Pallıatıvtik kómek – aıyqpas dertke shaldyqqan naýqastardyń aýrýyn jeńildetý maqsatynda kórsetiletin áleýmettik-medısınalyq qyzmetter jıyntyǵy. 2018 jyldyń mamyr aıynan bastap júrgizilgen zertteý avtory Marat Mamaevtyń málimetinshe, Qazaqstanda shamamen 27 myńǵa jýyq adam pallıatıvtik kómekke zárý. Olardyń denin ábden asqynyp, aqyrǵy kezeńge ótken onkologııalyq aýrýlar quraıdy. Densaýlyq saqtaý salasyna bólinetin qarjynyń azdyǵyna baılanysty bul kómekti syrqattardyń jartysy ǵana paıdalana alady.
«Biz zertteý barysynda pallıatıvtik kómekke degen suranysqa baǵa berdik. Onyń resmı málimetterden aıyrmashylyǵy bolýy da ábden múmkin. Sebebi, esepteý ádistemelerinde ózgeshelikter bar jáne pallıatıvtik kómek túrleriniń birsypyrasy bizde kórsetiletin medısınalyq qyzmetter tizimine enbegen. Ádette, olar resmı statıstıkada basqasha ataýlarmen, stasıonardy almastyratyn kómek túrleri retinde beriledi», - dep atap ótti sarapshy.
Sonymen, qazaqstanda pallıatıvtik kómekti damytýǵa ne kedergi bolyp otyr? Jobany tanystyrý barysynda sarapshylar onyń negizgi degen úsh sebebin atap ótti. Aıtýlarynsha, bizde rynok damymaǵan jáne naýqasqa pallıatıvtik kómekti úıde kórsetetin qyzmet múldem joq deýge bolady. Ekinshiden, aýyr dertke shaldyqqan naýqastardy kútýmen aınalysatyn týystaryna áleýmettik járdemaqy tóleý máselesi sheshilmegen. Úshinshiden, pallıatıvtik kómek kórsetetin arnaıy mekemelerde ıaǵnı, hospıster men stasıonarlarda oryn jetispeıdi.
«О́kinishke oraı, pallıatıvtik kómekti únemi úı jaǵdaıynda kórsetý múmkin bola bermeıdi. Mysaly, pasıenttiń úıi tar bolýy múmkin. Keıde ajal aýzynda jatqan naýqasqa kúrdeli medısınalyq kómek túrlerin kórsetý qajet bolyp jatady. Jalpy, elimiz boıynsha pallıatıvtik kómek kórsetýge 41-aq oryn bólinedi. Al, Qazaqstanda 1352 pasıent pallıatıvtik kómekti qajet etedi. Standart boıynsha, kómektiń bul túrin kórsetý úshin ár 400 myń adamǵa 30 oryn bólinýi tıis», - dep túsindirdi «Ulttyq ǵylymı onkologııa ortalyǵy» Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Gúlnar Kúlkaeva.
Pallıatıvtik kómek salasyndaǵy qarjy tapshylyǵyn joıý úshin medısınalyq qyzmetterge qosymsha 3,4 mlrd teńge bólý kerek. Oǵan qosa, stasıonarlar men hospısterdegi oryn tapshylyǵyn birtindep qysqartýǵa taǵy 1 mlrd teńgege jýyq qarajat qajet. Sarapshylar pikirinshe, aýyr dertke shaldyqqan pasıentterdi baǵatyn týystaryna áleýmettik járdemaqy tóleýge respýblıkalyq bıýdjetten 9-11 mlrd teńge qajet bolýy múmkin.
«Qazaqstanda pallıatıvtik kómek salasy úlken daǵdarysty bastan keship jatyr. Onyń ústine, halyq sanynyń kóbeıýine baılanysty atalǵan qyzmetke degen suranys aldaǵy ýaqytta artpasa, kemimeıdi. Sondyqtan bul taqyrypty kúntártibine shyǵaryp, jurtshylyq nazaryn aýdarýdyń mańyzy zor. Memleket densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrý júıesin túbegeıli ózgertýge bet burǵany abzal», - dep atap ótti táýelsiz sarapshy, zertteýdiń resenzenti Álı Nurǵojaev.
