19 Naýryz, 2010

HALYQ QYZYLAǴAShQA ORALÝDA

640 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin
Tasqynnan keıingi tirshilik birtindep túzelip keledi Halqymyzdyń “Basyńa is tússe, jaqsy kómek etedi, jaman kúlip ketedi” degen sózine Qyzylaǵashta bol­ǵan keshegi kúni taǵy bir kóz jet­kizdik. Barshanyń nazaryn aýdarǵan tasqynnan bolǵan zar­dap­ty joıý men qalpyna keltirý, japa shekken turǵyndarǵa materıaldyq kómek kórsetý, azyq-túlikpen qam­tamasyz etý sharasynyń deńgeıi qup­tarlyq deýge bolady. Elbasy­nyń tikeleı tapsyrmasymen qaıy­rym­dylyq sharalary jedel bas­tal­ǵandyqtan ár óńirden esep-shotqa qo­maqty qarjy túsýde. Qyzyl­aǵash­tyqtarǵa qolushyn sozǵan aq­tóbelikter 120 mln. teńge aýdarsa, ózge de óńirlerden 50 mln. meńge qarjylaı kómek kórsetý sheshimin tabýda. Atalǵan eldi mekende halyqtyń eńsesin kó­te­rý­di maqsat etken qaıyrymdylyq kó­mekteri men sharalar legi tolastamaýda. Tasqyn zardaptaryn joıý, qı­raǵan úılerdiń ornyn tazartý, taǵy basqa jumystar qarqyn alǵanyn kórdik. Burynǵydaı emes, tirshilik yrǵaǵy túzelip, búlingen, biraq il­dal­dalap turýǵa bolatyn baspana­lar retke keltirilip, 247 otbasyn­daǵy 771 adam aýylǵa qaıta oraldy. Olar qutqarýshylarǵa kómek kór­setip, jumyla jumys isteýde. Úı­leri turýǵa kelmeıtinder orta mek­tep ǵımaraty men árqaısysy on adamǵa arnalǵan arnaıy tigilgen shatyrlarǵa ornalastyrylýda. Ba­lalardyń oqýy jalǵasýda. Osy­laı­sha Qyzylaǵashta shatyrly qala­shyq ornap, tirliktiń tamyryna qan júgirgen. Atqarylǵan jumys kún saıyn keshkisin qorytyndylanyp, qalpy­na keltirýge qatysýshy mekeme, uı­ym basshylary esep berip, aldaǵy jumystardyń jospary jasalýda. Jıynda oblys ákimi Serik Úm­be­tov sala basshylarynan zardapty joıý maqsatyndaǵy atqarylǵan jáne sheshimin tabýǵa tıisti máse­lelerdi, memleket tarapynan bólin­gen jáne halyqtan túsken qara­jat­ty maqsatty jumsap, apat zar­daptaryn tez arada joıý men tur­ǵyndardyń tirligine erekshe nazar aýdarý qajettigin naqtylady. Qazirgi kezde aýyldaǵy aýrý­hana, mektep, ákimdik úıi, baılanys bólimshesiniń ǵımarattary tazala­nyp, qýat kózimen, telefon jeli­si­men qamtylǵan. Osy kúni “Qaz­poshta” ǵımaratynda mekenderine oralǵandarǵa zeınetaqylary be­rilse,  qalǵandarynyń qujattaryn tez arada zańdastyrý tapsyryldy. Úkimetten, oblys ákimdiginen be­rilýge tıisti qaıyrymdylyq qara­jatyn alý maqsatyndaǵy tirkeý jal­ǵasýda. Eldi mekende 500 nó­mir­lik telefon stansasy iske qosyl­ǵany, halyqqa aýyz sý arnaıy on avtomáshınemen tasymaldanatyny da aıtyldy. Qurylys materıal­da­ry birtindep jetkizilip, qurylys­shylar tazalaý jumystarymen aı­na­lysýda. Turǵyn úı salýǵa qajetti kirpish jetkizilýde. Oblystaǵy densaýlyq saqtaý, ishki ister departamenti men tóten­she jaǵdaılar qyzmetinen kezekshi­lik uıymdastyrylyp, qutqarýshy­lar men turǵyndar ashanada úsh mezgil ystyq tamaqpen qamtylyp­ty. Tasqyn saldarynan Taldyqor­ǵan­daǵy aýrýhanaǵa túskender em­delip shyǵýda. Zardap shekkenderdi dári-dármekpen qamtamasyz etý, basqa da kómekter kórsetý áli de