Taksıst apaı
Juma, 4 qańtar 2013 7:51
«Qazaqstanda eki qolǵa bir kúrek tabylatyn jumys kóp, olardyń tek jolyn taba bilý kerek. Naryqtyq ekonomıka bizden adal eńbekpen qoǵam úshin de, óziń úshin de qyzmet etýdi talap etip otyr. Sondyqtan barshańyzdy eńbek etýge shaqyramyn».
Nursultan NAZARBAEV.
Juma, 4 qańtar 2013 7:51
«Qazaqstanda eki qolǵa bir kúrek tabylatyn jumys kóp, olardyń tek jolyn taba bilý kerek. Naryqtyq ekonomıka bizden adal eńbekpen qoǵam úshin de, óziń úshin de qyzmet etýdi talap etip otyr. Sondyqtan barshańyzdy eńbek etýge shaqyramyn».
Nursultan NAZARBAEV.
«Qazaqstannyń áleýmettik jańǵyrtylýy:
Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamyna qaraı 20 qadam» maqalasynan
___________________________
«Taksıst» – Gúlshara Myńbaıqyzy…. Osy bir qara tory júzdi, orta boıly, shıraq qımyldy, kimdi de bolsa kúlimdeı qarsy alatyn egde tartqan áıel adamdy tek Mańǵystaý aýdanyndaǵylar emes, oblys óńiriniń de adamdary jıi kóredi. Tanys. О́ıtkeni, ol Mańǵystaýdyń túkpir-túkpirin qysy-jazy sharlap júr. Jolaýshylar qaıda qalasa sol jaqqa tez júre beredi. «Áıeldiń avtomashınaǵa áli kelmeıdi», degen pikir ózin aqtamaǵaly qashan. Al mamandardyń aıtýy boıynsha, olar naǵyz uqypty júrgizýshiler.
Ol jigitterdiń qımylyna tán bolmysymen jol ústinde zaýlap kele jatady. Jasy jasamys tartsa da jigeri otty, qaıraty myǵym. Osydan on jyl buryn taksıst bolǵanda qaısy bireýlerdiń: «Myna Gúlsharaǵa ne bolǵan, basqa kásip tappaǵandaı…» dep pysh-pysh áńgimege arqaý qyldy. Rasynda da, búkil aýdanda «shapqylap» júrgen jalǵyz ǵana Gúlshara boldy. Alǵashynda sol qımylymen kópti tańdandyrǵany ras.
Gúlshara kólikke otyrǵaly beri tórt jyl «Moskvıch 412», tórt jyl «Jıgýlı 2106» kóligin júrgizip tozdyrǵan eken. Al qazirgisi kók jasyl tústi «Opel» avtomashınasy. Bul jaryqtyq ta baýyrymen jer syzyp, juldyzdaı aǵyp, ázir syr berer emes. «Moskvıch» eskilikti degenmen ystyq-sýyqqa birdeı bolatyn. Jol boıy buzyla qalsa «tumsyǵynan» tartyp o jer, bu jerin jippen baılap, áıteýir bir qaraǵa jetkenimiz de bar edi», dep keıipkerimiz sóz arasynda kúlip qoıady.
Iá, Gúlsharany kórgen áıelder jaǵy ózderiniń kólikti erlerden kem júrgizbeıtindigine maqtanatyn kórinedi. Olar taksı qajet bolǵan jaǵdaıda árıne, eń aldymen osy qurbysyn shaqyrtady.
– Ýaqytpen sanaspaı jol boıy júrgende qaýiptenbeısiz be? – dep suradyq biz.
– Jasyratyny joq, taksı júrgizýshilerdiń kezdeısoq oqys oqıǵalarǵa, kóshe kezgen keıbir buzaqylardyń kesirinen túrli qaýip-qaterge ushyrap jatqandyǵy aıtylyp qalady. Sońǵy jyldary mundaı keleńsiz jaǵdaılar Aqtaý qalasynda da oryn aldy. Sondyqtan saqtyq kerek. Degenmen, názik jandardy eskerip, tentekter de tezge keledi-aý deımin.
Maǵan ondaılar kezikken emes. Jumys barysynda masańdaý klıentterdi, tóbelesip jaraqat alǵandardy arakidik kezdestirdim. Men ondaılardy aldap-sýlap «balam» dep, «inishek» dep jeter jerine jetkizip tastaımyn.
