Mınıstrdiń aıtýynsha, Memleket
basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń saılaýaldy tuǵyrnamasyn iske asyrý jospary aıasynda
otyn-energetıkalyq kesheninde jańa ken oryndary iske qosylady dep josparlanýda.
«Munaı-gaz salasynda aǵymdaǵy jyldyń 5 aıy ishinde 36,5 mln tonna munaı óndirildi.
Jedel jospar 101% -ǵa oryndaldy» degen Q.Bozymbaev bıylǵy munaı óndirý jospary
89 mln tonna kóleminde belgilengenin atap ótti. Sondaı-aq Qashaǵanda aǵymdaǵy jylǵy
14 sáýir-19 mamyr aralyǵyndaǵy jóndeý jumystary merziminen 10 kún buryn aıaqtalǵanyn
málimdedi. Teńiz jáne jerústi qurylystarynda tehnıkalyq jumystar júrgizilgen.
Mundaǵy munaı óndirý kólemi qazir táýligine 400 myń barrelge jetken. Mundaı
rekordty kórsetkishke jyldyń sońyna taman qol jetkiziledi dep josparlanǵan
bolatyn. «Aldaǵy ýaqytta Teńiz ken ornyn keńeıtý jobasy aıaqtalsa, 2024 jyly óndirý kólemi jylyna 39 mln tonnaǵa deıin ulǵaıady» dedi mınıstr. Búgingi
tańda jobada 45 myńnan astam qazaqstandyq jumys isteýde. Vedomstvo basshysynyń
málimdeýinshe, elimizdi gazdandyrýǵa bólinetin qarajat kólemi jyldan-jylǵa
ulǵaıý ústinde. Nátıjesinde halyqty kógildir otynmen qamtý kólemi 49,7%-ǵa jetti.
Qazirgi kúni shamamen 9 mıllıonǵa jýyq adam gaz tutynýda.
Aıta keteıik, 2019-2021 jyldar
kezeńinde gazdandyrýǵa arnalǵan qarajat óńirlerdi damytý, «Nurly jer», sondaı-aq
aǵymdaǵy jylǵy 27 aqpanda Nur Otan partııasynyń XVIII sezinde berilgen Elbasynyń jeke tapsyrmalaryn júzege
asyrý úshin ázirlengen baǵdarlamalarda kózdelgen. Osyǵan sáıkes bul jumystyń
odan ári óristeı beretindigi atap ótildi. Sóıtip elimizdiń 13 óńirinde osy
kezeń ishinde 100-den astam joba iske asyrylmaq. «Elbasy tapsyrmalaryn iske
asyrý sheńberinde gazdandyrý jobalary endi 1 mln-nan astam turǵyndy gazben qamtamasyz
etýge múmkindik beredi», dedi mınıstr. Sonymen qatar Q.Bozymbaev 2019 jyldyń sońynda
eldi mekenderdiń gazdandyrylý deńgeıin 50%-dan asyrý josparlanǵanyn aıtyp ótti.
Saryarqa gaz qubyrynyń tartylýyna baılanysty el astanasymen birge, birinshi kezeńde
Qaraǵandy, Temirtaý, Jezqazǵan, Sátbaev, Saran, Shahtınsk qalalarynyń 171 eldi
mekeni kógildir otynmen qamtamasyz etilmek. Joba aıasynda elimizdiń 142 myń turǵyny
otynnyń osy qolaıly túrine qol jetkizetin bolady. Energetıka mınıstri «Saryarqa»
gaz qubyrynyń belgilengen kestege sáıkes salynyp jatqanyn da atap ótti. «Qazirgi
ýaqytta Jezqazǵan qalasyna jaqyn jerde dánekerleý jumystary júrgizilýde. Búginge
shamamen 420 shaqyrym qubyr dánekerlendi. Bul gaz qubyry uzyndyǵynyń 40%-yn
quraıdy» dep málimdedi. Dánekerleý jumystarynyń ortasha qarqyny kúnine 7-8 shaqyrym.
Osy iske 2200-den astam adam men 700-ge jýyq arnaıy tehnıka jumyldyrylǵan.
Q.Bozymbaev elimizdiń «jasyl»
ekonomıkaǵa kóshý baǵdaryna sáıkes jańartylatyn energetıka sektory josparly túrde
damyp kele jatqanyn aıtyp ótti. «Elektr energııasyn óndirýdiń jalpy kólemindegi jańartylatyn
energııa kózderiniń úlesi 2020 jylǵa qaraı 3%-ǵa deıin, 2025 jylǵa qaraı 6%-ǵa deıin,
2030 jylǵa qaraı 10%-ǵa deıin artady» dedi ol.
Eger 2014 jyly Qazaqstanda qýaty
177 MVt bolatyn 35 JEK obektisi bolsa, búginde jalpy qýaty 679 MVt bolatyn jańartylatyn
energııa kózderiniń 74 obektisi jumys isteýde. Jyl sońyna deıin qýaty 236 MVt bolatyn
taǵy 10 JEK obektisin iske qosý josparlanyp otyr. Sóıtip jańartylatyn energııa
kózderi obektileriniń sanyn 2020 jyly – 95 (1483 MVt), 2021 jyly 119 (2096 MVt)
birlikke jetkizý kózdelýde.
Memleket basshysynyń tapsyrmasy
aıasynda ekologııalyq ortany qorǵaý boıynsha jol kartasynyń ázirlenip jatqany atap
ótildi. Osy sharaǵa oraı jańa Ekologııalyq kodeks jobasyn ázirleý boıynsha aýqymdy
jumys júrgizilýde. Mundaǵy eń negizgi baǵyttardyń biri – «lastaýshy tóleıdi» halyqaralyq
ekologııalyq qaǵıdatyn iske asyrý. «Lastaýshy úshin aıyppul tóleýdiń ornyna lastaýǵa
jol bermeý jáne eń ozyq qoljetimdi tehnologııalardy engizý ekonomıkalyq jaǵynan
tıimdi bolady» dedi mınıstr. Al emıssııalar úshin óndirip alý júıesi jáne tólemder
mólsherlemesi qaıta qarastyrylatyn bolady.
Endi jergilikti bıýdjetterge
túsetin ekologııalyq tólemderdiń keminde 50%-y ekologııalyq máselelerdi sheshýge
jumsalatyny zańnamalyq túrde bekitilmek. Qazirgi ýaqytta Ekologııalyq kodekstiń
jobasy belsendi talqylanýda.
