Árıne, bul máselede dárigerler de ǵalymdar da qol qýsyryp otyrǵan joq. Júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń jolyn kesip, emdeýdiń jańa tásilderin tabýǵa umtylyp otyr. О́ıtkeni, tepse temir úzetin, erdiń jasy – elýde júrekten ketip jatqan er-azamattar sany kóbeıip keledi.
Endi qarap otyrsaq, adam aǵzasy qaltarys-qupııasy kóp, túpkilikti zerttelip bitpegen sheksiz álem. Máselen, adam balasynyń ne úshin uzaq jasaıtynyn da oqymystylar áli túgel bilip bolǵan joq.
Degenmen, osy kúnderi Kalgarı ýnıversıtetiniń ǵalymdary buryn beımálim bolyp kelgen, júrekti emdeı alatyn jáne júrek jaqyn ornalasqan jasýshanyń jańa túrin tapqan. О́z kezeginde bul zertteýler emdeýdiń jańa tásiline jol ashyp berýi ǵajap emes. Bul jańalyq týraly Kanadadaǵy Kalgarı ýnıversıtetiniń izdenýshileri «Immunity» jýrnalynda jarııalap otyr.
Ǵalymdar júrek qaltashasyndaǵy perıkardıaldy suıyqtyqtaǵy qanda naqty bir jasýshalary bar ekenin anyqtap otyr. Makrofagtar dep atalatyn leıkosıtterdiń kishi túri GATA6 túrimen belgili, nátıjesinde GATA6+ dep atalatyn jedel aqýyzdar bóledi. Bular ózindik dárihananyń mobıldi nusqasy syndy bolyp kelmek. Beımálim jasýshalar qan aǵysyn qajet etpeı-aq, zaqymdanǵan jerge tez jetip keledi. О́ıtkeni, bul jasýshalar týra júrektiń syrtynda ornalasqan.
Bul jańalyq týraly ǵalymdar tyshqandarmen júrgizgen jumystardyń nátıjesinde tolyqqandy baıandaıdy. Degenmen olar dál osy jasýshalardy júrek dertine shaldyqqan adamdardan da taýyp otyr. Qysqasy, bul zertteýler mıllıondaǵan naýqastardy emdeýge jol ashady, dep esepteıdi ǵalymdar.
«Biz barlyq kezde de júrek suıyqtyqqa toly qaltashada ornalasqanyn biletinbiz. Endigi jerde bul emdik jasýshalarǵa baı perıkardıaldy suıyqtyq ekendigin anyqtadyq. Demek, bizge de bul jańalyqtyń múmkindigin odan ári keńeıtip, emdeýdiń jańa ınnovasııalyq tásilderin tabýǵa jol ashyldy», deıdi kardıohırýrg ári osy zertteýlerdiń avtory Pola Fedak.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý Uıymynyń málimetterine júginsek, jyl saıyn Jer betinde 17 mıllıon adam júrek aýrýlarynan kóz jumady. Al sońǵy jyldary Qazaqstanda júrek-qan tamyrlary aýrýlaryna dýshar bolǵandarǵa qoıylatyn dıagnoz 5-7 esege kóbeıgen. Al ólim-jitim jaǵynan bizdiń el bul máselede «kósh bastaıtyn» elderdiń tiziminde.
Degenmen, bul jańalyq tolyqqandy dáleldenip, dárigerler ony naqty emdeý barysynda paıdalanamyn degenshe, ár adam óz densaýlyǵyn ózi kúıtteı turǵany jón. Júrek úshin artyq salmaqtan arylyp, qımyl-qozǵalysty kóbeıtýdiń de kómegi mol.
Jańa jasýshanyń tabylýy – júrek aýrýlarynan arylýda naýqastarǵa jasýshalyq em júrgizýdiń jańa tásili, sony kózqaras bolyp otyr.
ALMATY
