Medısına • 28 Mamyr, 2019

Serjan Ábdeshov, akýsher-gınekolog: Ana men bala ómirine jaýapty bolý ońaı emes

2078 ret kórsetildi

Elordadaǵy alǵashqy perzenthana sanalatyn №3 Perınataldyq ortalyq 50 jyldan astam ýaqyt toqtaýsyz jumys istep keledi. Munda jylyna orta eseppen 8200-deı bala jaryq dúnıe esigin ashady. Serjan Ábdeshovtiń bul perzenthanada akýsher-gınekolog bolyp jumys istep jatqanyna eki jyldan asqan. Biz stasıonardyń kúndizgi tynys-tirshiligimen tanysý maqsatynda perzenthananyń bólimshelerin aralaı júrip, Serjannan osy salaǵa kelý tarıhyn, jumysynyń qıyndyǵy men qyzyqshylyǵy jóninde syr tarttyq.

Perzenthananyń aldy qashanǵy qalpynan tanbaı kóńildi qarsy aldy. Deste-deste gúl, aıqasqan qushaq, aqjarma tilek, kóńildi el-jurt. Bul qýanyshtyń artynda toǵyz aı toǵyz kúngi úkilegen úmit jatyr. Fototilshi ekeýmiz dýmandy topty artqa qaldyryp, tabaldyryqtan ozǵanymyzda bir sát ýaqyt lentasy keri aınalǵandaı boldy. Syrtta qalǵan máre-sáre qýanyshtyń úni birte-birte kómeskilene, sap tıylyp, esesine dálizde zyr júgirgen dárigerler men qabyldaý bólimindegi abyr-sabyr lek bizdi qarap turǵyzbastan ilestirip áketti.

Jolaı dálizde osyndaǵy turaqty qaralýshynyń biri 23 jastaǵy Iýlııa Grıgorevnamen ushyrasyp qaldyq. Fonendoskopy qashan da moınynda júretin dáriger toqtaı qalyp, qal-jaǵdaı surasty. Júrek soǵysy men tynysyn tyńdap bolǵan soń, bizge burylyp «Bala birinshi pozısııada basymen ornalasqan. Sondyqtan ózdiginen bosanýǵa tolyq múmkindigi bar. Ananyń da, balanyń da júrek qaǵysy rıtmdi. Jalpy jaǵdaıy jaqsy», dedi.

Jalpy mundaǵy jumys tańǵy segiz bolmaı bastalady. Iаǵnı, túngi kezekshiler osy ýaqytta aýysymdy kúndizgi kezekshilerge ótkizedi. Odan keıin qabyldaýlar bastalyp, jarty saǵattan soń dárigerlerdiń jalpy otyrysy ótedi. Onda bólimshelerdiń táýlik boıǵy, túngi kezekshilik barysyndaǵy atqarylǵan jumys reti baıandalyp, naqtyly sheshimder qabyldanady.

Serjannyń aıtýynsha, perzenthanaǵa júkti áıelderdiń eń kóp túsý jıiligi ásirese jaz aılarynda kúrt artady.

– Mysaly, 2018 jyly shildede bir kezekshilikte 89 áıeldi qabyldap aldym. Shaǵymdaryn qaraǵan soń, onyń 52-sin shuǵyl bosandyrý bólimshesine jatqyzdyq, – deıdi dáriger. Jumys qaýyrt mundaı kezde kezekshilikke dárigerlerden ústeme brıgada shaqyrtylady. Jaryq dúnıe esigin ashýǵa asyqqan sábıler saǵatqa qaramaıdy. Sondyqtan mereke ýaǵyndaǵy, senbi, jeksenbi kúnderindegi demalys osyndaǵy dárigerler úshin ekiniń birine buıyra bermeıtin baq. 

Orta eseppen táýligine 40 shaqty bosaný tirkeletindikten, munda bir mınýt ta damyl taýyp, qarap turý degen joq. Eki qolǵa – bir qandaýyr. Adam taǵdyry qyl ústinde turǵan mundaı jumystyń jaýapkershiligi óz aldyna, orasan fızıologııalyq kúshti qajet etedi.

