Káken Qamzın: Kórkem til kompıýterlik tehnologııaǵa ese jibere qoımas

– Jýrnalıstıkanyń burynǵy da, qazirgi de, ózińiz aıtqandaı, zamanaly sıpaty tabıǵat, jaratylys qubylysymen qabysyp, úılesim taýyp jatyr. Rasynda da, onyń qyzmetin qorshaǵan álemdi taný, saraptaý, faktini aqparatqa aınaldyrý qabiletine qarap, aqparattyq, nasıhattyq, aǵartýshylyq, rettemelik, gedo­nıstik-kóńil kóterýshilik dep tizbekteı berýge bolady. Ony kásip retinde aıshyqtaı túsetin alýan qyry ýaqyt pen keńistik aýqymynda bederlenedi. Alaıda osynshama fýnksııanyń arasynan ekeýi erekshe daralanyp kórinedi, ol – oflaın basylymdardaǵy aǵartý­shylyq mıssııa jáne ra­dıo men televızııadaǵy kóńil kó­terýshilik baǵyt. Aqparat­tandyrý jalań derekke ǵana arqa súıep, aýdıtorııaǵa ársiz kúıin de jol tartsa, ol jurtshylyqtyń kó­keıine qonbaıdy, sanasyna sińbeıdi. Qazirgi álemdik me­dıa­óndiriste aqparat taýarǵa, taýar bolǵanda, kóz tartatyn, menmundalaıtyn buıymǵa aı­naldy. Jýrnalıst obrazdy oılaýǵa den qoıa bastady. Dámi til úıiretin kondıterlik tá­t­tiniń, hosh ıisi boıyńdy bal­qytyp óter átirdiń dızaınyn kóz aldyńyzǵa elestetińizshi. Ol bir jaǵynan – aqparat, ekinshi jaǵynan – jarnama. Ánekeı, derek pen oqıǵanyń ústine ilgeni, dress kody da osylaısha óz boıyna jarasyp turǵany jón. Mine, «men ádemimin, kórińder, alyńdar» degen aqparat qana oqyrmandy eleń etkizedi, kó­rer­menniń nazaryn aýdarady. El satyp alady. Basqanyń qolynda joq eksklıýzıv taýar degenińiz, mine, osy. Men shetelderge, ásirese Eýropa elderine jıi sapar shektim. Merzimdi ba­sylymdarynyń, radıo-tele­vızııasynyń kontentterine, maz­mundyq-pishindik ádisterine aldymen nazar aýdarý kásibı daǵdyma aınalǵan. Baıqaǵanym, olar aqparatty dál osy sıpat­ta usynady. Kórkem, obraz, kelbet pen symbat. Jutynyp turady. Al «bálen jerde osyndaı shara ótti» degen qurǵaq ha­bar­dan kelip-keter dáneńe joq, sanańda iz qaldyrmaı óte shyǵady. Jalań aqparatty qalaı kórkemdeýge bolady? Árıne eń birinshi tildiń qyzmetine jú­ginesiń. Odan ózge dybys, beıne quraldary da jýrnalıst aqparatyn jasandyrýǵa qyzmet etetin quraldar. Teginde adam tabıǵatynyń ózi sulýlyqty unatady, kórkemdikke umtylyp turady, jaratylys zańy solaı. Eń bastysy, aqparat tasqynynyń basy-qasynda otyrǵan jýrnalıstıka ǵylymy men praktıkasy aǵyn sý sekildi ózin ózi tazalap otyrady. Basqa pán, basqa mamandyqpen salystyrǵanda, jýrnalıs­tıkanyń bási dál osy jaǵynan joǵary.

– Qalaı aıtsaq ta, qazaq jýrnalıstıkasy ádebı, kórkem tilge, ótkirlikke, tapqyrlyqqa negizdele qalyptasty. Muny búginde sanaly túrde teriske shyǵaryp, jýrnalıstıka tilin jutańdyqqa qaraı bastap bara jatqandardyń qatary molyǵyp keledi. Bul máselege qalaı qaraısyz?

