Aıanbaıtyny anyq

Juma, 22 maýsym 2012 7:31

Fýtbol

Sonymen, qazirgi kúnderi Polsha men Ýkraınada ótip jatqan Eýropa chempıonaty da bel ortasynan aýdy. Bul kez týrnırge qatysýshy komandalardyń teń jartysynyń jarys jolynan shyǵyp qalyp, taǵy bir jartysynyń joryqty jalǵastyrýǵa bet alýymen erekshelendi. Endi jankúıer jurttyń nazary negizgi toptan ilgeri ozyp ketken segiz komandaǵa aýyp otyr.

Juma, 22 maýsym 2012 7:31

Fýtbol

Sonymen, qazirgi kúnderi Polsha men Ýkraınada ótip jatqan Eýropa chempıonaty da bel ortasynan aýdy. Bul kez týrnırge qatysýshy komandalardyń teń jartysynyń jarys jolynan shyǵyp qalyp, taǵy bir jartysynyń joryqty jalǵastyrýǵa bet alýymen erekshelendi. Endi jankúıer jurttyń nazary negizgi toptan ilgeri ozyp ketken segiz komandaǵa aýyp otyr.

Burnaǵy kúni quramalar bir kúndik tynys aldy. Al keshe túnde alǵashqy shırek fınaldyq oıyn bolyp ótti. Bul joly alańǵa Portýgalııa jáne Chehııa fýtbolshylary shyqty. Búgin Germanııa men Grekııa komandalary kezdesedi. Osy pleı-off oıyndary bir jasaqty mańda­ıy­nan shertip alyp, jartylaı fınalǵa shyǵarǵanǵa deıin jal­ǵasady. Al osy kezeńge ujym­dar ártúrli oıynmen, ártúrli júk­pen, ártúrli kóńil-kúımen jetti. Endi toptardaǵy ahýal­dar­ǵa qysqasha sholý jasap óteıik.

A toby. Bul naǵyz sensasııaly top boldy. Saıystyń aldynda onyń favorıtteri retinde Reseı men Polsha ataldy. Birinshi týr bul boljamnyń durys eke­ni­ne jem tastaǵandaı kórindi. Aqyr sońynda jarysty nashar bastaǵan eki komanda toptan sýyrylyp shyǵyp, kelesi kezeńge bet aldy. Munda, ásirese, kerek­ti kezinde jeńiske degen jiger tanyta bilgen chehtardy erekshe atap ótýge bolady. Al qandaı bir jolmen bolsa da nátıjege jetýdi birinshi kezekke qoıatyn, tóreshiniń kózin ala bere las tir­likterge erik bere salatyn grek­terdiń oıyny onshalyqty qur­­­met týdyra almady. Bul qu­ra­ma­nyń aldynda bas ıetin bir ǵana nársemiz – ol qaıt­pas qaı­sar­ly­ǵy, tabandy­ly­ǵy bolsa kerek.

Al Reseı ózine ózi istedi. Onyń eshkimge ókpeleıtin reti joq. Koman­da­nyń lıderleri sanalǵan pıter­lik jup – Arshavın men Ker­ja­kovtyń oıyndary úlgi tutýdan kóp keıin jatty. Juldyzy endi jana ma degen úmit oıatqan Dzagoev teketirestiń tekpisimen emes, qarapaıym ǵana buzaqy qylyqtyń áserinen jaza alǵany qaryn ashtyrdy. Uly fýtbolshy bolatyn adam muny istemes edi. Polıaktarǵa kelsek, olardyń osy chempıo­natqa kúressiz qosy­lyp ketkeni bolmasa, oǵan deı­in­gi baqylaý kezdesýlerinde onsha­lyqty jar­qyrap kórine alǵan joq-tyn. Týrnırdiń báıgesinde aqyry ol óz boıynan bıikke sekire almady. Sonymen birge, Polsha quramasy osy kezge deıin óz elinde ótken Eýropa chempıonattarynda óz tobynda eń sońǵy orynda qalyp qoıǵan birinshi komanda boldy.

Bul toptan shyqqan ekeýdiń osydan aryǵa uzaı qoıýy qıyn.

B toby. Bul kvartetti jan­kúı­erler men mamandar áý bas­tan «jankeshtiler toby» dep atady. Shynynda munda kil saı­dyń tasyndaı komandalar jınalypty. Sodan da bolar, olardyń barlyq matchtary ymyraǵa kón­beıtin naǵyz keskilesken kúres­pen ótti. Topta birde-bir teń oıyn tirkelgen joq. Sol talastyń arasynda basynda boljanǵan eki favorıttiń biri – Germa­nııa­nyń 3 ret jeńiske jetip, 9 upaı alǵany, al ekinshisi – Gollan­dııa­nyń sol 3 kezdesýdi túgel utylysqa jiberip, birde-bir upaı ala almaǵany qyzyq boldy. Osylardyń ortasyndaǵy Portýgalııa men Danııa ózderine laıyqty óner kórsetti. Ásirese, Krıshtıaný Ronaldý bastaǵan portýgaldardyń barlyq kezde­sýdi úlken órleýmen ótkizgeni, týrnır uzaǵan saıyn shabysyna shabys qosa túskeni, jalpy, bul quramanyń keleshegi alda ekenin baıqatty. Sońǵy oıynda taǵy utylǵany bolmasa, dattar da eshkimge ese jibere qoımaıtyn ujym bolyp kórindi.

Al ataqty «nemis máshınesi» týraly aıtar sóz az. Ol ázirge birde-bir eleýli qatelikke jol bere qoımady. Shırek fınaldyń synynan Germanııa da, Portýgalııa da súrinbeı ótýge tıis.

