«Adamzattyń bárin súı»…
Seısenbi, 17 shilde 2012 7:19
Men ony tanı almaı qaldym. Eki jaǵy sýalyp, qos janary úńireıip, júdep ketipti. «Aǵa, tanymaı tursyz ba, tanymaısyz… Men ólip-tirildim ǵoı», dedi ol daýysy dirildep.
Mán-jaıǵa keıin qanyqtym. Shynynda da, aıaq-qoly balǵadaı, tepse temir úzetin azamat bir ólimnen qalǵan eken. Endigi áńgimeni onyń óz aýzynan estıik.
Seısenbi, 17 shilde 2012 7:19
Men ony tanı almaı qaldym. Eki jaǵy sýalyp, qos janary úńireıip, júdep ketipti. «Aǵa, tanymaı tursyz ba, tanymaısyz… Men ólip-tirildim ǵoı», dedi ol daýysy dirildep.
Mán-jaıǵa keıin qanyqtym. Shynynda da, aıaq-qoly balǵadaı, tepse temir úzetin azamat bir ólimnen qalǵan eken. Endigi áńgimeni onyń óz aýzynan estıik.
– «Aýrý aıtyp kelmeıdi», deıdi ǵoı. Osydan jeti-segiz aıdaı buryn oılamaǵan jerden denem aýyrlap, mazam kete bastady. Kóp sozbaı dárigerge bardym. Qarady. Dárisin jazyp berdi. Aıtqanyn buljytpaı oryndadym. Biraq odan jaǵdaıym jaqsara qoıǵan joq. Qaıda baramyn? Taǵy da emhanaǵa keldim. Bul joly qabyldaýda basqa dáriger otyr eken, «Alańdamańyz, dárihanadan myna maıdy alyp arqańyzǵa jaǵyńyz, qulan-taza táýir bolasyz», dedi. Jazǵan qulda jazyq bar ma, ol kisiniń de aıtqanyn eki etpeı oryndadym. Burynǵy burynǵy ma, endi belimdi jaza almaı, búktelip qaldym. Osylaı bir dárigerden ekinshi dárigerge júgirindi bolyp júrip, eki aıdaı ýaqytty ótkizip aldym. Baıqaımyn, meniń jaǵdaıymnyń kúnnen-kúnge tómendep bara jatqany dárigerlerime bata qoımaıtyn sııaqty. Mertik-shortyq, yńqyl-syńqyly kóp adamdardy kúnde qabyldaı bergen soń, etteri úırenip ketti me eken, kim bilsin: «Myna baıǵus ólip qalady-aý dep», eleńdep jatqan biri joq.
– Bar bitiretinderi ýys-ýys dári jazyp beredi. Bireýi «beliń aýyrady» dese, endi bireýi «júrekte bir gáp bar» dep záremdi alady. Tipti aýrýhanadan shyqpaıtyn boldym. Aqyry bir kúni ÝDZ-ǵa túsirdi. Qabyldaýshy dáriger jas jigit eken, salǵan jerden: «Sizdi munda kim jiberdi?» dedi. Daýysynda qobaljý bar. «Kim jiberýshi edi, ýchaskelik dáriger». Osydan keıin álgi jigit kabınetten shyǵyp ketti de, sálden soń taǵy eki-úsh dárigerdi ertip keldi. «Myna kisini tezirek aýrýhanaǵa jetkizý kerek, asqazanynyń jarasy ashylyp ketipti», dedi ol. Álgilerdiń bireýi hırýrg eken, «maǵan erińiz» dep basqa kabınetke alyp keldi. Sosyn buǵan deıin talaı kisiniń qolynan ótken qaǵazdarymdy árli-berli aqtarystyryp otyrdy da: «Qazir dári jazyp beremin, sony ishseńiz jazylyp ketesiz», dedi. Dárihanaǵa kelip hırýrgtiń qaǵazyn usynyp edim, orta jastaǵy áıel: «Dárini kimge alasyz?» dep surady. «О́zime, asqazanym aýyrady». «Myna dáriniń bireýi asqazandyki, bireýi múlde basqa aýrýǵa qoldanylady». Bul qalaı boldy dep hırýrgke telefon shaldym. Ol ar jaqtan: «Keshirińiz, qate jazyp qoıyppyn», dep basqa dárini atady…
Uzyn sózdiń qysqasy – tanysym sol túndi kirpik ilmeı ótkizipti. Amaly taýsylǵannan keıin, tań ata jedel járdem shaqyrtady. Aqyry, dárigerler ota jasap, asqazanynyń tórtten úsh bóligin alyp tastaýǵa májbúr bolady. Esin jıyp, ózine ózi kele bastaǵannan keıin, emdeýshi dáriger: «Aǵasy-aý, osyǵan deıin qaıda júrgensiz, aýrýyńyzdy tym asqyndyryp alypsyz ǵoı, endi sál keshikkende ómirmen qoshtasady ekensiz», deıdi.
