Bul týraly aldymen Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń ózi Twitter-degi paraqshasynda «Saılaýaldy baǵdarlamany júzege asyrý maqsatynda Ulttyq qoǵamdyq senim keńesin qurý týraly Jarlyqqa qol qoıdym. Ulttyq keńes músheleri, belgili qoǵam qaıratkerleri elimizdi jańǵyrtý isine eleýli úles qosady dep senemin. Bul – óte mańyzdy mindet» dep jazdy.
Atalǵan Jarlyqtyń jaı-japsary Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń alańynda ótken baspasóz konferensııasynda baıandaldy. Jıynda sóz bastaǵan Prezıdenttiń keńesshisi, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń hatshysy Erlan Qarın keńes quramy qalaı jasaqtalǵanyn, onyń aldynda qandaı mindetter turǵanyn aıtyp berdi. Onyń aıtýynsha, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi – Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy konsýltatıvtik-keńesshi organ. Keńestiń negizgi maqsaty – jurtshylyqtyń, saıası partııalardyń, azamattyq qoǵam ókilderiniń qatysýymen memlekettik saıasatqa qatysty ózekti, mańyzdy máseleler boıynsha bastamalardy, usynystardy tujyrymdaý. Sonymen qatar tujyrymdamalardyń, memlekettik baǵdarlamalar men normatıvtik-quqyqtyq aktilerdiń jobalaryna qoǵamdyq saraptama júrgizý, jurtshylyqtyń, azamattyq qoǵamnyń pikirin eskere otyryp mańyzdy strategııalyq problemalardy qaraý, syndarly dıalogty qamtamasyz etý – keńestiń negizgi mindetteri.
– Ulttyq keńeske Prezıdenttiń ózi tóraǵalyq etedi. Ulttyq keńes quramyna saıası partııalar ókilderi, qoǵam belsendileri, sarapshylar, jastar uıymdarynyń kóshbasshylary enip otyr. Keńestiń quramyn anyqtaý maqsatynda sońǵy bir aıda konsýltasııalar ótkizildi. Bul is-sharalar maýsym aıyndaǵy Memleket basshysynyń bir aı ishinde Ulttyq keńes qurý týraly Jarlyǵynyń sheńberinde uıymdastyryldy. Konsýltasııalar barysynda Prezıdent Ákimshiliginiń ókilderi túrli qoǵam belsendilerimen, saıasatkerlermen, sarapshylarmen kezdesýler ótkizip, keńestiń quramy qalaı qurylatyny, onyń alańynda qandaı máseleler kóterilý kerektigi jóninde pikirlestik. Osyndaı jıyndarda aıtylǵan pikirlerdi júıelep, bir sheshimge keldik. Keńeske kiretin qoǵam belsendileri mynandaı tártipke sáıkes irikteldi. Olar – uzaq ýaqyt boıy qoǵamdyq mańyzy bar máselelerdi turaqty túrde kóterip, kópshiliktiń nazaryn aýdaryp júrgen belsendiler jáne naqty bir salany damytýǵa ún qosyp, eńbektengen kásibı mamandar. Keńes quramynda qoǵamnyń barlyq salasynyń ókilderi qamtyldy. Saıası-qoǵamdyq alańdardyń, túrli saıası kúshterdiń ókilderin tartýǵa tyrystyq. Eski oppozısııanyń da, jańa qalyptasyp kele jatqan qozǵalystardyń da ókilderi bar. Konsýltasııalar kezinde Keńes quramymen qatar jumysy týraly da oı qozǵadyq. Aqyldasa kele aldaǵy ýaqytta Ulttyq qoǵamdyq keńestiń jumysy júıeli bolýy úshin quramyna engen músheleri birneshe jumys toptaryna bólinýi múmkin degen baılam jasadyq. Onyń qalaı jikteletini jaıynda keıin taǵy maǵlumat beremiz. Qazirgi ýaqytta ortaq ustanym bar. Iаǵnı, Ulttyq keńes tek qana belgili bir ýaqyt saıyn saltanatty túrde ótetin jıyn alańy emes, naqty máseleler qaralatyn, talqylanatyn alań bolady. Jumys toptaryna bólingen Keńes músheleri belgili bir baǵyttar boıynsha óz usynystaryn daıyndaıdy. Usynystar nátıjesinde qabyldanǵan sheshimder Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń jalpy otyrysynda qaralady, – dedi Erlan Qarın.
Ulttyq keńestiń quramy 42 adamnan jasaqtaldy. Olardyń bir tobyn Muhtar Taıjan, Arman Shoraev, Qazybek Isa, Murat Ábenov sııaqty kópke aty málim qoǵam qaıratkerleri qurady. Sondaı-aq keńeske qoǵam belsendileri – Jánibek Qojyq, Azamathan Ámirtaev, Baqytjan Buqarbaı jáne quqyq qorǵaý ókilderi – Jemis Turmaǵambetova, Aıman Omarova, Aıgúl Orynbek múshe boldy.
Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń jumys baǵdarynan habardar etken baspasóz jıynynda osy Keńestiń quramynan tabylǵan qoǵam qaıratkerleri de óz pikirlerin bildirdi. Sonyń biri Keńes múshesi, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty Muhtar Taıjan bılik pen qoǵam arasynda dıalog ornatý týraly burynnan kóterip kele jatqanyn, sol oıy osy Ulttyq keńes arqyly júzege asatynyn aıtty. Ol bul bastamaǵa qoldaý kórsetip, kóptiń kókeıinde júrgen máselelerdi birlesip talqylaýǵa sep bolatyn, turaqty túrde jumys isteıtin jıyn bolatynyna senim bildirdi. Sondaı-aq qoǵam belsendisi Keńes jumysynyń ashyq, jemisti bolýyna atsalysatynyn aıtyp, bul Qazaqstannyń bolashaqta órkenıetti, quqyqtyq, demokratııalyq, shynaıy naryqtyq memleketke aınalýyna, keleshek urpaqqa damyǵan eldi qaldyryp ketýge basty qadam bolady dep úmittenetinin jetkizdi.
– Halyq pen bıliktiń arasyn jaqyndatý úshin Keńestiń qurylýyn, onyń qajettiligin túsinip otyrmyz. Men jańa ǵana shyqqan Jarlyqtyń ishindegi tizimdi qarap shyqtym. Maǵan unap turǵany – ártúrli salanyń, ártúrli saıası partııalardyń ókilderiniń Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi quramyna kirgeni. Men muny anda-sanda, eki-úsh aıda bir ret tek resmı jıyn esebinde emes, naqty qoǵamdaǵy eń ózekti problemalardy kóterip, sony sheshýge tyrysatyn jaqsy Keńes bolady dep oılaımyn. Taǵy bir baıqaǵanym, osy Keńes jumysynyń tóńireginde tek qana saıası máseleler emes, áleýmettik problemalar, memlekettik baǵdarlamalar saraptalyp, qaralady. Bul ortada kóptegen oń usynys aıtylyp, problemalardy sheshýde olqylyqtar bolsa, birden talqylanyp, odan ári jaǵdaıdyń ýshyǵýyna, kúsheıip ketýine jol bermeı, der kezinde durys ózgerister jasaýǵa múmkindik beredi dep senemin. Búgingi tańda azamattar óte belsendi. Biraq barlyq kezde memlekettik organdardyń basshylarymen tikeleı baılanys ornatýǵa múmkindik bola bermeıdi. Bir mınıstrlik ashyq, jarııa túrde jumys istep, aldyn ala aqyldasady. Keıbir memlekettik organdardyń basshylary jabyq túrde jumys isteıdi. Men osy Keńestiń bergen ókilettigin paıdalanyp, Keńes músheleri óz jaýapkershiligin túsinip, árqaısysy óz salasy boıynsha nátıjeli jumys isteıdi dep senim bildiremin. Mysaly, men birqatar áleýmettik sala: bilim salasyn, medısınany damytý, jastardyń problemasy sııaqty máselelerdi jıi kóteremin. Osy Keńeste ózim jete túsinetin problemalardyń oń sheshilýine kúsh salamyn. Máseleler kóp, biraq onyń bárin kimge jetkizerimizdi bilmeımiz nemese tek qana áleýmettik jelilermen ǵana shektelemiz. Al endi bul alań tıimdi usynystar aıtylatyn, keńinen otyryp keńesetin orta bolmaq, – dedi Keńes múshesi, qoǵam qaıratkeri, Ulttyq «Serpin» bilim jáne ınnovasııalar palatasynyń prezıdenti Murat Ábenov.
Sonymen qatar bul jıynda Mańǵystaý oblysynan kelgen qoǵam belsendisi, Keńes múshesi Jánibek Qojyq ta Ulttyq keńes týraly óz oıyn jetkizdi. Ol Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi bılik pen halyq arasyndaǵy altyn kópir bolatynyna senetinin atap, shamasy kelgenshe Keńes múshesi retinde halyqty tolǵandyrǵan máselelerdi kóterýge, tyń oı qozǵap, túıtkildi jaǵdaılardyń túıinin tarqatýǵa atsalysatynyn aıtty. Sondaı-aq bul Keńes memleketimiz ózgelermen terezesi teń bolyp, órkenıet kóshinen qalmasaq degen úmittiń údesinen shyqsa eken degen nıetin bildirdi.
Baspasóz jıynynyń sońyna qaraı Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń hatshysy Erlan Qarın keńestiń alǵashqy jıyny shamamen tamyz aıynyń 20-syna qaraı ótedi dep josparlanyp otyrǵanyn málimdedi. Sondaı-aq ol dıalog, talqylaýlar Keńes ústeliniń basynda ǵana shektelmeı, áleýmettik toptardyń kezdesýleri óńir-óńirde ótetinin aıtty.