– Jalpy bul salada er adamdar saýsaqpen sanarlyqtaı. Alǵash oqýǵa túskende «Jalpy medısına» mamandyǵynda eki-aq jigit oqydyq. Odan keıingi akýsherlik is jáne gınekologııa boıynsha ınternatýradaǵy 84 ınternniń beseýi ǵana er, qalǵany qyzdar boldy. Negizi jumys óte aýyr, sondyqtan er adamdardyń da osy salaǵa úles qosqany durys, – deıdi akýsher-gınekolog Serjan Ábdeshov.

S.Asfendııarov atyndaǵy QazUMÝ-de akýsherlik is jáne gınekologııa mamandyǵy boıynsha ınternatýrada 2016-2017 oqý jylynda 3 er bala oqysa, 2017-2018 oqý jylynda bul mamandyqqa jigitter múlde at izin salmaǵan. 2018-2019 oqý jylynda 2 er bala oqýǵa tapsyrǵan.

Al Astana medısına ýnıversıtetinde akýsherlik is jáne gınekologııa mamandyǵy boıynsha 2016-2017 oqý jyly 6, 2017-2018 oqý jyly 3 er bala oqysa,  2018-2019 oqý jylynda bul mamandyqqa múlde tapsyrmaǵan.


Serjan Birjanuly Qyzylorda oblysy, Shıeli aýdanyna qarasty Nartaı Bekejanov aýylynda týyp-ósken. Osy aýyldaǵy №156 qazaq orta mektebinde bilim alǵan. Ákesi Birjan ujymshar ýaǵynda mehanızator, al anasy Kúlaına 36 jyl ómirin ustazdyqqa arnaǵan jan.

– Úıde jeti balamyz. Anam muǵalim bolǵannan keıin, sóz keltirmeýdi oılap, barlyǵymyz úzdik oqydyq. Medısınaǵa qyzyǵýshylyǵym mektepten bastaldy. Altynshy synyptan bastap ósimdiktaný salasyn meńgerip, odan tántanýǵa qaraı oıystyq. Maǵan óte qyzyq bolatyn. Mektepte 40 jyldan astam ýaqyt muǵalim bolǵan Turǵankúl Orazova apaıymnyń ómirlik mamandyǵymdy tańdaýyma yqpaly zor boldy. Naqty qaı salaǵa baratynymdy bilmesem de, 8 synyptan bastap dáriger bolamyn dep bekindim. Ol kisi tárbıelegen oqýshylardyń aldy búginde úlken azamattar, – deıdi jas dáriger. Serjannyń akýsher-gınekolog bolatynyn otbasy da, dostary da kútpegen. Tipti bul sheshimge Serjannyń ózi de bir kúnde bekingen joq.

– Astana medısına ýnıversıtetine 2010 jyly oqýǵa tústim. 4 kýrsta stýdentter akýsherlik is jáne gınekologııa, hırýrgııa, terapııa, pedıatrııa sıkli boıynsha eki aıdaı ortalyqtarda sabaq ótedi. Bizdiń top №3 Perınataldyq ortalyq bazasynda №1 akýsherlik is jáne gınekologııa kafedrasynda oqydyq. Osy ýaqytta kadr bóliminen sanıtarlyq jumysqa oryn bar ekenin bildim. Sóıtip sabaq oqı júrip, qosymsha jumys retinde tazalyqshy bolyp bir jyldan asa jumys istedim, – deıdi. Osylaısha perzenthana jumysymen etene tanysqan ol budan keıin Jańa týǵan náresteler reanımasııasy bólimshesine aýysyp, alty aıdaı balalar kútimine jaýap bergen.

– Akýsher-gınekolog bolýyma meni jumys barysy alyp keldi. Balalar reanımasııasynda júrgenimde, akýsherlik qyzmetke oryn tabylyp, bosaný bólimshesine aýysyp kettim. Bul salanyń maǵan jattyǵy joq, – degen Serjan aýysý ońaı bolǵanymen, mamandyqty naqty tańdarda úı ishiniń qarsy bolǵanyn aıtady. Aýyldastary da, synyptastary da «jigitke jaraspaıtyn jumys» dep qaǵytqan. «Ákem keleshekte otbasyńa keri áserin tıgizedi dep múldem qarsy boldy. Almatyda turatyn ákemniń aǵasy da kúnde habarlasyp, bul mamandyqtyń paıdasy az ekenin aıtyp, bas tartýǵa úgittedi. Tek anam ǵana «óziń bil» dep jónime qaldyrdy. Aqyry jumysty bastap ketken soń, qoldarynan keler qaıran bolmady. Burynǵydaı emes, qazir jaqyndarym maǵan senedi», deıdi.

