«Aq jol» demokratııalyq partııasynan prezıdenttikke kandıdat Danııa Espaevanyń respýblıkalyq qoǵamdyq shtaby «Alashqa taǵzym» aksııasyn ótkizdi. Saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alý kúnine arnalǵan is-shara Nur-Sultan qalasynyń irgesindegi «ALJIR» memorıaldy kesheni men ashtyq qurbandarynyń eskertkishiniń aldynda ótti. Partııa basshylyǵy, «Aq jol» partııasynyń depýtattary, úmitkerdiń senim bildirilgen adamdary «Alash» qaıratkerleriniń, qýǵyn-súrginge ushyraǵan ata-babalarynyń portretterin kóterip baryp, repressııa qurbandarynyń eskertkishine gúl shoqtaryn qoıdy. Aqmola lagerinde 18 myńnan asa áıel bolǵan. Olardyń kóbi lagerdiń aýyr zardabyna shydaı almaı, sol jerde kóz jumǵan.
«Alashqa taǵzym» aksııasy – saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryna degen qurmet. Bul – tutas halyqtyń úlken tragedııasy. Qansha qazaqtyń taǵdyry qıylǵanyn naqty aıtý qıyn. Qaza bolǵandardyń kóbiniń ne aty-jóni, ne urpaǵy da qalǵan joq. Biz zamanaýı, ozyq, demokratııalyq memleket qurýymyz kerek. Ol – bizdiń ata-babalar aldyndaǵy paryzymyz. Biz Tuńǵysh Prezıdentimizge 1997 jyly Qurmet kúnin bekitkeni úshin alǵysymyzdy aıtamyz», dedi «Alash» jetekshileriniń biri Raıymjan Mársekovtiń týysy Berik Dúısembınov.
* * *
«Aýyl» halyqtyq-demokratııalyq patrıottyq partııasy atynan prezıdenttikke kandıdat retinde tirkelgen Tóleýtaı Raqymbekovtiń saılaýaldy qoǵamdyq shtaby saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske aldy. Bul kún negizsiz qýdalanyp, qylmysker dep jazyqsyz atý jazasyna kesilgen qoǵam qaıratkerlerin eske alý kúni retinde el tarıhynda qaldy. Kandıdat osy aıtýly kúndi eleýsiz qaldyrmaı bozdaqtardyń rýhyna taǵzym etti. Nasıhatshylar toby «ALJIR» memorıaldy kesheni men asharshylyq qurbandarynyń eskertkishi aldynda gúl shoqtaryn qoıý rásimin ótkizip, bir mınýt únsizdik jarııalady.
«Derekterge súıensek, stalındik repressııa jyldary Qazaqstanda 103 myń adam tutqyndalsa, 25 myń adam atý jazasyna kesilgen. Qazaqstan terrıtorııasyndaǵy 11 lagerde mıllıonnan asa adam jazasyn ótedi. 31 mamyr – erekshe kún. Bizdiń kúntizbemizde aıtýly datalar az emes. Dese de tarıh betterinde qalǵan bul oqıǵany esten shyǵarmaýymyz kerek», dedi shtab músheleri.
Sonymen qatar «Aýyl» partııasynyń jastary Oral qalasynda T.Raqymbekovtiń kandıdatýrasyn qoldap, forým ótkizdi. Bul jıynda qazirgi jastar máselesi, onyń ishinde jumyssyzdyqpen kúres, baspanamen qamtý jáne ulttyq qundylyqtardy saqtaý tóńireginde sóz boldy. «Aýyl bolashaǵy – eldiń bolashaǵy. Al ony jastarsyz elestetý múmkin emes. Prezıdenttikten úmitker T.Raqymbekov únemi aýyl jastaryna jaǵdaı jasaý kerektigi jaıynda aıtady. Áıtpese, qazirgideı jappaı ýrbanızasııanyń saldary shaǵyn eldi mekenderdiń joıylyp ketýine ákelýi múmkin. «Dıplommen – aýylǵa!» degen baǵdarlama bar bolsa, endi kandıdat aýyldan dıplomǵa degen baǵdarlamany usynyp otyr. Iаǵnı, aýyl sharýashylyǵynda eńbek etetin jastardyń joǵary bilim alýyna múmkindik jasap, aýyl-aımaqtyń tirshiligine jańa serpin berýge bolatynyn alǵa tartady», dedi kandıdattyń senim bildirilgen adamdary.
Kásipodaqtar federasııasynan prezıdenttikke kandıdat Amankeldi Taspıhov óziniń senim bildirilgen adamdarymen birge úgit-nasıhat jumystarynyń aıasynda Aqtaý qalasyna saparmen bardy. Delegasııa aldymen Mańǵystaý oblystyq N.Jantórın atyndaǵy drama teatrynda jıyn ótkizdi. Kezdesýge 200-den asa adam qatysty. Is-sharany úmitkerdiń aımaqtyq qoǵamdyq shtabynyń jetekshisi, kásipodaqtar ortalyǵynyń tóraǵasy K.Jaýlın júrgizdi.
