Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý memlekettik baǵdarlamasynyń birinshi jáne ekinshi besjyldyǵy sheńberinde mashına jasaý ónerkásiptiń basym salalarynyń biri retinde aıqyndalǵany anyq. Indýstrııalandyrý baǵdarlamasyn iske asyrý jyldarynda mashına jasaý ekonomıkanyń eń serpindi damyǵan salalarynyń birine aınalyp, saladaǵy óndiris 2018 jyly 1 trln teńgeden asty. Al 2019 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda mashına jasaý óndirisiniń kólemi 2018 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 13,4 paıyzǵa artyp, 553 mlrd teńgeni qurady. Atalǵan kezeńde jalpy somasy 367 mlrd teńgege 128 joba iske qosyldy. Jalpy kólemi 54 mlrd teńge bolatyn taǵy 10 joba aldaǵy ýaqytta iske qosylmaq.
Jalpy, mashına jasaý salasy boıynsha el ekonomıkasy damýynyń áleýeti joǵary. Baspasóz máslıhatynda aıtylǵandaı, atalǵan saladaǵy ımport qazirgi tańda shamamen 13 mlrd AQSh dollaryn quraıdy. Sonyń ishinde elektr jabdyǵy, munaı-gaz mashınasyn jasaý jáne avtomobıl jasaý salasynyń ónimderi negizgi ımporttyq ónimder. Al saladaǵy otandyq óndiris kólemi 3 mlrd AQSh dollarynyń aınalasynda.
Qazirgi tańda elde uzyn-sany 2 600-den astam mashına jasaý kásiporny bar. Onda 64 myńdaı adam jumyspen qamtylǵan. Sala boıynsha bir qyzmetkerdiń ortasha eńbek ónimdiligi 12,4 myń AQSh dollaryn quraıdy. Sonymen qatar mashına jasaý salasyndaǵy bir jumys orny aralas salalarda taǵy 7-8 jumys ornyn ashýǵa múmkindik beretini de aıtylýda.
«Mashına jasaý salasynda júıeli problemalar da bar. Olar negizinen otandyq óndirýshilerdiń básekege qabilettilik deńgeıiniń tómendigi, elimizde joǵary qospaly jáne ystyqqa tózimdi qorǵasyn óndirisiniń joqtyǵy, jabdyqtardyń tozýy, bilikti mamandardyń jetispeýshiligi. Bilikti mamandardyń tapshylyǵy kásiporyndardyń tolyq qýatymen jumys istemeýine ákep soǵady. Atalǵan problemaly máselelerdi sheshý, salany damytý boıynsha rezervterdi anyqtaý jáne iske asyrý maqsatynda Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi «Qazaqstannyń mashına jasaýshylar odaǵy» ZTB-men birlesip, Mashına jasaý salasyn damytý boıynsha 2019-2024 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasyn ázirledi. Ol Premer-Mınıstrdiń 2019 jylǵy 26 maýsymdaǵy О́kimimen bekitildi», dedi vıse-mınıstr A.Erjanov.
Mınıstr orynbasarynyń aıtýynsha, jol kartasy boıynsha 11 baǵytta 57 is-shara kózdelgen. Bul saladaǵy eksport kóleminiń 1,2 esege artýyna jol ashpaq.
«Mashına jasaý salasy – uzaqmerzimdi qaıtarymy bar kapıtal syıymdy salalardyń biri. Sarapshylardyń esepteýi boıynsha, eger salaǵa jyl saıyn kemi 185 mlrd teńgeden qarjy bólinse, qosymsha 740 mlrd teńgege deıin jeke ınvestısııa tartýǵa múmkindik bar», dedi «Qazaqstannyń mashına jasaýshylar odaǵy» ZTB basqarma tóraǵasy Meıram Pishembaev.
Basqarma tóraǵasynyń aıtýynsha, atalǵan jol kartasynyń negizgi tarmaqtary sátti iske asyrylǵan jaǵdaıda, bul 2024 jyldyń sońyna qaraı óndiris kóleminiń 2 trln teńgege deıin ósýin qamtamasyz etip, eńbek ónimdiligin 24 myń AQSh dollaryna jetkizip, mashına jasaý óniminiń eksportyn 30 paıyzǵa arttyrmaq.