– Búgingi jýrnalıstıka tili­niń qasań tartyp bara jat­qanyn qansha jyldan beri aıtyp ta, jazyp ta, másele etip kóterip te kele jatyrmyz. Bi­raq ony túzetýge shamamyz je­tiń­kiremeı tur. Nege? Onyń birneshe sebebi bar. Birinshiden, aýyldaǵy mektepterde ádebıet páni burynǵydaı oqytylmaıdy. Baıaǵy bizdi áldılegen ájeler men kókiregi jyr-dastan qarttar qazir joq. Dál osy jerde jaratylys syryn talqylaǵan alty evreı týraly bir támsil aıtaıyn. Musa-Moıseı: «bári ana jaq­tan», – depti suq saýsaǵyn zeńgir kókke shanshyp. Súleımen-Solomon: «bári mynadan bastalady», – degen eken alaqanymen mańdaıyn sıpap. Sodan keıin Aısa-Iısýs: «Joq, báriniń kilti myna jerde», – depti alaqanymen júrek tusyn basyp. Marks keledi de: «joq, senderdiń báriń de qatelesesińder, bárin bıleıtin mynaý», – deıdi qarnyn shartyl­datyp. Mundaıda Freıd qarap qala ma: «búkil adamzattyń túp­ki muraty bireý ǵana», – deıdi kindikten tómendeýdi barlap. Sońynda Eınshteın turyp aıtqan eken: «bárińdiki qate, se­bebi bári de salystyrmaly». Al­ty evreıdiń aıtqanyna meniń qosarym, búginde bári kompıýterge táýeldi. Aýzyńa salsań, bal tatıtyn, býyn-býynyńdy boılap, shymyrlatyp ap keter baıyrǵy kórkem til áleýmettik jeliniń qaradúrsin lepesimen taıtalasa almaı, tasada qalyp kete me dep qorqamyn. Talaı jyldardan beri oqytýshy bolyp kelemin, aýdıtorııada otyrǵan shákirttermen pikir alyssań, estetıkalyq jaǵa­laýlarǵa Soltústik Muzdy muhıttaı tosyrqaı qaraıdy.

– Jýrnalıstıka fakýl­tetinde búginde kimder oqyp júr? Ilgerirekte fakýltet ishin­degi «folklor» boıynsha «jýrfaktyń 1-kýrsyna 49 aqyn men bir jýrnalıst kelip túsip, sońynda 49 jýrnalıst, 1 aqyn bitirip shyǵady» deıtin sta­tıstıkasy saqtalǵan ba?

– Ol Rasýl Ǵamzatovtyń «Meniń Daǵystanym» essesiniń jańǵyryǵy ǵoı. Kúni keshege deıin jýrfakqa, negizinen, ishki daıyndyǵy mol, jazý-syzýdyń jaıyn biletin talantty, yntaly balalar túsetin. Al qazir jaǵdaı birshama ózgerdi. Talant pen daryn – basty ólshem emes. Ortalaý ball jına, aqysyn tóle – oqı ber. «Qabiletiń joq» dep aıtýǵa haqyń joq, shyǵaryp jibere almaısyń, ol áreketiń zańǵa tompaq. О́l, tiril – bitirtip shyǵar. Talant pen demokratııa arasyndaǵy qaıshylyq degenimiz, mine, osy. Erteń óndiriske bar­ǵanda redaksııadaǵylar «Ál-Farabı atyndaǵy Ulttyq ýnı­ver­sıtettiń jýrnalıstıka fa­kýl­tetin bitirgen túlektiń tú­rin qara» demeı me dep qatty qınalamyn. Sondyqtan erkin oılaýdy, jazý men syzýdy, endi qaıteıik, álipbılik deńgeıden órbitýge týra keledi. Merzimdi baspasózde shyqqan jarııalanymdaryn tom-tom etip kóterip kelgen keshegi abıtýrıentterdi, qazirgi jýrnalıstıka mektebi sheberlerin úlgi etemiz, sóz ónerine yqylasyn oıatýǵa tyrysamyz. Meniń qaǵıdam, elý stýdenttiń ishinen on bala jaryp shyǵyp, tanymal jýrnalıst atansa, mindetimizdiń oryndalǵany. Qabiletti, talantty stýdentter joq emes, bar. Boıynan ushqynyn da, jalynyn da baıqaımyz, al esti balalar solarǵa ilesip, birtindep ózderi de boı túzeı bastaıdy.

– Gazet-jýrnal bitkenniń bári ınternet saıttardyń jemine aınaldy. Jylt etken jaqsy dúnıe shyqsa, jalma-jan jaǵalata kóshirip basýdy qalypty daǵdyǵa aınaldyrdy. Baıqaısyz ba, mate­rıal­dyń biregeılik qasıeti jo­ǵalyp barady. Joǵaryda aıt­qanymyzdaı, eksklıýzıv taýar joqqa tán, ne istemek kerek?