C toby. Bul tórttikte esh­qan­daı da sensasııa oryn alǵan joq. Arasynda kóńildi azdaǵan kúmán keýlegenmen, shırek fı­nalǵa jurt aldyn ala belgilep qoıǵan eki qurama – Ispanııa men Italııa ótti. Ras, dáre­je­le­ri men mártebesi joǵa­ry bul ekeýdiń juby arasyna Horvatııa syna qaǵyp kete jazdady. Biraq sharshy jeıdeli jigitter ty­nysh­tyqty buzýshylar qalpy­nan aryǵa asa almady. Áıt­ken­men, horvattar úılerine eńse­leri joǵary bolyp qaıtýǵa tıis.

Ekinshi kezeńge joldama al­ǵan Italııanyń oıyny ári-sári kúıde qaldyrdy. Buǵan komanda qura­myn jasaqtaýdaǵy problemalar qatty áser etkendeı. Son­dyqtan jattyqtyrýshyǵa oıyn shemasyn jıi aýystyryp otyrý­ǵa týra keldi. Týrnırdiń basynda favorıt róli Ispa­nııaǵa telindi. Ná­tıjesinde, bi­rin­shi oryn alǵan «qyzyl fýrııa» sol senimdi aq­taǵandaı boldy. Biraq ıspandar toptaǵy basqa komandalardan oq boıy alda boldy dep eshkim aıta almas edi. Birde olar shynymen basym tústi, endi birde sáttilikten serik tapty.

Bulardyń shırek fınaldaǵy aıqastary ońaıǵa túspeıdi. Degenmen, ıspandardyń fra­n­sýz­­­dar­­dan asýǵa tolyq múmkindigi bar.

D toby. Qazaq: «Sońǵy túıe­niń júgi aýyr», deıdi. Qaýym ish­indegi týrnırdi kesh bastap, kesh aıaqtaǵan bul tórttiktiń jú­gi rasynda da aýyrlaý soqty. Chempıonat aldynda eń jumbaǵy kóbi sanalǵan kvartet aqyrǵy sátine deıin sol jumbaq qalpyn saqtap, aldyńǵy eki oryn úshin aıqasyp baqty. Osy shaıqastar olardyń shamalary da birdeı ekendikterin tanytty. Munda sońǵy oıynda «esikti tars jaýyp» ketken shvedterdi de, baryn salǵanymen, baıanyn jasaı alma­ǵan ýkraındardy da toptyń aýt­saıderine balaı salý qıyn. Al alǵa shyqqan aǵylshyndar men fransýzdardyń týrnırdi ala-qula ótkizgenin kóz kórdi. Degenmen, pleı-offtyń aty – pleı-off, ol eshkimniń yrǵa­lyp-jyr­ǵal­ǵanyn kótermeıdi. Sondyqtan ujymdardyń endi aıanbaıtyny anyq.

Bul eki quramanyń arasynan Anglııanyń jartylaı fınalǵa shyǵý múmkindigi basym sııaqty.

Serik PIRNAZAR,

«Egemen Qazaqstan».

Oılar, pikirler, kózqarastar

Paolo BENTÝ,

Portýgalııa quramasynyń bas jattyqtyrýshysy:

– Endi komandalardyń ne búk, ne shik túsetin kezeńi keldi. Oıynshylar qarsylastyń kúshti jaǵyn da, álsiz tusyn da jaqsy biledi. Bizdińshe, eki quramanyń jeńis­ke degen múmkindigi birdeı. Degenmen, bizdiń daıynd­y­ǵy­myz óte jaqsy.

Loran BLAN,

Fransııa quramasynyń bas jattyqtyrýshysy:

– О́tken oıynda Shvesııa bizdi ońdy-soldy utty. Eger Ispanııamen shaıqasta sondaı oıyn kórseter bolsaq, biz alańda eshteńe de bitire almaımyz.

Perlýıdjı KOLLINA, ÝEFA tóreshiler korpýsynyń basshysy:

– Ýkraın shabýylshysy Marko Devıchtiń Anglııa qaqpasyna soqqan doby taza gol edi. Biz qate­lik jiberip aldyq. Meniń jeke basym mundaı nár­seniń bolǵanyn qalamas edim, biraq bolyp qaldy. Tóre­shi­ler de adam ǵoı, qatelesedi. Al bul oqı­ǵa­ny biz 2 shilde kúni talqy­lap, tıisti shara qoldanamyz.

Mergender kóshi

Marıo Gomes (Germanııa) – 3

Alan Dzagoev (Reseı) – 3

Marıo Madjýkıch (Horvatııa) – 3

Nıklas Bendtner (Danııa) – 2

Zlatan Ibragımovıch (Shvesııa) – 2

Petr Irachek (Chehııa) – 2

Mıkael Kron-Delı (Danııa) – 2

Vaslav Pılarj (Chehııa) – 2

Krıshtıaný Ronaldý (Portýgalııa) – 2

Fernando Torres (Ispanııa) – 2

Sesk Fabregas (Ispanııa) – 2

Andreı Shevchenko (Ýkraına) – 2

 Aıtpaqshy…

* Eýropa fýtbol uıymy Horvatııa fýtbol odaǵyna qarsy úshinshimárte tártiptik is kóterdi. Sebep: atalmysh el quramasynyńIspanııaǵa qarsy oıyny kezinde komanda fanattary stadıondapetard pen feıerverkter atyp, trı­bý­na­­­­ǵa násilshildik mazmundaǵybannerler men sımvolıka alyp shyqqan.