– Olar sizge jol aqysyn tóleı me?
– Keıbireýi tólemeıdi. «Qutyrǵannan qutylǵan», dep júre beretinim bar. Sosyn men qýanyshty da, qaıǵyly da neshe túrli kóńil-kúıdegi adamdarmen saparlas bolamyn. Ondaıǵa ábden psıholog bolyp alǵan sııaqtymyn. Qınalyp otyrǵan klıentke sál de bolsa moraldyq qoldaý kórsetip, al qýanyp kele jatqandardyń jyly sezimine ortaqtasyp otyramyn. Aıtpaqshy, klıentter úshin men kóbinese mashınamdaǵy Shámshiniń ánderin jiberip, sheteldik aıqaı-uıqaı ánderdi qosqan emespin.
– Siz meıram kúnderi de júre beresiz be?
– Biz ýaqytpen sanaspaımyz. Senbi, jeksenbi kúnderi jumystyń naǵyz qyzatyn kezi. Mundaıda «temir tulpar» qańtarýly joryqqa ázir turady. Bylaıǵy kúnderi de demalys jetedi, óz bıligim ózimde ǵoı…
Gúlshara apaı osy on jyldyń ishinde birde bir ret bireýdi soǵyp ketip nemese bireýge soǵylyp kórmegen. Sebebi, ol jolda kele jatyp, bolyp qalý yqtımal degen oqıǵany esepke alady. Aldynda ketip bara jatqan kólikti qýyp jetip, basyp ozbaıdy. Burylys, qaltarysta óte saq júredi. Onyń kóligi keı rette qarly boran, kóktaıǵaqta da júredi. Jol qaýipsizdigi erejelerin buzbaıdy. Aqtaýda ne Jańaózende tún ishinde kele jatyp, baǵdarshamnyń «qyzyl kózin» «qudaı saqtasyn, mezgilsiz ýaqytta kim baǵyp tur deısiń» dep joldy kesip óte shyqqan emes. Ereje buzý osyndaılardan bastalady ǵoı. Biraq ol el qatarly ortasha jyldamdyqtan aınymaıdy.
– Alys jolda mashınańyz syr berip, dóńgelegi jarylyp qalsa, ne basqa bir kiltıpany bolyp jatsa bireýdiń kómegin kútip, turyp qalmaısyz ba?
– Eshkimge de jalynbaımyn. Mashınada tehnıkalyq aqaýdyń bolmaýy úshin aldyn-ala kólik jóndeý sheberhanasyna baryp, jıi-jıi teksertip turamyn.
– Gúlshara apaı, endi otbasyńyz týraly aıtsańyz.
– Qudaı bergen adammyn. Tórt qyz, úsh ulym bar. Eki balam úılenip, shańyraq kóterdi. Úsh qyzym turmys qurdy. Bir balam qolymda. Kenje qyzym Aınur Aqtaýdaǵy Sh.Esenov atyndaǵy ýnıversıtettiń stýdenti. Balalarym da jáne qyzdarym da joǵary jáne arnaýly bilim aldy. Olar da tehnıkaǵa úıirsek…
– Taǵy bir saýal bar?
– Aıta ber.
– Siz dombyra tartyp, án salady desedi ǵoı?
– Men óner ordasy atanǵan Jyńǵyldy aýylynyń týmasymyn. Al bizde tórinde qara dombyrasy turmaǵan úıdi kezdestirmeısiz. Biz Esir kúıshiniń urpaqtarymyz. Ol babamyz kúı atasy, halyq kompozıtory bolǵan adam. Ákem Myńbaı da ataqty kúıshi edi. 1957 jyly Máskeýdegi Jastar men stýdentterdiń búkildúnıejúzilik VI festıvaline qatysqanyn bul kúnderi bireý bilse de, bireý bilmeıdi.
Sózge sheshen, kóńildi qalyptaǵy Gúlshara apaıdy men eskertkishke sýretke túsirip aldym. Sodan keıin ol kisi Fort-Shevchenko qalasyna toıǵa adamdar alyp júretinin aıtyp, rólge otyra berdi.
Allabergen QONARBAEV,
Qazaqstan Jýrnalıster
odaǵynyń múshesi.
Mańǵystaý oblysy,
Mańǵystaý aýdany.
