Ustaz esimi umytylmaıdy
Juma, 19 qazan 2012 8:01
Sanaly ǵumyryn zańgerliktiń qyr-syryn tereń zertteýge arnap, quqyq salasynyń, zań ǵylymdarynyń damýyna orasan zor úles qosqan ǵalym, akademık Salyq Zımanovtyń pánıden baqıǵa ozǵandardyń uly kerýenimen ózge dúnıe esigin ashqanyna da jyl tolypty. Salyq aǵasyz ótken bir jyl synaptaı syrǵyp óte shyqqanymen, otandyq zań ǵylymynyń negizin qalaýshy, táýelsiz Qazaqstannyń aıaǵynan tik turýyna ólsheýsiz úles qosqan ustazdyń orny ortaıyp-aq tur…
Juma, 19 qazan 2012 8:01
Sanaly ǵumyryn zańgerliktiń qyr-syryn tereń zertteýge arnap, quqyq salasynyń, zań ǵylymdarynyń damýyna orasan zor úles qosqan ǵalym, akademık Salyq Zımanovtyń pánıden baqıǵa ozǵandardyń uly kerýenimen ózge dúnıe esigin ashqanyna da jyl tolypty. Salyq aǵasyz ótken bir jyl synaptaı syrǵyp óte shyqqanymen, otandyq zań ǵylymynyń negizin qalaýshy, táýelsiz Qazaqstannyń aıaǵynan tik turýyna ólsheýsiz úles qosqan ustazdyń orny ortaıyp-aq tur…
Salyq Zımanuly Ata Zańnyń árbir babyn aıqyndaý maqsatynda ólsheýsiz eńbek etip, táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda elimizdiń demokratııalyq joldy tańdaýyna zor yqpal etti. Quqyqtyq júıeniń teorııasy men tarıhynyń, sondaı-aq konstıtýsııalyq quqyqtyń bilgir mamany retinde táýelsiz memleketimizdiń quqyqtyq negizin qalaýǵa jáne otandyq zańnamany jetildirýge baǵyttalǵan reformalardyń bastaýynda turdy.
Otandyq zań ǵylymynyń atasy atanǵan memleket pen quqyq zertteýshisi, qoǵamdyq-saıası oı tarıhynyń shejireshisi, joǵary bilim isiniń uıymdastyrýshysy akademık Salyq Zımanulyna kezinde akademık Qanysh Sátbaevtyń «Salyq Zımanov – Qazaq-standa zań ǵylymdarynyń negizin qalaýshy», degen joǵary baǵa berýi qaıtalanbas tulǵanyń qajyrly eńbegin shynaıy baǵalaýy edi.
Dúnıe jalǵan týraly «Aldyńǵy tolqyn aǵalar, keıingi tolqyn iniler, kezekpenen óliner, baıaǵydaı kóriner» degen fılosofııalyq tolǵamdy aıtqan uly Abaıdyń sýdıa retindegi beınesin ashqan da, ótken ǵasyrdyń saıası aqtańdaqtardan aryla qoımaǵan 60-shy jyldary, jalpy uly dalanyń bıler soty týraly alǵash ǵylymı turǵydan dáleldegen de Salyq Zımanuly bolatyn.
Osy tusta uly tulǵanyń búkil ómirine ólshem bolatyn myna bir parallel onyń bar bolmysyn asha túsetindeı.
…Álemdi soǵys órti sharpyǵan otty jyldarda jas ofıser Salyq Zımanuly Kavkazdy, Ýkraına men Belarýsti azat etýge qatysyp, mınometti polk komandıriniń orynbasary, mehanıkalandyrylǵan artıllerııalyq brıgadanyń komandıri qyzmetterin atqaryp júrgende jaý qorshaýynda qalady. Jaý qursaýǵa alyp, ólim men ómir aıqasqa túsken syn sátte ol jaýyngerlerin jaý qolyna bermeı, óz artıllerııamyzǵa ózine qaraı oq jaýdyrýyn suraıdy. Bul týraly otandyq basylymdar keıin «On vyzval ogon na sebıa» dep jazdy. Soǵys bitkennen keıingi beıbit ómirde ózge múddeni kózdegen keıbir saıasatshylar qazaqtyń jeke memlekettiligine kúmán keltire bastaıdy. Bir aýyz sóz úshin ıyqtan bas ketetin zamanda Salyq Zımanuly qazaqtyń ejelgi memlekettigi týraly egjeı-tegjeıli zertteýlerimen ǵylymı túrde dáleldep shyqqan. Sóıtip, ol qazaq eliniń dushpandarynyń elge kózdegen búkir myltyǵynyń qaraýylyn ózine aýdaryp, el abyroıyn, tarıh shyndyǵyn qorǵap qaldy.
Ol bul aqıqatty qorǵap qana qoıǵan joq, ony ǵylymı eńbegine negiz etip, zertteýlerin tarıh qoınaýyna tereńdete tústi. Ǵalymnyń tikeleı jetekshiligimen jınaqtalǵan, búgingi kúnde ǵylymı qundylyǵy erekshe bolyp sanalatyn salt-dástúrler men ádet-ǵuryp normalaryn, handar zańnamasy men halyq arasynda joǵary bedelge ıe bolǵan bı-qazylardyń sot tórelikterin, qazaqtyń ortaǵasyrlyq «Jarǵy» quqyqtar júıesin zerttegen «Qazaqtyń ata zańdary» atty jınaǵy osynyń dáleli.
Ulaǵatty Ustazdyń zańgerlik saladaǵy tereń teorııalyq bilimi men mol tájirıbesin úıretýden talmaǵan, shákirti retinde meni ǵylymı izdenisterge jetelegen aǵalyq qamqorlyǵy qashanda jadymda. Ǵulama ǵalymnyń aldynan dáris alǵan, onyń kishipeıildilik pen parasattylyqqa tunǵan ómir jolyn ónege tutqan izbasarlary men shákirtteri ustaz esimin eshqashan umytpaıdy. О́ıtkeni, kórnekti qoǵam qaıratkeri, zań ǵylymdarynyń patrıarhy Salyq aǵa Zımanovtyń eren eńbegin shynaıy yqylasymen qurmet tutatyn halqy bar.
Qaırat MÁMI,
Qazaqstan Respýblıkasy
Parlamenti Senatynyń
Tóraǵasy.