– Sergeldeńge túskenińizdi aıtpadyńyz ba?
– Bolar is bolǵannan keıin aıtty ne, aıtpady ne?! Qatty túńildim. Astanada turatyn, oqyǵan, qyzmet istep júrgen maǵan istegenderi osy bolsa, aýylda turyp jatqan, bolmasa osynda jumys istep beli qaıysyp júrgenderdiń kúni neshik dep oıladym. Shynym sol, kózim jetti, shybyn qurly kórmeıdi! Bezbúırek eken, júreksiz eken!!! Qudaı biledi, talaılar osylardyń áleginen ana jaqqa kúninen buryn ketken de shyǵar-aý?!.
Pyshaqqa túsý ońaı ma, tym álsirep qalǵan eken, aıaǵyn basyp, kóshe boılap ketip barady. Men bolsam, qaqqan qazyqtaı sol ornymda turyp qaldym. Bir zil batpan salmaq ıyǵymnan basyp, eńsemdi ezip ketti. Rasynda da, bir ólimnen qalǵan eken. Halqyna adal qyzmet etýge ant beredi, aýyryp-syrqasaq, arasha túsedi dep júrgen aq halatty abzal jandarymyzdyń munysy ne?!. Áńgimeniń tórkinine qaraǵanda, kezdeısoq oqıǵa emes…
Táýelsizdik alǵannan beri elimizde densaýlyq saqtaý salasyn damytý baǵytynda ulan-ǵaıyr ister atqarylýda. Elbasynyń tikeleı nusqaýymen Astananyń ózinde birneshe zamanaýı ortalyq salyndy. Olardyń bári sheteldik ozyq tehnologııamen jabdyqtalǵan. Taıaýda ǵana «Egemen» Astana qalasyndaǵy Ulttyq kardıohırýrgııalyq ǵylymı ortalyqta elimizdiń bas kardıohırýrgi doktor Iýrıı Vladımırovıch Pıanyń germanııalyq áriptesterimen birge postkeńestik keńistikte buryn-sońdy jasalmaǵan otany júzege asyryp, donor júregine muqtaj syrqatqa jasandy júrekti ımplantasııalaǵany týraly jazdy. Buǵan deıin mundaı ota Germanııa men AQSh-ta ǵana jasalǵan eken. Endi, mine, úshinshi ota bizdiń elimizde júzege asyrylyp otyr. Bul, árıne, otandyq medısınanyń búgingi deńgeıin, jyldan jylǵa ósip-órkendep kele jatqanyn aıǵaqtaıtyn úlken jetistik, zor maqtanysh! Aımaqtarda da oń ózgerister az emes. Sońǵy jyldary oblys ortalyqtaryn bylaı qoıǵanda, aýdandardyń ózderinde qanshama aýrýhanalar salynyp iske qosyldy. Olarda da nebir kúrdeli otalar jasalyp, halyqtyń sapaly qyzmetke qoljetimdiligi artty. Osynyń bárine qýanamyz, táýelsizdiktiń jemisi dep shattanamyz. Áttegen-aıy, mynadaı soraqylyqtan keıin sonyń bári zaıa ketkendeı kórinedi eken.
Bul arada biz túımedeıdi túıedeı qylaıyq degen nıetten aýlaqpyz. Densaýlyq saqtaý salasynda eńbek etip jatqan myńdaǵan adamdardyń arasynda júreginiń jylýy mol, óz isiniń shyn mánindegi sheberleri kóp ekenin de jaqsy bilemiz. Olardyń aldynda árqashan bas ıemiz. Desek te, myna jaı júregimizge ıne bolyp qadalǵanyn qalaı jasyraıyq. Qaryn ishindegi bir qumalaqtyń bar jaqsylyqty dalaǵa ketirip turǵany janǵa batady. Saıyp kelgende, munyń ózi ujymdaǵy ahýaldy jaqsartý, umyt bolǵan tálimgerlikti jandandyrý, jastardy meıirimdilikke tárbıeleý sııaqty qaı mamandyqtyń bolmasyn, altyn qyryn jarqyrata túsetin san-salaly jumystardy da umytpaý qajettigin eskertip turǵandaı. Osyndaıda uly Abaıdyń: «Adamzattyń bárin súı – baýyrym dep», degen dana sózderi oıǵa oralady. Bul ulaǵatty, ásirese, abyroıyna daq túspeýin oılaǵan aq halatty abzal jandardyń este ustaǵany jón.
Jarasbaı SÚLEIMENOV,
«Egemen Qazaqstan».
Astana.