– Taǵy da aıtýǵa týra keledi, bul jerde bárin talant sheshedi. Talant tabıǵatta sırek kezdesetin metall ispettes. Esti qoǵamda menedjment pen bıznes talantqa tabynady. Arǵy jaǵyna barmaı-aq, osydan 20-25 jyl burynǵy gazet-jýrnaldarda istegen myq­ty jýrnalısterdiń eshkimge uq­samaıtyn ózindik qoltańbasyn men áli umyta qoıǵam joq. Sol jyldardaǵy materıaldyń sońyndaǵy jýrnalıstiń aty-jónin alaqanyńmen basyp turyp, basynan aıaǵyna deıin oqyp shyqsań, avtorynyń kim ekenin aına-qatesiz tanı ketetin edik. Mine, bul – biregeılik. Bul – qoltańba. Al búgingi jýr­nalısterdiń jazǵanynda daralyq baıqalmaıdy, bári deńgeıles, bir qoldan shyqqandaı uqsas. Osy jerde taǵy bir máseleniń sheti qyltııady, kezinde jýrnalıs­ter issaparǵa, jolsaparǵa jıi shyǵyp, eldi mekender men óndiris oryndaryn aralaýdan qoly bosamaıtyn. Al qazir jýrnalıst salqyn kabınette otyryp alyp kompıýter ishindegi aqparattan oqıǵany josyltyp shyǵady. Buǵan men «ofıstik jýrnalıs­tıka» dep at qoıǵanmyn. Qazaq jýrnalıstıkasynyń túbine osy jete me dep qaýip qylamyn. Qazaqta týra jýrnalısterge arnap aıtylǵandaı: «júrgenge jórgem ilinedi» degen mátel bar. Jýrnalıske eń kerek qaǵıda osy – omalyp otyrmaý kerek, kózimen kórý kerek, seziný kerek. Búgingi basylymdarda, radıo-televızııada istep júrgen jýrnalısterdiń kópshiligi ózimniń shákirtim. Olardy synaǵanym, árıne ózimdi de aıamaǵanym. Olardyń mini – meniń de minim.

Sodan keıingi sordyń biri – stýdentterdiń 1-kýrsta aýdandyq basylymdardan tájirıbeden ótýi sıregen. Qaǵaz formatty basylym stıl qalyptastyrady. Gazet shyǵarýdyń kúrdeli jumys ekenin, tapsyrma alyp, ony zerttep, oryndaýdan bastap, bettelip-qattalyp, qol qoıylyp, óndiriske jiberilgenge deıingi úderisti kózimen kórmeıdi. Tájirıbe shı­kiókpe stýdentti jyldam shıratady. Redaksııadaǵy sart-surt jumysty kórse, ózi úshin jaýapty sheshimdi de jyldam qabyldar edi: ózin de, úıdegi ata-anasyn da, ustazdardy da qı­namaı ári qaraı gazette isteýdi ne maqsat etedi nemese kún ja­ryqta basqa salaǵa aýysady. 2-kýrsta oblystyq, al joǵary kýrs­­tarda respýblıkalyq basy­lymdarǵa barýdy saty-satymen júzege asyrý daǵdysy tolyqtaı toq­taǵandyqtan, bolashaq jýr­nalısterdiń daǵdarysy da erte bastalyp ketkendeı. Olar búginde kóbine saıttardy jaǵalaıdy nemese televızııany tóńirekteıdi. Árkimniń kóńili joǵary ǵoı, kókirektiń joǵaryda bolǵany jaqsy shyǵar, biraq tómennen bas­tap, satylap damyǵandy du­rys dep oılaımyn. Bizge osy jetis­peıdi.

– Jańalyqqa eshkimniń monopolııasy júrmeıdi, ol – ortaq. Biraq ony taratýda saıttardan da buryn áleýmettik jeliler alǵa shyǵyp ketti. О́zin ózi jýrnalıspin dep jarııalaǵan blogerler qazir óte kóp. Budan jýrnalıstıkanyń kásibı mańyzdylyǵy arta túse me, álde tómendeı me?