Berik ÁBDIǴALIULY,
Qazaqstan Ulttyq arhıviniń «Arhıv-2025» ǵylymı-ádistemelik ortalyǵynyń basshysy, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi:
– Ulttyq qoǵamdyq senim keńesin qurý Prezıdenttiń saılaýaldy baǵdarlamasynda kórsetilgen edi. Keńes bir jaǵynan qoǵamdaǵy túrli pikirlerdi eskerip, usynystardy jınasa, ekinshi jaǵynan negizgi dıalog alańyn jasap, mamandarmen, sarapshylarmen aqyldasý úshin qurylady degen jospar bar. Keńes quramynda qoǵamdyq pikir qalyptastyryp júrgen qaıratkerler, jýrnalıster, blogerler, saıasatkerler bar. Meniń oıymsha, bul keńes Prezıdent janyndaǵy konsýltatıvti-keńesshi organ retinde saıası reformalar, áleýmettik, ekonomıkalyq jaǵdaılarǵa qatysty qajetti ári elimizdiń damýyna mańyzdy usynystar berip otyrady.
Jańadan qurylǵan Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi saıası qoǵamdaǵy eń ózekti máseleler boıynsha usynystar berýi tıis. Jeke ózim rýhanııat, ulttyń damýy, jergilikti memlekettik basqarý, onyń ishinde aýyl máselesi, ákimderdiń jumysy, óńirlik saıasatpen baılanysty tájirıbem men usynystarymdy bólisemin dep oılaımyn.
Asylbek QOJAHMETOV,
«Qazaqstannyń Azamattyq alıansy» zańdy tulǵalar birlestiginiń prezıdenti, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi:
– Jańa qurylǵan keńeske júktelgen jaýapkershilik mol. Ulttyq qoǵamdyq senim keńesin qurý – búgingi kúnniń talaby. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev óte mańyzdy Jarlyqqa qol qoıdy. Bul – elimiz úshin óte úlken bastama. Keńes memleketimizdiń damýyna ózindik úlesin qosady dep senemin.
Dıalog alańy qazirgi qoǵamǵa qajet. Ulttyq qoǵamdyq senim keńesin qurý – úlken sharýa. Bul memleketke emes, halyqqa qajet dep esepteımin. Keńes arqyly bılik pen halyq arasynda baılanys ornaıdy. Keńes músheleri ózderine júktelgen jaýapkershilikti túsinedi dep senemin. Bári alǵashqy otyrystan keıin belgili bolady. Eń bastysy, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesin Prezıdent ózi basqarady, demek atqarylatyn sharýalar 100% nátıjeli bolmaq.
Marat ShIBUTOV,
«Transparensı Kazahstan» qoǵamdyq qory qamqorshylar keńesiniń tóraǵasy, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi:
– Keńes quramyna kóńili tolatyndar da, tolmaıtyndar da bar. Meniń oıymsha, ol qalypty jaǵdaı. Eń bastysy, Keńes quramynan qoǵamdaǵy barlyq saıası toptardyń ókilderin kóre aldyq. Depýtattar, saıasatkerler, jýrnalıster, sarapshylar da engeni qýantty. Barlyǵy áli kúnge deıin qoǵamdyq ómirde belsendi. Qoǵamdyq ómirden alystasa da, burynǵy eńbegi úshin qosyp qoıatyn qoǵam qaıratkerleri joq. Sonymen birge tym radıkaldy oılaıtyndardy, múlde tanys emesterdi de kóre almadyq. Iаǵnı, keńes quramyna tájirıbeli, ózindik oıy bar tulǵalar engen. Barlyǵyn ýaqyt kórsetedi. Alǵashqy jınalystan soń Keńestiń baǵyty men kúntizbesi belgili bolady.
Baqytjan BUQARBAI,
qoǵam qaıratkeri, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi:
– Ulttyq keńes qoǵamdaǵy ózekti máselelerdi sheshýde mańyzdy ról atqarmaq. Qoǵamnyń, halyqtyń, partııalardyń suraqtardy keńinen talqylaýy arqyly memlekettik saıasattyń ózekti máseleleri boıynsha keńes berý basty mindet bolmaq. Bılik azamattyq qoǵam ókilderimen birlese otyryp ózekti máselelerge qatysty sheshimderdi birge qabyldaýdy negizgi maqsaty retinde aıqyndap otyr. Bul – quptarlyq is. О́zim ázirge naqty qaı baǵytty qarastyratynymdy, qandaı másele usynarymdy dóp basyp aıta almaımyn. Alǵashqy otyrysqa deıin kóteretin másele aıqyndalady. Men buǵan deıin de qoǵamdyq máselelermen aınalysyp keldim. Biz 4 jyldan beri myńdaǵan adamǵa qazaq tilin úırettik. 3 jyldaı jastar arasynda kitap oqýdy qaıtadan trendke aınaldyrý úshin eńbek etip júrmin. Osy baǵytta bilimim, tájirıbem bar, birneshe kitabym shyqty. Qazaqstan strategııalyq zertteý ınstıtýtynda 3 jyldaı qyzmet ettim. Analıtıkalyq tájirıbem bar. Osy baǵyttaǵy bilim men tájirıbemdi el ıgiligine jaratamyn dep aıta alamyn.
