Eske salar bolsaq, 2004 jyly Afınyda ótken dúbirli dodada Baqtııar Artaev chempıon bolyp qana qoımaı, týrnırdiń eń úzdik boksshyna beriletin Vel Barker kýbogynyń ıegeri atandy. Bul tolaıym tabystan soń tórt jyl ótkende qazaqtyń taǵy bir talantty boksshysy Baqyt Sársekbaev Beıjiń-2008 Olımpıadasynda top jardy. 2012 jyly Londonda ótken olımpııa oıyndarynda Serik Sápıev jeńistiń eń bıik tuǵyryna kóterildi jáne ol áıgili Vel Barker kýbogyna laıyqty boksshy retinde tanyldy. Al byltyrǵy Rıo Olımpıadasynda Danııar Eleýsinovtiń baǵy jandy.
Mine, qatarynan tórt Olmpıadada 69 kılo salmaqta oǵlandarymyz olja salǵannan keıin álemdegi bokssúıer qaýym arasynda joǵaryda aıtqanymyzdaı «Qazaq salmaǵy» degen túsinik birjola qalyptasty.
Jaqynda Danııar Eleýsinovtiń kásipqoı boksqa aýysqany týraly resmı jańalyq jaryqqa shyqty. Boksshymyzdyń bul qadamyn qýana quptaǵandar da, mundaı árekettiń keleshegine kúmánmen qaraǵandar da boldy. Máselen, qyzdar arasyndaǵy bokstan eki dúrkin álem chempıony Nazym Qyzaıbaıdyń bapkeri, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy Jumabek О́mirzaqov bylaı deıdi: «Bul qatelik, nege deseńiz, Eleýsinov qaı jaǵynan alyp qarasańyz da kásipqoı bokstyń talabyna saı kelmeıtin bylǵary qolǵap sheberi. Onyń judyryqtasý máneri múlde basqasha, men tipti ony kásipqoı rıngte kóz aldyma elestete de almaımyn. Oǵan áýesqoı boksta qalý kerek edi…».
Al endi, dańqty Danııarymyzdyń ornyna, ıaǵnı el quramasyndaǵy «altyn» salmaqtyń tuǵyryna kim laıyqty? Bul týraly áńgime qozǵaǵanda, aldymen aýyzǵa iligetini Abylaıhan Júsipovtiń esimi. Qazirgi kezde jasy jıyrmaǵa endi ilikken órenniń jasóspirimder jáne jastar arasyndaǵy dúbirli degen dodalardan almaǵan júldesi joqtyń qasy: jasóspirimder arasynda Qazaqstan chempıony (2013), Azııa jáne álem chempıony (2013), jastar arasynda Qazaqstan chempıony, Azııa jáne álem chempıony (2014), jasóspirimder arasyndaǵy Nankın Olımpıadasynyń jeńimpazy (2014).
Bir súıinetini, Abylaıhan eresekter tobyna tosyrqamaı qosyldy. Saqa jigitter arasyndaǵy óziniń eń alǵashqy synynyń biri – Qaraǵandyda ótken Ǵalym Jarylǵapov týrnırinde 63 kılo salmaqta elimizdiń sol kezdegi eń myqty degen úsh boksshysyn bet qaratpaı utyp, olımpııalyq lısenzııa beretin jarysqa joldama alǵan bolatyn. Árıne, Olımpıadadaǵy sátsiz óneri óz aldyna bólek áńgime. Degenmen, taýy shaǵylmaǵan talantty boksshy byltyr Pavlodarda ótken eresekter arasyndaǵy Qazaqstan chempıonatynda jańa – 69 kılo salmaqta qarsylastarynyń bárinen basym tústi.
Biz joǵaryda atap ótken ótkir tildi bapker Jumabek О́mirzaqov boksshy Júsipov týraly mynadaı pikir aıtady: «Abylaıhan Júsipov Qazaqstan quramasynyń 69 kılo salmaqtaǵy jańa kóshbasshysy bola alady. Jastyǵyna qaramastan, adam senbesteı talantty. Eger onymen saýatty jumys istese, ol qurama komandada Eleýsinovti 100-120 paıyzǵa almastyra alady».
Jalpy, bokstyń mańaıyndaǵy mamandardyń basym kópshiligi Júsipovtiń jańa salmaqqa aýysqanyn qýana quptady. Munyń ózi «altyn» salmaqtyń jaýapkershiligin jaqsy sezinetin sheberdiń senimine myqty tirek. Degenmen, qazaq úshin qutty bolǵan bul salmaqta óziniń teńdessiz ekenin dáleldeý úshin Abylaıǵa shelektep ter tógýge týra keledi. Nege deseńiz, Abylaıdyń artynan shyqqan dúbirdiń daýysy qulaq tundyrady. Mysaly, Qanaǵat Maralov, Almasbek Álibekov syndy saıypqyran boksshylardyń da bir barmaǵy ishinde búgýli ekenin umytpaǵanymyz jón. Keıbir sport jýrnalısteri jastar arasyndaǵy byltyrǵy álem chempıony, eresekter tobynda eń quryǵanda bir de bir jekpe-jekke túsip kórmegen Sadrıddın Ahmedovti de Júsipovke laıyqty qarsylas kóredi eken. Kim bilgen?..
Bıyl halyqaralyq iri týrnırlerden bólek, álem jáne Azııa chempıonattary ótedi. Osy aıtýly básekeler de biraz jaıtty jáne kimniń qandaılyq qaýqary baryn anyqtaýy tıis.
Tokıo-2020 dodasyna sapar búginnen bastaý alady. Bylaısha aıtqanda, «Qazaqtyń salmaǵy» Alashtyń qaı oǵylanyna da úlken jaýapkershilik júkteıdi. Qudaı bergen daryny óz aldyna, oǵan qosa sportshylarǵa óz-ózin qamshylaı alatyn qajyr-qaırat pen orasan eńbek kerek. Jaryp shyqqan jeńimpazdyń daralyǵyna eshkim kúmán keltire almastaı bolýy shart. Sonda ol naǵyz – Daraboz!
Qaırat ÁBILDINOV,
«Egemen Qazaqstan»
