– Ýaqyt jyljyǵan saıyn mentaldy arıfmetıkanyń qoldanys aıasy keńeıip keledi. Buryn onymen tek azııalyq elderde shuǵyldanyp kelse, qazir Amerıka qurlyǵynda, Eýropanyń biraz memleketterinde tanymaldylyǵy artý ústinde. Sankt-Peterbýrgte oısha sanaýdan jarys ótip, mentaldy arıfmetıkamen jaqynyraq tanysýdyń sáti tústi. Jasyratyny joq, jaqsy áser aldym. О́ıtkeni kishkentaı baldyrǵandar esh alańsyz túsiniksiz qımyldardy oryndap jatty. Osydan bastap qyzyǵýshylyǵym oıanyp, bul júıe jaıly zertteı bastadym. Maqalalar oqyp, kásibı sarapshylardyń pikirine qanyqtym. Sodan túıgenim, mentaldy arıfmetıka jalpy orta bilim berý júıesinde óz ornyn tabaryna kúmánim joq. Ony mektep baǵdarlamasyna engizgen artyq etpes dep esepteımin. Sebebi atalǵan esepteý júıesi balanyń kognıtıvtik múmkindikterin eseleýge septesedi. Onyń ishinde zeıin, este saqtaý qabileti men emosııalyq sezim damı túsedi. Nege deseńiz, kúrdeli esepti sheshken bala óz boıynda qýatty kúshtiń bar ekenin sezinedi. Iаǵnı, jeke tulǵanyń qalyptasýyna aıtarlyqtaı úles tıgizedi, – deıdi neıroǵylym jáne psıholıngvıstıka salasyndaǵy reseılik ǵalym Tatıana Chernıgovskaıa.
Reseılik sarapshy AQSh-taǵy sılıkondy alqapta nemese «Skolkovo» ınnovasııalyq ortalyǵyndaǵy jetekshi qyzmetkerlerdiń deni osy mentaldy arıfmetıkanyń negizine qanyqqan mamandar ekenin aıtady. Sol sebepti jańa tehnologııalar kadrlaryn ázirleýde mentaldy sanaýdyń qaýqary myqty deıdi. Dóńgelek ústelde oısha esepteýden múmkindigi shekteýli balalar da ózderiniń kem emes ekendikterin kórsetti. Al Eýrazııalyq zııatkerlik olımpıadasynda Qazaqstan, Reseı jáne О́zbekstannan jınalǵan myńnan asa balǵyn kúrdeli matematıkalyq matrısany nebári 6 mınýtta sheship, álemdik rekord tirkeldi.
Jaqsylyq MURATQALI,
«Egemen Qazaqstan»
