Tasqynnan keıingi tirshilik birtindep túzelip keledi
Halqymyzdyń “Basyńa is tússe, jaqsy kómek etedi, jaman kúlip ketedi” degen sózine Qyzylaǵashta bolǵan keshegi kúni taǵy bir kóz jetkizdik. Barshanyń nazaryn aýdarǵan tasqynnan bolǵan zardapty joıý men qalpyna keltirý, japa shekken turǵyndarǵa materıaldyq kómek kórsetý, azyq-túlikpen qamtamasyz etý sharasynyń deńgeıi quptarlyq deýge bolady. Elbasynyń tikeleı tapsyrmasymen qaıyrymdylyq sharalary jedel bastalǵandyqtan ár óńirden esep-shotqa qomaqty qarjy túsýde. Qyzylaǵashtyqtarǵa qolushyn sozǵan aqtóbelikter 120 mln. teńge aýdarsa, ózge de óńirlerden 50 mln. meńge qarjylaı kómek kórsetý sheshimin tabýda. Atalǵan eldi mekende halyqtyń eńsesin kóterýdi maqsat etken qaıyrymdylyq kómekteri men sharalar legi tolastamaýda.
Tasqyn zardaptaryn joıý, qıraǵan úılerdiń ornyn tazartý, taǵy basqa jumystar qarqyn alǵanyn kórdik. Burynǵydaı emes, tirshilik yrǵaǵy túzelip, búlingen, biraq ildaldalap turýǵa bolatyn baspanalar retke keltirilip, 247 otbasyndaǵy 771 adam aýylǵa qaıta oraldy. Olar qutqarýshylarǵa kómek kórsetip, jumyla jumys isteýde. Úıleri turýǵa kelmeıtinder orta mektep ǵımaraty men árqaısysy on adamǵa arnalǵan arnaıy tigilgen shatyrlarǵa ornalastyrylýda. Balalardyń oqýy jalǵasýda. Osylaısha Qyzylaǵashta shatyrly qalashyq ornap, tirliktiń tamyryna qan júgirgen.
Atqarylǵan jumys kún saıyn keshkisin qorytyndylanyp, qalpyna keltirýge qatysýshy mekeme, uıym basshylary esep berip, aldaǵy jumystardyń jospary jasalýda. Jıynda oblys ákimi Serik Úmbetov sala basshylarynan zardapty joıý maqsatyndaǵy atqarylǵan jáne sheshimin tabýǵa tıisti máselelerdi, memleket tarapynan bólingen jáne halyqtan túsken qarajatty maqsatty jumsap, apat zardaptaryn tez arada joıý men turǵyndardyń tirligine erekshe nazar aýdarý qajettigin naqtylady.
Qazirgi kezde aýyldaǵy aýrýhana, mektep, ákimdik úıi, baılanys bólimshesiniń ǵımarattary tazalanyp, qýat kózimen, telefon jelisimen qamtylǵan. Osy kúni “Qazposhta” ǵımaratynda mekenderine oralǵandarǵa zeınetaqylary berilse, qalǵandarynyń qujattaryn tez arada zańdastyrý tapsyryldy. Úkimetten, oblys ákimdiginen berilýge tıisti qaıyrymdylyq qarajatyn alý maqsatyndaǵy tirkeý jalǵasýda. Eldi mekende 500 nómirlik telefon stansasy iske qosylǵany, halyqqa aýyz sý arnaıy on avtomáshınemen tasymaldanatyny da aıtyldy. Qurylys materıaldary birtindep jetkizilip, qurylysshylar tazalaý jumystarymen aınalysýda. Turǵyn úı salýǵa qajetti kirpish jetkizilýde.
Oblystaǵy densaýlyq saqtaý, ishki ister departamenti men tótenshe jaǵdaılar qyzmetinen kezekshilik uıymdastyrylyp, qutqarýshylar men turǵyndar ashanada úsh mezgil ystyq tamaqpen qamtylypty. Tasqyn saldarynan Taldyqorǵandaǵy aýrýhanaǵa túskender emdelip shyǵýda. Zardap shekkenderdi dári-dármekpen qamtamasyz etý, basqa da kómekter kórsetý áli de jalǵasýda.
