«Turǵyn úı sharýashylyǵyn jańǵyrtý» baǵdarlamasy aıasynda 2011-2018 jyldar aralyǵynda 166 úı ǵana qalpyna keltirilgen. Kúrdeli jóndeýdi qajet etetin baspanalardyń úlesi bar-joǵy 27,5-den, 17,3 paıyzǵa azaıǵan. Al atalǵan baǵdarlamany respýblıkalyq qazynadan qarjylandyrý toqtatylǵannan beri sońǵy eki jarym jyldyń ishinde toǵyz úı ǵana jóndelgen. Oblys basshysy Qumar Aqsaqalov qala aktıvine jańa ákimdi tanystyrǵanda osy máselege arnaıy toqtalyp, apatty úılerdi súrý basty mindetterdiń biri bolyp tabylatynyn atap kórsetken bolatyn. «Sońǵy úsh jylda qurylys kólemi 30,5 paıyzǵa ulǵaıdy. Osy qarqyndy tómendetpeýimiz kerek. Biz eski úılerdiń ornyna jańasyn salyp, turǵyndardyń áleýmettik suranysyn sheshý úrdisin júıeli túrde jalǵastyramyz. Qazir 600 úı súrilip, 2 myńnan astam páter salynyp jatyr. Byltyr 3 apatty úı qulatylsa, bıyl 17 apatty úıdiń tórteýi súriledi. 17-18 qabatty úıler turǵyzylyp, «7-20-25» baǵdarlamasy boıynsha 542 páter paıdalanýǵa beriledi. 2007 jyly qabyldanǵan shahardyń bas josparynda qazirgi ýaqyt talaptary eskerilmegen. «Kopaı» shaǵyn aýdany múldem kórsetilmegen. Ondaǵy jaǵdaı máz emes, esh syn kótermeıdi. Ol jaqty da qurylys alańyna aınaldyryp, kommýnıkasııalar júıesin tartatyn kez keldi. Oblys ortalyǵyn sándi de kórikti qala etý árkez basty nazarda ustalynady», dedi óńir basshysy.
Oblys ákiminiń bastamasymen kópqabatty turǵyn úıler men áleýmettik nysandar qurylysyn damytý tujyrymdamasy bekitilip, bul baǵytta kóp is tyndyryldy. Buǵan jappaı qurylys jáne damý aımaǵyna aınalǵan «Jas órken» shaǵyn aýdanyn aıtsaq ta jetkilikti. Buǵan deıin «DSR» degen laqap ataýǵa ıe qalanyń «bas qaqpasy» aýmaǵynda negizinen eski úlgidegi jer úıler kóp shoǵyrlanǵan edi. Qazir bul mań adam tanymastaı ózgergen. Ońtústik jaq kireberistegi aınalma jol boıyna bıiktigi 14 metrge jetetin Qojabergen jyraý babamyzdyń eńseli eskertkishi ornatyldy. Ámbebap sport jáne oqýshylar saraılary, halyqaralyq standarttarǵa negizdelgen tennıs ortalyǵy turǵyzyldy. Jergilikti qazynadan bólingen qarajat esebinen 635 eski úı men ótken ǵasyrdyń 40-50-shi jyldary turǵyzylǵan nysandar súrilip, 140 myń sharshy metr bolatyn 2500 páterlik 10 kópqabatty turǵyn úı, zamanaýı ǵımarattar salý josparlanǵan. Qońyr kúzge taman iske qosylatyn 500 oryndyq qazaq teatrynyń sáýleti neoklassıka stılinde bolmaq. Onda osy zamanǵy trendter men klassıka ádemi úılesim tapqan.
Sol sııaqty «Bereke», «Solnechnyı», «Orman», «Iýbıleınyı» shaǵyn aýdandary da ekpindi qurylys alańyna aınalady. Bul jóninde Petropavl qalasynyń bas josparyn ázirleýge kirisken «Gradkompleks» JShS-niń dırektory Nurbek Áýjanov ákimdiktiń keńeıtilgen otyrysynda baıandap berdi. Boljam boıynsha 2035 jylǵa taman shahar turǵyndarynyń sany 250-260 myńǵa jetýi yqtımal. Osy sebepti oblys ortalyǵynyń shekarasyn keńeıtkennen góri qazirgi aýmaǵyn tıimdi paıdalanýdyń mańyzy zor. Ol qala ishinde ornalasqan eski úılerdi súrip, laıyqty nysandar salý, bos turǵan ónerkásip aýmaqtaryn sport zaldaryna, mádenı-demalys jáne saýda oryndaryna berýdi usyndy. Oblys basshysy bas jospardy tııanaqty daıyndaý qajettigin eskertip, birqatar túzetýler engizdi. Qalanyń aýmaǵyn taryltyp almaýdy tıisti mekeme basshylaryna júktedi. Alty shaǵyn aýdanda qurylys jumystary qarqyndy túrde jalǵasatyn bolyp sheshildi. El ishinde «Kopaı» atanyp ketken shaǵyn aýdanǵa jańa at berilip, 130-ǵa jýyq úı buzylady. Sóıtip, 40 gektar aýmaqta turǵyn úılermen qatar mektep, balabaqsha boı kóteredi. «Shyǵys» shaǵyn aýdanynda 500 naýqasqa laıyqtalǵan kóp salaly aýrýhana, onyń janynda kópqabatty turǵyn úıler men dárigerlerdiń eki jataqhanasy, al qalanyń qaq ortasynda 900 oryndy mektep pen 280 oryndy balabaqsha sap túzeıdi.
