JANETTIŃ JANSARAIY

Daryn jas tańdamaı­tynd­y­ǵyn Jannettiń jansaraı baǵy ispettes kórmesinen kórýge bolady. Búginde T.Júrgenov atyn­daǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynda oqıtyn talantty qyzdyń tabystary qomaqty. Kanagava qalasynda Japonııa men Azııa elderi jas sýretshileriniń arasynda ótken jarystyń bas júldegeri bolsa, IH halyqaralyq “Shabyt” konkýrsynyń “Beıneleý óneri” nomı­na­sııa­sy­nyń Gran-Prıin jeńip alyp, “Daryn” Memlekettik jastar syılyǵynyń laýreaty atanǵan. Bul Jannettiń alǵashqy kórmesi emes. Onyń “Debıýt”. Meniń alǵashqy núktem” dep atalatyn jeke kórmesi Mońǵolııanyń ulttyq óner galereıasyna qoıylsa, “Tamyr” men “Oıý tús” atty derbes kórmeleri arqyly asta­na­lyq­tarǵa óz álemin pash etken. Al bul kórmeni qazaqtyń qaraqat kóz sýretshisi Qazaqstannyń EYQU-ǵa tóraǵalyq etýine jáne elimizdiń Bi­rik­ken Ulttar Uıymyna kirýiniń 18 jyl­dyǵyna arnap otyr eken. Tórt jasynan qolyna qylqalam alǵan Jannet qazaqtan shyqqan belgili ǵalym, sýretshi Janathan Saǵıdan Ýlan-Batyr qalasynda (Mońǵolııa) qurǵan “Daryn” atty daryndy balalar ortalyǵynda shuǵyldanǵan. Osy ortalyqty qurýshylardyń pikirinshe, bilim berýge degen qazirgi kózqaras áldeqashan eskirgen jáne qazirgi bilim berý paradıgmalaryn almastyra alatyn múlde jańa pedagogıkalyq tujy­rym­damalar men ıdeıalar qajet. Sondyqtan osy oıdy iske asyrý úshin jańa mekteptiń jumysyna fılosoftar, matematıkter, pe­da­gog­tar men shyǵarmashylyq qaı­rat­kerleri tartylǵan. Osyndaı ortada ósken, sony úrdisten sýsyndaǵan sýretshi de óz ustazdarynyń ustanymyn aqta­ǵa­nyn kórmege qoıylǵan kes­kin­de­melerden jazbaı tanısyń. Pál­sa­faǵa toly kartınalardy jáı ta­ma­shalap ǵana qoımaı, tylsymyna boılap, ishine búkken ıdeıalardy oqýǵa umtyla bastaǵanyńdy baıqamaı qalasyń. Jannet óz jumystarynda jal­py adamzattyq máselelerdi, álem jaratylysynyń kúıinishi men dramatızmin órnekteý ádisi retinde groteskalyq obrazdardy paı­da­la­na­dy. Áıtpese, tirshilik yrǵaǵy údep bara jatqan, beınebaıandyq sanany sińirip bolǵan televızııalyq baǵ­dar­lamalar saltanat quryp turǵanda myna beımaza álemge únińdi qalaı estirtýge bolady? Iá, ol “Ataýsyz”, “Qysym”, “Qar­sy batyr”, “Rýhtar kerýeni”, “Áli eshkim bilmeıdi” atty sýretteri ar­qyly bizdi ózimiz quryp jatqan es­siz álemnen saqtandyrýǵa um­ty­la­dy. Solaı bola tura “Máńgilik suraq”, “Mo­delıanıdiń áserimen”, “Názik Hamal” tárizdi týyndylary poezııaǵa, romantıka men ma­habbatqa toly. Sondaı-aq onyń dúnıe ja­ra­tylysy týraly oılary “Shaǵylysý”, “Abyz­dar” trıptıhi, “Jeti tóbe” týyn­dy­la­rynan kórinse, Adam Ata men Haýa ana ur­paq­tarynyń ózara qarym-qatynasy “In. Iаn” dıptıhi, “Kopromıss”, “Portret” serııasy, “Bir ba­tyr­dyń jıyrma arbaýynan” ańǵa­ry­la­dy. Jannet Ábishtiń jumystary týraly óner­tanýshylar: “Biz sózsiz, aıryqsha kórkemsýret fenomeniniń shyǵarmashylyq jolynyń bas­ta­lýyn kórip otyrmyz. Ol óziniń jańa ári to­synnan adam jany men dúnıe jaratylysy me­ta­marfozalaryn iske asyrýymen tańdandyra otyryp ári damı beretin bolady” dep baǵa berýde. Almaty. Aınash ESALI.