Túıindi másele qurylys materıaldaryn jetkizýdegi temir jol qatynasyn tez arada retke keltirý bolyp otyr. Saryózek pen Úshtóbe, Aqtoǵaı men Úshtóbe arasyndaǵy shoıyn joldy qalpyna keltirý jumystary sozylatynyn jetkizgen sala basshysy qurylys materıaldaryn Almaty arqyly Saryózekke jetkizip, avtokólikpen tasymaldaýdan basqa múmkindik joq ekenin aıtty. Sonymen qatar, Qyzylaǵashtaǵy, Saǵabúıendegi ótkeldiń erteń qalpyna keltiriletini, qurylysshylar jumysy qarqyn alǵanymen, úzdiksiz jaýǵan jańbyr qolbaılaý bolǵany da sóz boldy.
Qyzylaǵashtyń tirligin jańa arnaǵa túsiretin qurylys jumystary. Búginde onymen aınalysatyn qurylys kompanııalary jumystaryn bastaýǵa ázir. Al, turǵyndar yntasy da jaqsy. Olar úıleriniń ornyn tazalap, óz kómekterin kórsetýde.
– Jumyla kótergen júk jeńil. Halyqtyń sabyrlylyǵyna, búgingi nıetine rahmet. Elbasynyń tapsyrmasymen jasalǵan qoldaý nátıjesinde ár oblystan qarjylaı, zattaı kómekter kelse, jeke adamdardyń, uıymdardyń qolushyn berýi de jaqsy. О́ńirlerindegi qıyndyqqa qaramastan Shyǵys Qazaqstan oblysy 50 mln. teńgemen qosa jańa on úı salyp beretindikterin aıtyp otyr. Mundaı usynysty mańǵystaýlyqtar bildirse, atyraýlyqtardyń janar-jaǵarmaımen kómek kórsetý maqsatyndaǵy bastamasy da qýantady. Jalpy, Qyzylaǵashtaǵy jaǵdaı barshany alańdatqanyn jasyrýǵa bolmaıdy. Osy kómekterdiń jip-shyrǵasyn shyǵarmaı paıdalaný kerek. Bolmaǵan jaǵdaıda esh keshirim jasalmaıtynyn tapsyrǵan oblys ákimi quqyq qorǵaý organdaryna ony qadaǵalaýdy mindettedi.
Apatty jaǵdaıdy basynan ótkergender arnaıy qurylǵan qoǵamdyq keńes músheleri arqyly jaǵdaılaryn sheshý ústinde. Bul joly turǵyndar jeke máselelerinen góri aýyl turǵyndarynyń erteńgi kúnine baılanysty oılaryn ortaǵa saldy. Qyzylaǵashtyq Dáýithan Kerimovtiń pikiri quptarlyq.
Bizge jasalǵan qaıyrymdylyq sharalaryna da, kómekke de rızamyz. Biraq, memleket 3 aı asyraıdy dep qarap otyrsaq, aldaǵy qysta qysylatynymyz anyq. Burynǵy egistik alqaptaryna sý jaıylyp, jaramsyz kúıde. Bizge basqa jer bólinip, tuqymmen qamtamasyz etilse, aldaǵy qysqa daıyndyqty ózimiz jasap alar edik. Mamandyǵym agronom, jumystyń retin bilemin, deıdi. Sharýa qojalyqtarynyń kóktem egisine daıyndaǵan tuqymdaryn sý shaıyp qur-alaqan qalǵany da sóz boldy. Osyndaı máseleni jergilikti turǵyn Aleksandr Kvıtko da baıandap, aýyldastarynyń ómirindegi keıbir tustardy atap aıtty. Oblys ákimi saýaldarǵa nazar aýdarýmen qatar jer qorynan egistik alqabyn qarastyrý, tuqymmen qamtamasyz etý máselesin sala basshylaryna mindetteýdi ózi de qadaǵalap, sheshetinin jetkizdi.
Aýyl turǵyndarynyń tilegi boıynsha saýda ornyn ashý, monsha, taǵy basqa turmystyq qajettilikterdiń tez arada sheshilýi kún tártibine qoıyldy. Osy kúni apat ornyn tazalaý kezinde eki adamnyń máıiti tabyldy.
Qyzylaǵashtan alystaǵanda ár úıdegi elektr jaryǵy samaladaı jarqyrap, mundaǵy tirliktiń sál de bolsa túzelgeniniń dálelindeı kórindi.
Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.