Nursultan Nazarbaev pen Aıaǵan Shájimbaev kósheleri qıylysqan ýchaskede eski baspanalar buzylyp, turǵyndar jaıly páterlerge ıe boldy. Jalpy qalanyń ortalyq bóligindegi jeke sektorda shahardyń kórkin qashyryp turǵan úılerdi buzý, sáýletti de eńseli ǵımarattar turǵyzý baǵdarlamasy aıasynda 30 shaqty eski baspanany súrip tastaý josparlanǵan. Apatty úılerdiń birqatary Pervomaı kóshesi boıynda tirkelgen. Osy jerde jaldamaly-kommýnaldyq eki záýlim úı turǵyzylady. Árqaısysy – 93 páterlik. Olarǵa birinshi kezekte kóp balaly otbasylar men az qamtylǵan jandar qonystanady. Shahardaǵy eń kóne Potanın kóshesin de aýqymdy ózgerister kútip tur. Atap aıtqanda, «Oıqala» shaǵyn aýdanynda ashyq aspan astyndaǵy mýzeı jasalyp, ózgeshe naqyshpen bezendiriledi. Iesiz qalǵan ǵımarattardyń birin jeke kásipker Andreı Isakov menshigine alypty. Ondaǵy oıy jalpy aýmaǵy 27 myń sharshy metr nysandy qalpyna keltirýge 1,5 mıllıard teńge jumsap, «Semeınyı» saýda, oıyn-saýyq ortalyǵyn ashpaq. Eski úılerdi súrýmen aınalysyp júrgen Valerıı Doroshenko jetekshilik etetin kompanııa «Juldyz» shaǵyn aýdanynyń jobalyq-smetalyq qujattaryn ázirlep qoıypty. Búginde Petropavl qalasynda 17 úı apattyq dep tanylǵan. Sóıtip eski shaǵyn aýdandardyń jańa tynysy ashylyp, ózgeshe keıipke enedi. Záýlim baspanalardyń birinshi qabatynda ásemdik salondary, balalar ortalyǵy ornalasady. Aýlalardy abattandyrýǵa, kóshelerdi keńeıtýge, demalys aımaǵyn jasaýǵa qomaqty qarajat qarastyrylǵan.
Jataqhanalarda stýdentterge oryn jetispeýshilik máselesi birtindep sheshimin tabatyn kún de alys emes. M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetinde búgingi tańda 7 myńnan astam stýdent bilim alsa, jartysyna jýyǵy basqa aımaqtardan kelgen. Olardyń eki myńdaıy jatyn orynǵa muqtaj. Birjarym myńdaı stýdent týystarynyń úıinde turýyna bolmasa páter jaldaýyna týra keledi. Elbasynyń «5 áleýmettik bastamasy» sheńberinde ákimdik máseleni ýnıversıtet basshylyǵymen birge talqylap, jeke ınvestorlar tartýǵa ýaǵdalasqan. Qaltaly qarjygerler 280 oryndy jataqhanany qaıtadan qalpyna keltiripti. Jańa oqý jylynda 330 oryndy taǵy bir jatyn oryn ashylady. Sóıtip, oryn tapshylyǵy 34 paıyzǵa deıin azaıady. Jeke ınvestor Denıs Bernat 4 jataqhana turǵyzýdy óz mindetine alǵan. Tutastaı alǵanda, oblys aýmaǵynda 2022 jylǵa deıin 2262 stýdentke arnalǵan 5 jataqhana turǵyzylmaq.
О́ńirde demografııalyq ahýaldy retteý, mamandar tapshylyǵyn joıý maqsatymen qabyldanǵan memlekettik baǵdarlama júzege asyrylǵaly 900-den astam otbasy kóship kelip, túrli áleýmettik qoldaýlarǵa ıe boldy. Qazir olardyń basym kópshiligi aýylsharýashylyq, bilim, densaýlyq, mádenıet, kásipkerlik salalarynda eńbek etedi. Bıyl ekonomıkalyq belsendiligi joǵary 150 eldi mekenge 2,5 myń adamdy qonystandyrý oılastyrylǵan. О́ńir basshysynyń kúngeı jaqtardan kóship kelgen aǵaıyndar úshin 3 myń kottedj salý týraly usynysyna orta jáne shaǵyn bıznes ókilderi de belsene qatysýǵa nıet bildirip otyr. 3-4 balasy bar dáriger, agronom, traktorshy, kombaınshy mamandyǵyn ıelengen jas otbasylarǵa jaıly baspanalardyń kilti birden tapsyrylady.
Tek qana oblys ortalyǵyn kórkeıtý jumystaryna 38 mıllıard teńge baǵyttalǵanyn eskersek, onyń qomaqty bóligi tozyǵy jetken úılerdi jańǵyrtýǵa, jańa shaǵyn aýdandardy kórkeıtýge jumsalatyn bolady.
Soltústik Qazaqstan oblysy