jalǵasýda. Túıindi másele qurylys mate­rıaldaryn jetkizýdegi temir jol qatynasyn tez arada retke keltirý bolyp otyr. Saryózek pen Úshtóbe, Aqtoǵaı men Úshtóbe arasyndaǵy shoıyn joldy qalpyna keltirý ju­mystary sozylatynyn jetkizgen sala basshysy qurylys materıal­daryn Almaty arqyly Saryózekke jetkizip, avtokólikpen tasymal­daý­dan basqa múmkindik joq ekenin aıt­ty. Sonymen qatar, Qyzyl­aǵashtaǵy, Saǵabúıendegi ótkeldiń erteń qalpyna keltiriletini, qu­rylysshylar jumysy qarqyn alǵanymen, úzdiksiz jaýǵan jańbyr qolbaılaý bolǵany da sóz boldy. Qyzylaǵashtyń tirligin jańa arnaǵa túsiretin qurylys jumys­tary. Búginde onymen aınalysatyn qurylys kompanııalary jumys­ta­ryn bastaýǵa ázir. Al, turǵyndar yntasy da jaqsy. Olar úıleriniń ornyn tazalap, óz kómekterin kórsetýde. – Jumyla kótergen júk jeńil. Halyqtyń sabyrlylyǵyna, búgingi nıetine rahmet. Elbasynyń tap­syr­masymen jasalǵan qoldaý ná­tıjesinde ár oblystan qarjylaı, zattaı kómekter kelse, jeke adam­dar­dyń, uıymdardyń qolushyn berýi de jaqsy. О́ńirlerindegi qıyn­dyqqa qaramastan Shyǵys Qazaqstan oblysy 50 mln. teń­gemen qosa jańa on úı salyp bere­tindikterin aıtyp otyr. Mundaı usynysty mańǵystaýlyqtar bil­dir­se, atyraýlyqtardyń janar-jaǵar­maımen kómek kórsetý maqsatyn­daǵy bastamasy da qýantady. Jal­py, Qyzylaǵashtaǵy jaǵdaı bar­sha­ny alańdatqanyn jasyrýǵa bol­maı­dy. Osy kómekterdiń jip-shyr­ǵasyn shyǵarmaı paıdalaný kerek. Bolmaǵan jaǵdaıda esh keshirim jasalmaıtynyn tapsyrǵan oblys ákimi quqyq qorǵaý organdaryna ony qadaǵalaýdy mindettedi. Apatty jaǵdaıdy basynan ót­ker­gender arnaıy qurylǵan qo­ǵam­dyq keńes músheleri arqyly jaǵ­daılaryn sheshý ústinde. Bul joly turǵyndar jeke máselelerinen góri aýyl turǵyndarynyń erteńgi kúnine baılanysty oılaryn ortaǵa saldy. Qyzylaǵashtyq Dáýithan Kerimovtiń pikiri quptarlyq. Bizge jasalǵan qaıyrymdylyq sharalaryna da, kómekke de rıza­myz. Biraq, memleket 3 aı asy­raıdy dep qarap otyrsaq, aldaǵy qysta qysylatynymyz anyq. Bu­ryn­ǵy egistik alqaptaryna sý jaıy­lyp, jaramsyz kúıde. Bizge basqa jer bólinip, tuqymmen qam­ta­masyz etilse, aldaǵy qysqa daıyn­dyqty ózimiz jasap alar edik. Mamandyǵym agronom, jumystyń retin bilemin, deıdi. Sharýa qoja­lyqtarynyń kóktem egisine daıyn­daǵan tuqymdaryn sý shaıyp qur­-ala­qan qalǵany da sóz boldy. Osyn­daı máseleni jergilikti tur­ǵyn Alek­sandr Kvıtko da baıandap, aýyldas­tarynyń ómirindegi keıbir tustardy atap aıtty. Oblys ákimi saýaldarǵa nazar aýdarýmen qatar jer qorynan egistik alqabyn qa­rastyrý, tuqymmen qamtamasyz etý máselesin sala basshylaryna min­detteýdi ózi de qadaǵalap, sheshetinin jetkizdi. Aýyl turǵyndarynyń tilegi boıynsha saýda ornyn ashý, monsha, taǵy basqa turmystyq qajettilik­ter­diń tez arada sheshilýi kún tárti­bine qoıyldy. Osy kúni apat ornyn tazalaý kezinde eki adamnyń máıiti tabyldy. Qyzylaǵashtan alystaǵanda ár úı­degi elektr jaryǵy samaladaı jar­­qyrap, mundaǵy tirliktiń sál de bol­sa túzelgeniniń dálelindeı kórindi. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.