Rýhanııat • 11 Sáýir, 2019

Semeıde aqyn Baýyrjan Jaqyptyń «Jan daýysy» shyǵarmasy sahnalandy

900 ret kórsetildi

Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynyń Basqarma tóraǵasynyń orynbasary, aqyn Baýyrjan Jaqyptyń «Jan daýysy» shyǵarmasy Semeı ıadrolyq polıgonynda bolǵan jarylystar qasiretine, el men jerdiń muńyna, beıbit ómir men soǵys alapatynyń sharpysqan tarıhı kúnderine arnalǵan.

Bıyl Semeı polıgonyndaǵy ıadrolyq atom bombasynyń alǵashqy synaǵy ótkenine 70 jyl,  halyqaralyq «Nevada-Semeı» antııadrolyq qozǵalysynyń bastaý alǵanyna 30 jyl tolyp otyr. Osyǵan oraı Soltústik Qazaqstan oblysynan kelgen S. Muqanov atyndaǵy qazaq sazdy-drama teatry Semeıge gastroldik saparmen arnaıy kelip, Baýyrjan Jaqyptyń «Jan daýysy» shyǵarmasyn sahnalady. Rejısseri Farhat Moldaǵalı.

- Shyńǵystaý-Abyraly týǵan jerim, ata-babalarym mekeni, onyń jan jarasy árqashan meniń kóńilimniń túkpirinde, júregimde qalatyny sózsiz,-dedi aqyn Baýyrjan Jaqyp,-polıgonnan zardap shekken aýylymnyń, Máskeýge basybaıly táýeldi bolǵan qazaq jeriniń qyryq jyl boıy jarylystardan kóz ashpaýy úlken qasiret. Buny kez kelgen shyǵarmashylyq adamy ózinshe beıneleýge tyrysady. Máselen, jazýshy Medeý Sárseke «Semeı qasireti» degen derekti kitap jazsa, men poezııa tilimen berýge tyrystym. Degeleń taýynyń topyraǵy shyǵyp, qoparylǵan kórinisi, syldyrap aqqan bulaqtardyń tartylyp qalýy, ana men bala qasireti osylardyń barlyǵyn da «Tartylǵan ózinniń muńy», «Qýraǵan toǵaıdyń sońǵy sózi», «Jeldiń joqtaýy» sııaqty kóptegen bólimderimde jazyp,  «Jan daýysy» shyǵarmama toptastyrdym. Bul kıeli Abaı eliniń, zardap shekken Abyraly jeriniń ǵana emes, búkil qazaq dalasynyń qasireti bolǵandyqtan da, «Táttimbet kúıiniń kúmbiri», «Shyńǵystaý. Shákárim qajynyń shyndyǵy», «Tańat jaılaýy. Ámire ániniń áýeni» sııaqty bólimderde oıymdy tolyq jetkizýge tyrystym. Abaıdy qurmettep, Muhańsha tolǵanyp, Oljas Súleımenov aǵamyzdyń sol bir erligin eske túsirdim.  Osydan kóp jyl buryn T. Júrgenov atyndaǵy óner akademııasynda, professor Darıǵa Turanqulovanyń akterleri osy shyǵarmamnan  úlken bir qoıylym qoıǵan edi. Endi mine, búgin shyǵarmamdy sahnalap rejısser Farhat Moldaǵalı da kelip otyr. Talaby bar jas. Osy eldiń, Semeıdiń týmasy. Máskeýde sheberlik kýrstarynan ótip júr, ataqty rejısser Maman Baıserkenovtyń shákirti. Soltústik Qazaqstannan 50 adam bolyp kelip otyrǵan S. Muqanov atyndaǵy osy teatr ujymyna, basshysy Birjan Jalǵasbaevqa sheksiz alǵysymdy bildiremin.

«Jan daýysy» sahnalyq qoıylymy halyqtyń kóńilinen shyqty. Abaı atyndaǵy teatrdyń zaly kórermenge lyq toldy, tipti ıne shanshar jer bolmady. Teatr akterleri de bar ónerlerin ortaǵa salyp, polıgon zardabyn, jer jarasyn, halyq muńyn mýzykalyq-drama tilinde jetkize bildi. Qyzyljardan jetken óner ujymy osy sapar úshin bir aı kóleminde tyńǵylyqty daıyndyq júrgizgen eken. Shyǵarmanyń sahnaǵa shyǵýyna demeýshilik jasaǵan «Aqshyń» korporasııasy, «Abyraly-Degeleń» qory. Baýyrjan Jaqyptyń «Jan daýysy» shyǵarmasyn tamashalaýǵa Qazaqstannyń Halyq ártisi Beken Imahanov, jazýshy Medeý Sársekeler de kelip qatysyp, jyly lebizderin bildirdi.

Al Semeı qalalyq mádenıet jáne tilderdi damytý bóliminiń basshysy Nazerke Aqqojına qala ákimi Ermak Sálimovtyń atynan quttyqtaýyn jetkizdi.

- Baýyrjan Jaqyptyń «Jan daýysy» shyǵarmasyn sahnalaý týraly sheshim shyqqanda, premera Semeı qalasynda bolý kerektigin birden uqtyq. Maqsatymyz ótken jaranyń aýzyn tyrnaý emes, osyndaı kún endi bolashaqta qaıtalanbasyn dep halyqqa oı salý boldy,- dedi S. Muqanov atyndaǵy qazaq sazdy-drama teatrynyń rejısseri, Abraly óńiriniń týmasy Farhat Moldaǵalı,  – bizdiń ujym gastrolmen elimizdiń iri qalalarynda, tipti shetelderde, Rýmynııa elinde boldyq. Dese de, týǵan jerim Semeıge kelý men úshin eń mańyzdy, rýhanı serpilis bolyp tabylady.

 Qyzyljarlyq  trýppa  Baýyrjan  Jaqyptyń «Jan daýysy» shyǵarmasymen qatar, Muhtar Áýezovtyń «Qaragóz» jáne Maǵjan Jumabaevtyń «Sholpannyń kúnási» shyǵarmalaryn da sahnalap, semeılikter nazaryna usynbaq. 

Raýshan NUǴMANBEKOVA                  

«Egemen Qazaqstan»

sýretti túsirgen avtor

SEMEI






Sońǵy jańalyqtar

Elordada Ulttyq Onim kórmesi ashyldy

Elorda • Búgin, 16:52

Dollar 425 teńgeni qurady

Qarjy • Búgin, 16:33

Aqtóbede jol apatynan eki adam qaza tapty

Aımaqtar • Búgin, 13:35

Uqsas jańalyqtar