı biledi. Demek, bul turǵydan alǵanda birin-biri biletin, tanıtyn adamdar adamgershilikten attaı almaı otyr. Syılastyq qashanda jaqsy qasıet. Endeshe syılastyqty, adamgershilikti joǵary qoıatyn halqymyz bul joly da baılyqtan birlik artyq dep keshirimge kelip otyr dep esepteımin. Osy eki derekke baılanysty jábirlenýshiler ózderiniń ótinishterin qaıtaryp aldy degen pikirdemin.