– Mysaly, Arystaǵy apatty tilge tıek eteıik. Aqparat eń aldymen áleýmettik jelide burq ete qaldy. Kásibı jýrnalıstiń ereksheligi de, artyqshylyǵy da mundaı oqıǵany mindetti túrde kózi jetip, tekserip baryp, jarııa­laıdy. Arǵy jaǵyna úńilip, oı eleginen, sana súzgisinen ótkizip baryp taratady. Zııandy jaǵyn taǵy oılaıdy. Al blogerler, qaltasyna smartfon salǵan kez kelgen sergek adam bulaı taldap-tarazylaı almaıdy, salmaǵy men mańyzyn saraptap jatpastan, áleýmettik jelige laqtyra beredi. Bireýler buǵan tipti «halyqtyq jýrnalıstıka» dep at qoıyp, aıdar taǵyp júr. Biraq munyń jýrnalıstıkaǵa úsh qaınasy sorpasy qosylmaıdy. Aqparat taratýdaǵy eń basty shart – saýat­tylyq. Qaı jaǵynan da. Bárin basyp ozyp, birinshi bolyp taratý jaqsy shyǵar, biraq buǵan qosa jaýapkershilik degen dúnıe bar emes pe? Meniń oıymsha, eń aldymen kásibılikke arqa súıeý kerek. Faktchekıng – aqparattyń ras-ótirigin tekserip alý óte mańyzdy. Tipti suhbat berip otyrǵan laýazymdy adamnyń aıtqanyn da tekserip alǵan artyq emes. Sebebi bul da halyqqa durys aqparat ta­ratýdaǵy basty amaldardyń biri.

– Káken aǵa, 70 jasqa kelip otyrsyz, quttyqtaýymyzdy qabyl alyńyz. О́zińiz qatar­lastardyń ishinde áleýmettik je­­liniń tilin erterek meń­ge­rip alyp, post jarııalap, erin­beı-jalyqpaı pikir jaza­tynyńyzǵa qyzyǵa qaraımyz. Áleý­mettik jeli ýaqytyńyzdy urlamaı ma?

– Kóp rahmet. Ǵylymda «qa­jet­tilik teorııasy» degen qısyn bar. Avtory – Amerıkanyń ataqty áleýmettanýshy-psı­hology Abraham Masloý. Ol ki­siniń aıtýynsha, áleýmet, adam, tabıǵattan, ómirden, qorshaǵan ortasynan ózine qajetin ǵana alady. Bul álbette, qaıtarymdy úderis. Áleýmetik jeliniń tu­tynýshysyna aınalǵanyma bir­shama jyl boldy, ol maǵan kerek, sebebi men jastarmen jumys isteımin. Olar ne oılaıdy, nege qyzyǵady, ne týraly aıtady, neni murat tutady? Eger sen olardan bir taban ilgeri, oq boıy ozyq turmasań, sen olarǵa sózińdi ótkize alasyń ba? Taǵylym alsyn dep áriden, rýna jazbalarynan, ál-Farabı muralarynan, tarıhtan jol bastaısyń. О́tkendi bilsin deısiń. О́tken men búginniń ishki birligin, tutastyǵyn joq­qa shyǵara almasaq kerek. Sol ulttyq negizderge taban tireı jańashyldyqqa umtylyp tur­ǵan jastyń qulshynysyn, qy­zyǵýshylyǵyn barynsha qol­daýymyz kerek. Mine, osyndaıdy oılaǵan adamǵa qazirgi kezeńniń lebin de eskerip, sheksiz-shetsiz aqparattyq keńistikke aınalyp ketken áleýmettik jeliniń tilin úırengenniń esh zııany joq.

– Oqyrmannyń negizgi bó­ligi qarapaıym aýyl adamdary ekenin eshkim joqqa shyǵarmaıdy. Aýylǵa barsań «ony gazet jazdy ǵoı, ótirik bol­sa, nege jazady, tasqa ba­syl­ǵan sózdiń ótirigi bolýshy ma edi» dep otyrady. Gazetke de­gen osy senimdi saqtap qala ala­myz ba?

