Tórletińiz, Bı-aǵa!

Jalpy, kóptiń kókeıinde júrgen bul ta­qy­rypty «Egemen Qazaq­stan» gazeti de kó­terip, atalǵan aýdanǵa Beıimbet Maı­lın esimin berý jóninde arnaıy maqa­la («Bolshevık Bı-aǵańa oryn bere­di», 04.10.2018 j.) jarııalaǵan bolatyn. Keshegi jańalyq tek Bı-aǵanyń tý­ǵan aýyly, aýdany, odan qal­dy Qos­ta­naı oblysynyń ǵana emes, búkil el qýa­nyshyna aınaldy. Qazaq ádebıetin oqy­ǵan adam Beıimbet Maılınge jetik bolar. Bı-aǵanyń shapanynan shyǵyp, qa­zaq áde­bıetiniń maqtanyshyna aınalǵan qa­lam­ger­ler qansha?! Tipti ádebıet aýylynan alys bolsa da, Bı-aǵanyń «Shuǵanyń bel­gi­­si» povesi men Myrqymbaı týraly jaz­ba­­laryn bilmeıtin qazaq kemde-kem emes pe? Jazýshy shyǵarmalarynyń qaısy­syn bol­sa da ezý tartpaı oqymaıtyn eshkim joq-aý.

Beıimbet Maılın, Nurqan Ahmet­bekov «Sazdy Áıet, Saryarqada Túıemoınaq, Jatatyn qymyz saýyp, bıe baılap» dep jyrlaıtyn Áıet ózeniniń boıynda, tastaqty, jazıra belde tý­ǵan. Osy jerde at jalyn tartyp mindi, shyǵarmalaryn jazdy. «Gúl­dense aýyl, gúldenemiz bárimiz!» dep Bı-aǵań aıtyp ketken aýyldyń ózekti máseleleri áli sol kúıinde. Bú­gin Taran týraly aıtyp jatpaı-aq qoıaıyq, bolshevıkke búgingi kózqaras ta, shyndyq ta basqa. Ol kim bolsa da, Beıimbettiń orny odan tómen be edi?

– Bı-aǵanyń atyn aýdanǵa berý týraly onyń 100 jyldyǵynda Oljas Súleımenov bastaǵan jazýshylar joǵary jaqqa jazdy, basylymdarda maqalalar jazyp kóterdik. Biraq seń jyljymaı qoıyp edi. Bı-aǵa turǵanda týǵan jerindegi aýdanǵa odan ózge kimniń aty laıyq bolýy tıis edi? Mine, ádildik, mine, eldik! – deıdi aqyn Aqylbek Shaıahmet.

– Halyqtyń ózi de biledi ǵoı. Jer­gilikti turǵyndar arasynan asa qarsy eshkim bolǵan joq, – deıdi Onomastıka jáne kórneki aqparat monıtorıngi bólimi qyzmetkerleriniń basshysy Jarasqan Naýryzbekov. Prezıdent Jarlyǵyn estisimen jurtshylyq bir-birinen súıinshi surap, qýanyshtaryn bildirip jatyr.

– Biz bul ózgeristi osydan bes jyl buryn jazýshynyń 120 jyldyǵynda da eleńdep kútken edik. Jaqsylyqqa qýanyp jatyrmyz. Jazýshy shyǵar­malary kitap sóresinde áli kúnge deıin jatyp qalmaıdy, kitaphanadan oqyrmandar alyp ketip jatady. Ja­qynda biz kitap qoryn tolyqtyrý úshin birneshe kitaptarǵa suranys ber­­dik, sonyń arasynda da Beıimbet Maılın shyǵarmalary bar, – deıdi aýdandyq kitaphananyń qyzmetkeri Gúlnar Eralıeva.

Aýdanda Beıimbet Maılın atyn­daǵy orta mektep bar. Ol turǵan uzyn kóshe ótken jyly ǵana Sovet ata­ýyn ysyryp tastap, Bı-aǵanyń atyn aldy. Asenkrıtov aýyldyq okrýginde Bı-aǵanyń atyndaǵy sharýashylyq bar. Jetekshisi Vladımır Býshkın aýdandaǵy Bı-aǵańa baılanysty sharalardan qalmaı, elgezektikpen qol­ǵabysyn tıgizetin kórinedi. Aýdan ortalyǵy men Krasnoselskıı aýylynda Bı-aǵanyń bıýsti ornalasqan. Al Qostanaı qalasyndaǵy temir jol vokzalynyń aldynda da Bı-aǵań kú­limsirep qarsy alady. Onyń ústine, jaqynda oblys máslıhatynyń she­shimimen burynǵy Taran aýdanynyń ortalyǵy men selolyq okrýg Beıimbet sýyna shomylyp ósken Áıet ózeniniń atymen ataldy.

Jaqsylyqtyń erte-keshi joq. Bı-aǵa ózi týyp-ósken óńirdegi ádilettilik pen jarasymǵa rızalyqpen mıyǵynan kúlip, týǵan jerge kelip qalǵandaı. Tórletińiz, Bı-aǵa, tórletińiz!

Qostanaı oblysy,

Beıimbet aýdany