Perzenthanaǵa qaralýshylar lek-legimen tolassyz kelip, ketip jatady. Kelgenderdiń qýanyshyn bólisip, aýyrtpalyǵyn qaıyspaı kóteretin dárigerler qaýymy kún saıyn san túrli taǵdyr ıelerimen jolyǵysady. Qýantatyn, keıde muńaıtatyn sátter de az emes.

– Astanadaǵy bir úıdiń bes balasy birdeı órtengende qaıǵyrmaǵan jan kem de kem. Maǵan da aýyr tıdi. Qaraly habardy jańalyqtardan estigende famılııasy óte tanys kórindi. Ertesi jumysqa kelip, tirkelgenderdiń tarıhyn qarasam, sol otbasynyń besinshi balasy bizdiń perzenthanada týǵan eken. Balasy men anasyn úıge shyǵarý týraly anyqtamany men jazyp berippin, – deıdi dáriger.

Akýsherlik jumystyń qıyndyǵy kóp-aq. О́ıtkeni munda hal ústindegi ana men balanyń ómiri jatyr. Ár mınýt sanaýly. Jumys ýaqyty aıaqtaldy deý dáriger úshin sharttylyq qana. Naýqastardyń jaǵdaıyn aýyq-aýyq surap, únemi baılanysta bolady.

– Men bul jumysty «úzdiksiz qońyraý» dep atar edim. Túngi kezekshilikte aýyr naýqas túsken jaǵdaıda bas dáriger, bas dárigerdiń orynbasaryna kez kelgen ýaqytta habarlasyp, 10 mınýt ishinde shaqyryp alamyz. Kelgen bette operasııaǵa kirisip ketedi. Únemi qońyraý arqyly baılanysta bolamyz. Jeke-dara ózim ǵana shyǵamyn deý bolmaıdy, bul – ujymmen atqarylatyn jumys, – deıdi Serjan.

Taǵy bir aıta keterlik jaıt, perzenthanada 2013 jyldan beri ana men bala ólimi tirkelmegen, sondyqtan da mekeme qaladaǵy aldyńǵy qatarly ortalyq sanalady. Mysaly, ortalyqta 2014 jyldan bastap metroplastıkalyq kúrdeli operasııalar jasalady. Buryn bala joldasy (plasent) jatyr qabyrǵasyna kirigip (bitip) ketetin mundaı jaǵdaıda jatyr túgel alynyp tastalatyn. Taıaýda ortalyqta jatyrdy saqtap qalatyn osyndaı 12-shi operasııa sátti júrgizilip, oǵan akýsher-gınekolog Serjan da qatysqan. Ádette kúrdeli sanalatyn mundaı operasııaǵa biliktiligi joǵary, tańdaýly mamandar josparly túrde tańdalyp alynady.

Serjannyń aıtýynsha, akýsherlik jumys onyń eseıýine, ómirlik kózqarastarynyń qalyptasýyna kóp áser etken. Osynda júrip eńbekqorlyqqa, tabandylyqqa shyńdaldy.

– Uzaq ýaqyt balasyz júrgen otbasylardyń kishkentaıly bolǵan kezdegi qýanyshyna kýá bolý erekshe sezim. Júregińdi eljiretedi. Eki adamnyń ómirine birdeı jaýaptylyq tanytý ońaı emes. О́mirde tekke júrmegenińdi túsinesiń. Keıde kópshilik oryndarda, kóshede kórip, tanyp qalǵan ata-analar kelip alǵys bildirip jatady. Bul – bizdiń juldyzdy sátimiz, – degen sózinen kisiliktiń bıik ólshemin baıqatty. Izgi murat jolynda mamandyqtyń kisi tańdamaıtynyna kezekti ret kýá boldyq. Olardyń buljymas bir ǵana maqsaty bar, ol – ómir men ólim aldynda dármeni joq qos birdeı jannyń ómirine arasha túsý.

Sýretterdi túsirgen Erlan OMAR,


«Egemen Qazaqstan»




Sońǵy jańalyqtar

EQYU Bas hatshysy Qazaqstanǵa keledi

Parlament • Búgin, 09:31

Beısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:00

Shabyt shaqyratyn shahar

Elorda • Keshe

Aqjaınaq astana

Elorda • Keshe

Ozyq óndiris ornynda boldy

Aımaqtar • Keshe

Dımash pen Djekson

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar