Jóndeldi degen qur aty

 Jýyrda oblystyq máslı­hat­tyń kezekti sessııasynda taǵy da sóz alyp, aýyldarǵa qaty­naıtyn joldardyń sapasy múl­dem syn kótermeıtinin ashyna áńgimeledi. Byltyr Meńgeser, Bekseıit eldi mekenderi baǵy­tyn­daǵy joldarǵa «Gegart» JShS kúrdeli jóndeý júr­giz­genimen, bıyl jaramsyz bolyp qalǵany jaıly re­nish­ter kóp. Aryz-shaǵymdar pro­ký­ratýraǵa joldanǵanymen, naqty yqpal joq. Sol sııaq­ty Vozvyshenka-Zolotaıa, Nıva-Molodogvardeıskoe aýyl­da­ry­nyń joly da taz qalpyna qaıta tústi, dedi ol mán-jaıdy búk­pe­siz baıandap.

Onyń shyr-pyr bolatyn jóni bar. Tek bıyldyń ózinde 700 shaqy­rym joldy qalpyna keltirýge 37 mıllıard teńge bólingen. Merdigerlerge senip tap­syrylǵan memlekettik is asyǵys-úsigis atqarylsa, qo­maq­ty qarajat jelge ushyp ketpeı me degen qaýip basym. О́ıtkeni kompanııa basshylary jylda olqylyqtarǵa jol bergenimen qatań jaýap­ker­shi­lik­ke tartyla bermeıdi. Kóbine eskertý, sógis sekildi jeńil-jelpi jazalarmen qutylyp ke­tedi. Tehnıkasy, adam kú­shi az uıymdar mem­le­ket­tik satyp alý konkýrstary­na qatysyp, tenderlerde je­ńim­­­paz bolyp shyǵa keletini tań­­­­­dandyrmaı qoımaıdy. Ekin­­shiden, shamadan tys júk tıel­­gen kólikterdi baqylaý jaıy betimen jiberilgen dese de bolady. Arnaıy komıssııa Mamlıýt, Aqqaıyń, Qyzyljar aýdandarynda tekserý sharalarymen aınalysyp, kóptegen kemshilikterdi tizgen. Asfalt jabyndysy jarylyp, oıdym-oıdym shuńqyrlar paıda bolǵan. Jol ústine qaıtara tósel­gen asfalt-betonnyń qa­lyń­dyǵy­ talapqa saı emes. Merdiger kompanııa­lar atal­ǵan olqylyqtardy joıý­ǵa min­dettelgenimen, qa­shan kiri­seri belgisiz. Sol sııaqty Petropavl-Tashkentka-Bar­nev­ka-Dolmatovo joldary sapa­syz­dyq saldarynan asfalt jabyndysy jarylyp ketken. Mundaı kemshilik Jezqazǵan-Petropavl baǵytyndaǵy kúre­jol boıynda da tirkelgen.

«Petropavl-Qorǵan» ba­ǵy­­tyndaǵy tasjol Reseıdiń No­vosibir, Chelıabi qalalaryn da baılanystyryp, óńirdegi uzyn­dy­ǵy 60 shaqyrymdy quraıdy. О́tken ǵasyrdyń jet­pi­sinshi jyl­dary shekaralyq aımaqqa qaraı tartylǵan tas­jol­dyń áb­den tozǵany eske­rilip, «Nurly jol» baǵdar­la­masy sheńberinde osydan eki jyl buryn jańǵyrtý ju­mys­tary bastalǵan bolatyn. Merdiger kompanııa qıyrshyq tastardy Kókshetaýdan, bıtýmdy Pavlodardan jetkizedi. Asfalt Qyzyljar aýdany Peterfeld eldi mekeninde orna­­lasqan qýattylyǵy 350 ton­na­lyq eki asfalt-beton zaýy­tyn­da ázirlenedi. Alaıda asfalt jabyndysynyń sapa­sy­­na qatysty talaptar men nor­ma­­tıvterdiń qatań saq­tala ber­meı­tini aragidik aı­ty­­­lyp júr. Onyń bir sebebi, tek­serýlerdiń kóbi­ne ishki saraptamalyq zertteý­ler­men ǵana shekteletinine ke­lip tire­le­di. Aýyr salmaqqa tózim­di­ligin anyqtaý jaǵy da basty nazarda ustala bermeıdi.

Bir úmit – «Jol aktıvteri sapasy ulttyq ortalyǵy» res­pýblıkalyq memlekettik meke­me­siniń jergilikti bólimshesinde. Jańa qurylym oblystyq jáne aýdandyq mańyzǵa ıe joldardyń sapasyna da zerthanalyq saraptama jasaýmen aınalysady. Atqarýshy bılikpen jasalǵan kelisimshartqa oraı jóndeý ju­mystary memlekettik stan­dart talaptaryna sáıkes­ten­dirilip, tehnıkalyq múm­kin­dik­termen qatar qoǵamdyq talap ta kúsheıtilmek. Eń bas­tysy, qurylys materıaldary zerthanalyq tekseris júr­gizilgennen keıin ǵana qol­danylady. Sonda sapa­ly tó­sel­gen asfalt kemi 15-20 jylǵa deıin shydas beredi. Mekeme jyljymaly zerthanamen jab­dyq­talsa, ınnovasııalyq tehnologııalar engizilse, kósh­pe­li tekserýlerdi júıeli túrde uıym­dastyrar edik, deıdi mamandar.

Ázirge qoldaǵyny qanaǵat tutyp, jyrtyqqa jamaý taq­qan­daı lajdaı turýǵa týra keledi.

 Soltústik Qazaqstan oblysy