Kezdesý barysynda A.Taspıhov jınalǵandarǵa óziniń saılaýaldy baǵdarlamasynyń negizgi baǵyttaryn tanystyryp, elimizdegi eń iri qoǵamdyq birlestikterdiń biri kásipodaqtardyń alǵa qoıǵan maqsattary men mindetteri týraly aıtyp berdi. Qyzmetkerlerdiń eńbegine ádil eńbekaqy berý qajettiligi, jumys berýshiniń áleýmettik jaýapkershiligin kúsheıtý, qaýipsiz eńbek jaǵdaılaryn jasaý jáne jergilikti deńgeıde áleýmettik áriptestikti damytý sııaqty máselerdi erekshe atap ótti. Jıynda kóterilip júrgen negizgi máseleler boıynsha pikir almasyp, sońynda úgit-nasıhat jumystaryn belsendi júrgizip júrgen azamattarǵa alǵys hattar tabys etildi.
Sanatbaı Masatov pen Marat Dáýletov sııaqty Mańǵystaý kásipodaǵynyń eńbek sińirgen qurmetti ardagerleri prezıdenttikten úmitkerge júrekjardy tilekterin jetkizip, aq batasyn berdi. Keleshek jastar keńesiniń belsendi múshesi Araı Nazymova jastardyń «Kásipodaq – men, kásipodaq – sen, kásipodaq – biz, árqashan birgemiz, jeńiske jetemiz!» degen uran tastap, kópshiliktiń rızashylyǵyn aldy.
Budan keıin nasıhatshylar toby aımaqtyq qoǵamdyq shtabqa kelip, atqarylǵan jumystarymen tanysty. Kásipodaqtar úıiniń konferens-zalynda is-sharalar barysy talqylanyp, jıynǵa qatysýshylarǵa alǵys bildirip, aldaǵy ýaqytta barlyǵyna qajymas qaırat tiledi.
Qazaqstan Kommýnıstik halyq partııasy usynǵan prezıdenttikke kandıdat Jambyl Ahmetbekov «Halyq kommýnısteri» fraksııasynyń depýtaty Magerram Magerramovpen birge Taldyqorǵan qalasynda Balalardy qorǵaý kúnine oraı qyzyl shar ushyrý aksııasyna qatysty.
Úmitker barlyq qatysýshylardy merekemen quttyqtady. Ol memleket balalardy ınternet-kontenttiń keri áserinen qorǵaýǵa tıis ekenin jáne kórkem ádebıetke molynan qanyǵyp, ulttyq jáne álemdik klassıkanyń úzdik shyǵarmalaryn oqytýdy nasıhattaý kerektigin aıtty. «Álemde bala men balalyq shaqtan asqan baılyq joq. Sondyqtan biz jyl saıynǵy dástúr boıynsha Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúnin atap ótip kelemiz. Bul mereke jas urpaqtyń tolyqqandy damýyna jaýapty bizder úshin óte mańyzdy. Balalar kún saıyn ósip, damyp, bizdi jarqyn bolashaqqa jetelesin. Bıliktiń, qoǵamnyń jáne barlyq adamdardyń basty maqsaty – sanaly, tártipti, bilimdi urpaq tárbıeleý», dedi J.Ahmetbekov.
Nur Otan partııasynan prezıdenttikke kandıdat Qasym-Jomart Toqaevtyń respýblıkalyq qoǵamdyq shtaby Almatydaǵy jumys saparynyń ekinshi kúninde jastar forýmyn ótkizdi. Eki kún qatarynan ótken sharaǵa 5 myńnan asa adam qatysty. «Halyq arenada» ótken forýmǵa jınalǵan jurttyń qatary qalyń bolyp, konsert tamashalap, usynyc-tilekterin jetkizdi. Kandıdatty qoldaý is-sharasyna Olımpıadanyń qola júldegeri Qanat Islam, teatr jáne kıno akteri Asylhan Tólepov, sondaı-aq belgili estrada ónerpazdary Janar Doǵalova, Álı Oqapov, Nurbolat Abdýllın, «Alashuly» toby sııaqty ánshiler qaýymy qatysty. Almaty – qazaq mádenıeti men rýhanııatynyń ordasy. Sondyqtan elimizdiń ǵylym, bilim, ádebıet salasynyń betkeustar tulǵalarynyń basym bóligi – osynda. Kezdesýde kandıdattyń saılaýaldy baǵdarlamasynda ǵylym salasyna erekshe basymdyq beretini aıtyldy.