– Bul ár basylymnyń at­qa­ratyn qyzmetine, qandaı múd­deni kózdep, kimderdiń sózin sóıleıtinine baılanys­ty bolar. Bizde búkil Qazaqstan aýma­ǵynda áleýmettik máse­lelerdi zertteıtin birde-bir ǵy­lymı-zertteý ınstıtýty joq. Sondyqtan «qaı jerde, kim­niń, qandaı pikiri bar» dep tap basyp aıta almaımyz. Tek qana tuspaldaımyz. Máselen, jekemenshik gazetterdiń sany jaǵynan eń kóp tirkelgen óńir – Túrkistan oblysy. «Osy gazet týraly pikirińiz qalaı?», «Myna basylymǵa jazylýyńyzdyń sebebi ne?», «Qandaı taqy­ryp­taǵy materıaldarǵa kóńil aýda­rasyz?» degen suraqtar tóńireginde áleýmettik saýaldama júrgizilmeıdi. Áleýmettik saýaldama júıeli júrgizilip, ádil nátıjesi shyǵarylyp otyrsa ǵana ǵylymı negizdelgen naqty kartına paıda bolady. Rasynda da, osy ýaqytqa deıin baspasózdiń pikirine oqyrman qurmetpen qarasa, resmı mekemelerdiń de óz jaýapkershiligi bolatyn. О́ıtkeni basylymnyń ózi de, onda qyzmet isteıtin tilshiler de minsiz sanalatyn. Solaı bolatyn da. Tilshiniń oqyrman aldyndaǵy ishki jaýapkershiligi, ishki mádenıeti myqty edi. Jaý qýyp kele jatqandaı, attyń jaly, túıeniń qomynda otyryp materıal jazý degendi múlde estimedik, «taqyr jerde tabanym taıyp ketpesin» dep bir jazǵanyn on qaıtara oqyp, aqıqatyn ábden tekserip, kózi jetken shyndyqty ǵana kópshilikke usynatyn. Al qazir qalasa qatelese de salady, qalasa keshirim de suraı salady. Jaýapkershilik umytylǵan. Báriniń quny tómendegen. Osyǵan qynjylasyń.

– Qazaq baspasózi keńis­tigin­de eń myqty gazet úlgisin ja­saı aldy dep qandaı bas redak­tor­lardy ataǵan bolar edińiz? Máselen, «Sherhan Murta­za­nyń tusyndaǵy «Sosıa­lıs­tik Qazaqstan», «Seıdahmet Ber­­diqulovtyń kezindegi «Le­nın­shil jas», Jarylqap Beı­sen­­baıuly shyǵarǵan «Ana tili» oqylymdy bolatyn degen le­bizderdi jıi qu­la­ǵymyz sha­lady. Bul qatarǵa siz kimdi qo­sasyz?

– Tórtinshi redaktor retinde ǵylymı-tanymdyq jýrnalıs­tıkany ilgeriletken Kamal Smaıylovty atar edim. Aka­de­mııalyq stılde jazylatyn qyzyqty materıaldardan ózimiz úshin qaıtsek te bir qundy nárse tabatyn sol tustaǵy «Bilim jáne eńbek», keıingi «Zerde» jýrnaly ǵylym tilin qazaqshalaýdyń ǵajap úlgisin kórsetti. Biraq qaıda júrsem de, Sherhan aǵam­nyń atyn asqaqtatýdan ja­ńylǵan emespin. «Ana tili» tek tildiń máselesin ǵana qozǵaǵan joq, Jarylǵaptyń redaktorlyq sheberliginiń arqasynda búkil ulttyń máselesi tuńǵysh ret qoǵam betine qalqyp shyqty jáne óte ótkir aıtyldy. Átteń, dál sol dáýirlegen ýaqyttyń qaıta aınalyp kelmeıtini ókinishti. Bulardyń barlyǵy – ıilip-búgilýdi bilmegen tul­ǵalar. «Alaı júr, bylaı júr» degen nusqaý bul kisilerge júr­meıdi. Basylymnyń minezi bas redaktordyń minezimen úndes keletinin osy mysaldardan baıqadyq. Bizdiń búgingi qoǵamymyzda «atyń shyqpasa, jer órteniń» kerin keltirip, «aıryqsha» jolmen adam nazaryn ózine aýdarǵysy keletinder almastyra bastady. Biraq jýrnalıst úshin basty ólshem – aıqyn ustanym (prınsıp) bolýy kerek. Jýrnalıstıka she­neýnikterdiń qolyna sý quıatyn daıashyǵa aınalmaýy kerek.

– Nesin jasyraıyq, búgingi jýrnalıstik kásipke bári tán: oǵan qysym da kórsetiledi, ol qolshoqpar da bolady, tapsyrys ta oryndaıdy. Osynyń arasynda júrip jýrnalıst jeke basynyń namysy men kásipke adaldyǵyn qaıtse saqtap qala alady?

