Sońǵy jyldary elimizdegi alpaýyt kompanııalar ekologııany qorǵaý men saqtaý jumystaryna barynsha qoldaý bildirýde. Bıyl Qorǵaljyn qoryǵynyń ınspektorlaryna 2 motosıkl, 3 órtke qarsy motopompa jıyntyǵy men órt sóndirýge qajetti rezervýar, fotoobektıv pen shtatıv jáne fotoqaqpan syılyqqa beripti. Kóp ótpeı Qorǵaljyn qoryǵynyń kireberisine úlken stella turǵyzylyp otyr. Uzyndyǵy 10 metrdeı bolatyn stellanyń eki qanatyna qoryqtyń ataýy jazylyp, tósbelgisi salynǵan. Dál ortasynda qalyqtap bara jatqan qos qoqıqaz beınelengen.
– Búginde túrli kompanııalar qorshaǵan ortaǵa degen janashyrlyqtyń úlgisin kórsetip otyr. Bul – Qazaqstannyń bıologııalyq alýan túrliligin saqtaýǵa jáne qorǵaýǵa atsalysý degen sóz. Qoryqtyń basty sımvoly – qoqıqaz beınelengen stellanyń ashylýy joǵarydaǵy sózderimizdiń dáleli deýge de bolady. Osy qýanyshymyzdy bólisýge kelgen barshańyzǵa alǵys aıtamyn, – dedi «Qazaqstannyń bıologııalyq alýan túrliligin saqtaý qory» dıreksııasynyń jetekshisi Asylhan Asylbekov.
Munda keletin týrıster qoqıqazdardy kórgenshe asyǵady. Qorǵaljynǵa qoqıqazdar mamyr aıynda kelip balapandaıdy eken. Bul jaqtan kún salqyndaı bastaǵanda bir-aq ketedi. Al olardyń dál Qorǵaljynǵa kelýiniń sebebi, artemııa salına dep atalatyn qurttyń bolýynda jatsa kerek. Bul qurt qoqıqazdardyń súıikti qoregi. Artemııa qurty tuzdy kólde bolady. Al Teńiz kóliniń ashylyǵy álemdik muhıttardyń tuzdylyǵynan áldeqaıda artyq. Sondyqtan da olar ár kóktemde osy aımaqty tóńirekteıdi. Qoqıqazdardyń syry jaıynda qoryq qyzmetkerleri aıtyp berýden esh jalyqqan emes.
– Qoqıqazdardyń qoregi artemııa salına qurtynyń boıynda ferment bar. Sol fermentter arqyly qustyń qaýyrsyndary qyzyl túske boıalady. Bizdiń kólderde artemııa salına neǵurlym kóp bolsa, qoqıqazdardyń da qarasy mol bolady, – deıdi Qorǵaljyn memlekettik tabıǵı qoryǵynyń bólim basshysy Berik Yrysbaev.
Uıymdastyrýshylar kelgen qonaqtardy Qorǵaljyn qoryǵynyń qyzyqtarymen tanystyrdy. Biz júrip ótken jol jıeginen áldeqaıda shalǵaı jatqan kóldiń beti tolǵan qyzyl qanatty qustar. Araqashyqtyq alys bolǵan soń arnaıy quraldardyń kómegine júginýge týra keldi. Al jaqyn baryp kórý úshin joldyń jaıy qolaısyz. Onyń ústine tym jaqyndaý arqyly qoqıqazdardy úrkitip alýymyz ábden múmkin edi. Sondyqtan toqtaǵan jerimizden dúrbi salyp tabıǵat sulýlyǵyn tamashaladyq. Munda basqa jerde kezikpeıtin tylsym bir erekshelik bar. Áıtpese ormany men taýy joq meken osyndaı ǵajaıypqa qaıdan ǵana ıelik ete qoıdy dep tańdanasyz. О́zen-kóli kóp Qorǵaljyn tabıǵatymen ǵana emes, tarıhymen de kisini tartyp turady. Nura ózeniniń jaǵasynda ornalasqan Bytyǵaı kesenesi, Sultankeldi kóliniń boıynda ornalasqan D.Qonaevtyń demalys úıi jáne taǵy da basqa tarıhı oryndar jeterlik.
Sóz sońynda aıta ketken jón, Qorǵaljyn qoryǵyna qamqorlyq tanytýda Eýrazııalyq toptyń (ERG) berip jatqan kómegi orasan. Mundaı ólkege qandaı qoldaý tanytsaq ta azdyq etpeıdi.