Sonymen qatar shtab ókilderi S.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medısınalyq ýnıversıtetiniń oqytýshylary jáne stýdentterimen júzdesip, kandıdat Q.Toqaevtyń medısına salasyn damytýǵa qatysty basym baǵyttaryn jan-jaqty baıandady. «Halyqtyń densaýlyǵyn jaqsartý – kandıdatymyzdyń basty josparlarynyń biri. Aldaǵy ýaqytta bul salaǵa jumsalatyn qarjy kólemin arttyrý kózdelip otyr. Baǵdarlamada sapaly medısınalyq qyzmetti qala men aýylda birdeı qoljetimdi etý, elimizdiń barlyq aımaǵynda alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómekti qamtamasyz etip, densaýlyq saqtaý salasyn tolyq materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtaý sııaqty naqty sharalar qarastyrylǵan. Salamatty ómir saltyn nasıhattap, bilikti dárigerler daıyndaý isi de nazardan tys qalǵan joq», dedi M.Áshimbaev.
«Ult taǵdyry» ulttyq-patrıottyq qozǵalysynan prezıdenttikke kandıdat Ámirjan Qosanov Pavlodar oblysyna baryp, aldymen Aqsý qalasynyń turǵyndarymen kezdesti. Is-sharada kandıdat saılaýaldy tuǵyrnamasyndaǵy ár baǵytty jan-jaqty ashyp kórsetip, qoǵamdaǵy túrli ózekti máselelerge qatysty óz ustanymyn jetkizdi. Jurtshylyq ózderin tolǵandyrǵan saýaldaryn qoıyp, óńirlik úgit-nasıhat jumysy jóninde baıandap berdi.
Sonymen qatar Saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alý kúni qoǵamdyq shtabtyń nazarynan tys qalǵan joq. Prezıdenttikten úmitker Á.Qosanov senim bildirilgen adamdarymen birge Pavlodardaǵy saıası qýǵyn-súrgin qurbandarynyń eskertkishine gúl qoıý rásimine qatysty. Ol osy oqıǵalardyń tarıhı mánin, memlekettilik pen el bolashaǵy úshin opat bolǵan ata-babamyzdy eske alýdyń rýhanı mańyzyn sıpattap, sóz sóıledi.
Sodan keıin kandıdat Pavlodarda oblystyq qoǵamdyq shtabynyń belsendilerimen jáne jergilikti turǵyndarmen kezdesip, saılaýaldy ustanymdaryn jan-jaqty túsindirdi. Jınalǵan qaýym kandıdattyń tuǵyrnamasyna qatysty ózderiniń suraqtaryn qoıyp, qoǵamda jıi talqylanyp júrgen aıtýly máseleler jóninde pikirlerin ortaǵa saldy. Á.Qosanov qatysýshylardyń tilek-usynystaryna qulaq túrip, tushymdy jaýap berdi.
Kandıdattyń saılaýaldy tuǵyrnamasyndaǵy «Baqýatty aımaqtar – baqýatty memleket» dep atalatyn taraýynda «Basym baǵytta damý, ómir súrý deńgeıiniń jaqsarýy, rýhanı órkendeý birdi-ekili iri qalanyń ǵana enshisinde bolmaýy tıis. Eldiń barlyq aımaǵyn tıisinshe teń qarjylandyrý, olardyń damýyna jaǵdaı jasaý, damý deńgeıindegi alshaqtyqty birtindep joıý kerek. Shynaıy belsendi ári keń quqyqty jergilikti ózin ózi basqarýdy damytý jáne aýyl, aýdan, qala ákimderin halyqtyń tikeleı saılaýyna kóshý qajet» dep kórsetilgen.
«Uly dala qyrandary» respýblıkalyq qozǵalysy usynǵan prezıdenttikke kandıdat Sádibek Túgeldiń saılaýaldy baǵdarlamasyndaǵy basty baǵyttardyń biri – demografııaǵa erekshe kóńil bólý. Ol elimizdegi ana men balaǵa beriletin járdemaqyny kóbeıtý, kóp balaly analardy tegin baspanamen qamtamasyz etý, jas otbasylarǵa jaǵdaı jasaý kezek kúttirmeıtin másele dep sanaıdy. Osyndaı ustanymdaǵy kandıdat Balalardy qorǵaý kúni qarsańynda Qaraǵandy oblystyq klınıkalyq aýrýhana janyndaǵy perzenthana bóliminde boldy.
О́mirge perzent ákelip, qýanyshtan júzderi jaınaǵan tórt anaǵa gúl syılap, aq tilegin arnady. «Otan otbasynan bastalady, sizder óz otbastaryńyzǵa ǵana emes, bizdiń elimizdiń demografııasyna úles qostyńyzdar. Búgin sábılerińizdi alyp úıge shyqqaly turǵan Mádına Ysqaqova, Ásel Esendáýletova, Elmıra Abdrahmanova, Móldir Áben atty analardy osy úlken qýanyshtaryńyzben quttyqtaımyn. Balalaryńyz beıbitshilik besiginde terbelip, elin súıetin azamat bolyp óssin», dedi S.Túgel.
