Aımaqtar • 30 Shilde, 2019

Aýyldaǵy bir kún

1213 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» baǵdarlamalyq maqalasynyń «Tarıhı sanany jańǵyrtý» taraýynda kórsetilgen mektep týrızmin damytý jumystary boıynsha Qyzylorda oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi «Village life» jobasyn uıymdastyrdy.

Aýyldaǵy bir kún

Qala men aýyl qazaqtary syrt kózge aıyrmasy joq kórin­ge­ni­men, baıyppen qarasań erek­she­likteri kózge uryp turady. Aýyl balalarynda erkindik mol­­daý. Olar atqa minip, ózara ja­rys uıymdastyrady. Usaq mal, jylqy qaıyrady. Sóıleý máneri de qanyq, qala balalaryna qaraǵanda sózdik qory mol, ata-baba dástúrin bala kezinen usta­nyp ósedi.

Jobanyń alǵashqy jumysy Q.Muhamedjanov atyndaǵy №1 mektep-gımnazııasynyń úzdik oqýshylarynyń qatysýymen Syrdarııa aýdanynyń Besaryq aýy­lynda jalǵasty. Aýylǵa kelgen qalalyqtar atqa miný má­denıe­timen tanysty. Umyt qal­­ǵan kóne sózderdiń uǵymyna qanyqty. Tórt túlik, turmys-tirshilikke baılanysty yrymdar men tyıymdardyń jaı-japsaryn bilip, aýyldaǵy maman­dyq ıele­ri­niń jumys barysyn kórdi.

Oblystyq mýzeıdiń «Arheo­logııa jáne etnografııa» ǵyly­mı-zertteý bóliminiń Syr­da­rııa aýdany Besaryq aýylyna uıym­das­tyrǵan ekskýrsııalyq-saıahaty qala­lyq balalardy ata-baba dás­túrine qanyqtyrdy. Olar óz qurdas-qurbylarymen ulttyq oıyn­dar oınady.

Aýyl – altyn besik, qazaqtyń qut-qaınary. Búginde álemdi aýzy­­na qara­typ otyrǵan dana saıasatker, alyp tulǵalar da tamyryn qut-meken aýyldan tartqanyn maqtanyshpen aıtyp otyrady. Dúnıe júzindegi eń iri bilim oshaqtary Oksford, Kembrıdjde matematıkadan aǵylshyn tilinde dáris berip júrgen akademık Asqar Jumadildaev – Syr óńi­ri­­niń perzenti. Sulý qyzdyń bury­myndaı bolyp, ıreleńdep aǵyp jatqan Syrdarııaǵa shomy­lyp, jalań aıaǵyn qııaqqa talaı qıdyrǵan akademık ózin arman­shyl, bilimge qushtar qylyp ósirgen aýylyn únemi aıtyp jú­re­di. Aýyldaǵy máre-sáre qy­zyq­ta osyndaı jaıttar da aıtyldy. Qala balalary jylqynyń jalyna jarmasyp minip, qıqýlap shapty. Qyzdar áje-apalarymen kilem toqýdyń jaı-japsaryn bildi, shıge qurt jaıdy.

Jobanyń áý bastaǵy maqsaty –  Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» baǵdarlamalyq maqalasy aıasynda jas urpaqty aýyldyń tur­mys-tirshiligimen, negizgi kásibi – mal sharýashy­ly­ǵy­men, at­qa miný mádenıetimen tanys­­tyrý, qazaq halqynyń aýyl sharýa­shylyǵyna baılanys­ty umyt qalǵan kóne sózderdi bala jadynda jańǵyrtý, ulttyq salt-dástúrdi nasıhattaý, mal sharýashylyǵyna qatysty yrym-tyıymdardy kórsetý bolatyn.

Jobaǵa 16 mektepten 800 oqýshy qamtylady. Aýylda bir kún bolǵan sol oqýshylar ómirine úlken azyq alyp qaıtatyny anyq. Olar ózderiniń, ıaǵnı qazaqtyń jany aýylda ekendigin túısinip qaıtady. Sózdik qorymyzǵa «asfaltta ósken bala» degen sóz tirkesi kirgeli qashan. Ol degeni­ńiz, ata-baba dástúrinen alshaq­ta­ǵan máńgúrt, rýhanı beıshara degendi bildiredi. Aýylǵa birer kún bolsa da baryp, bar tirshiligimen tanysyp, saf aýasymen tynystap qaıtqan jas balalar óziniń rýhanı qaınarynyń ózegin taýyp qaıtady. Jobanyń jetistigi de osy bolsa kerek.

«Village life» jobasy aıasynda oqýshylarǵa ortaǵasyrlyq Qyshqala jáne Buqartóbe qala­shyq­taryna tarıhı-tanymdyq ekskýrsııalar uıymdastyryldy.

 

Qyzylorda oblysy