– Jalpy, mindeti aıqyn bol­­ǵanymen, mártebesi aıqyn­dal­maǵan, shyǵarmashylyq áleýeti zor bolsa da, áleýmettik jaǵynan qorǵalmaǵan jýrnalıske búgingi kezeń ońaı tıip otyrǵan joq. Jas áriptesterimizdiń kóp­shi­ligi páterden-páterge kó­ship, jala­qysy tómen oryndarda jumys istep, eti tirileriniń aýdar­ma jasap, ssenarıı jazyp, asaba bolyp, «jańbyr-jań­­byrdyń» arasymen jan baǵýǵa májbúr ekenin jasyra almaımyz. Jýrnalıst már­tebesiniń anyqtalmaǵany, ákim­­­shilik, bank júıelerinde olar úshin jeńildikter qaras­tyrylmaǵany qansha jyldardan beri úzdiksiz aıtylyp, másele bolyp kóterilip keledi, biraq bir sheshiminiń tabylmaı kele jatqany áriptesterimizdiń ıinin basa beredi. Onyń da otbasy, bala-shaǵasy bar. Sheteldegi áriptesteri sııaqty joǵary jala­qy alyp tursa, sondaı mól­sherdegi qory bolsa, quqyǵy sondaı deńgeıde qorǵalsa, jýrnalıst bireýdiń qolshoqpary bolmas edi. О́ıtkeni basqa eshbir ká­sipke halyq jýrnalıske nazar aýdarǵandaı nazar aýdar­maıdy. Kópshilik jýrnalıs­terge senedi. Sondyqtan jýrnalıs­terdiń jalaqysyn halyqaralyq deńgeıdegi aılyqqa jetkizý kerek. Jýrnalıstıkanyń basty keıipkeri – shyndyq. Jýrna­lıstiń tabynatyn táńiri shyndyq bolsa ǵana eshkimge bas ımeıdi.

– Sizdiń qos qanatyńyzdyń biri – jýrnalıstıka bolsa, biri – ádebıet. Jýrnalıstıkanyń tili bólek qoı, ádebı shyǵarma jazýǵa otyrǵanda kedergisin keltirmeı me?

– Ákem jylqyshy edi. Besikten belim shyǵa sala barmaqtaı kúnimnen ashamaıǵa minip ósken qazaqpyn. Sál óskennen keıin ózdigimnen at jalyn tartyp minýge jaradym. Tizginniń eki ushy bar. Men úshin jýrnalıstıka men ádebıet – tizginniń osy eki ushy sııaqty. Pýblısıstıka, keshe kósemsóz dep edik, búgin zamansóz dep qoldana bastadyq, men jazǵan zamansózden kór­kem­diktiń ıisi shyǵyp tura­tynyn kóp oqyrmanym aıtyp júredi. О́zim de kórkem ádebıettiń tilimen jazǵandy unatamyn. Basqalardyń qalaı qabyldaıtynyn bilmeımin, sonda ǵana óz jazǵanym ózime jaqyn bolyp turady. Tipti meniń jýrnalıstıkaǵa kelýimniń ózi ádebıetpen, kórkem fılmmen baılanysty. Ekinshiden, aýyldasym, kórshim, jazýshy Ánýar Álimjanov shyǵarmashylyǵynyń da yq­paly zor boldy. Qolǵa túsken kitabynyń birin de qaldyrmaı oqyp ósken biz úshin aýylymyzdan shyqqan qalam­gerdiń ár shyǵarmasy qasıetti sózdeı qabyldanatyn. Eliktedik, «shirkin, osy aǵamyzdaı bol-s­a­q» dep armandadyq. Ánýar aǵamyzdyń «Kógildir taýlar» degen romanyndaǵy Hamza degen jylqyshynyń prototıpi – meniń ákem. Osylaısha ol kisiniń izin basyp biz de jýrnalıstıkaǵa kelip qaldyq. Kezdeısoq emes – negiz boldy. Bir qyzyǵy, bizdiń aýyldyń úlken kisileri, qarttary kekesinmen qyjyrtyp sóılegendi jaqsy kóretin. Biraq ol qyjyrtpaǵa toń-torystyq tanytyp, ókpeleıtin de eshkim bolmaıtyn. Ezý tartyp qana qoıasyń. Túý-túýden tartyp, este joq eski zamannyń hıkaıalaryn alystan oraǵytyp sóılegende, tamsanyp otyrasyń. Tereń edi. Osy tereńdikten aıyrylyp baramyz. О́kinishtisi – osy.

Áńgimeńizge rahmet.

Áńgimelesken Aıgúl AHANBAIQYZY,

«Egemen Qazaqstan»