M. Beketaevtyń aıtýynsha, qazir Qazaqstanda Qazaqstanda 340 derbes zań, onyń ishinde 21 kodeks bar. Tıimdi quqyqtyq ortany qalyptastyrý prosesi jalǵasýda, zańdar ǵana emes, olardy ázirleý men qabyldaý rásimderi de jetildirýdi talap etedi.
«Quqyqtyq orta halyq úshin, bıznes úshin, sonymen birge sheteldik ınvestorlar úshin de básekege qabiletti jáne tartymdy bolýy tıis. Zańnamanyń turaqtylyǵy ınvestorlarǵa ınvestısııalar salý úshin memleket tańdaý kezinde mańyzdy ólshem bolyp tabylady. Investorlar bizde zańdardyń turaqty ekenin, al olardy ázirleý men qabyldaý tártibi úzdik sheteldik praktıkalarǵa sáıkes keletinin bilýi tıis», — dedi ádilet mınıstri.
M. Beketaev atap ótkendeı, bul rette halyq zań jobalaryn qoǵamdyq talqylaýǵa qatysýy jáne usynylyp otyrǵan bastamalar boıynsha óz ustanymdaryn belsendi bildirýi kerek.
«Osyǵan baılanysty, biz zańdardy ázirleý, qoǵamdyq talqylaý jáne qabyldaý bóligindegi halyqaralyq tájirıbeni zerdeledik, sondaı-aq, otandyq zań shyǵarýdyń problemalyq máselelerine taldaý júrgizdik. Júrgizilgen jumystyń qorytyndysy boıynsha zań normalaryn shyǵarýdy jetildirý máseleleri boıynsha zańnamalyq túzetýler toptamasyn ázirlendi», — dedi Ádilet mınıstri.
Birinshi. Ulybrıtanııanyń tájirıbesi boıynsha zań normalaryn shyǵarý prosesine «Jasyl» jáne «Aq» kitaptyń jańa kezeńderin engizý usynylady.
Mınıstrdiń aıtýynsha, bul qujattar bar máselelerdi sheshý úshin talqylaýdy estý, yntalandyrý jáne qoǵamdyq pikirdi eskerý úshin paıdalanylady.
«Jasyl» kitap degenimiz - naqty problemalar egjeı-tegjeıli qaralatyn, sodan keıin saıasat pen zańnama turǵysynan is-qımyldardyń yqtımal baǵyttary kórsetiletin úkimettik jarııalanym, aldyn ala esep. Jasyl kitap qoǵammen jáne aldaǵy ózgeristermen múddelerine áser tıgizetin nysanaly toptarmen – steıkholderlermen muqııat talqylanady», — dep túsindirdi M. Beketaev.
«Jasyl» kitapty talqylaý merzimi belgilenbeıdi, oǵan bir-eki aı, jarty jyl nemese bir jyl da ketýi múmkin. Barlyǵy máseleniń sıpatyna baılanysty. Alaıda, sheteldik praktıka, nátıjeli talqylaýlar úshin qajetti merzim kem degende úsh aı ekendigin kórsetedi.
«Jasyl» kitap talqylaýdy yntalandyrý quraly jáne zańdy ózgertýge birinshi qadam bolady», — dedi Ádilet mınıstri.
Eger «Jasyl» kitapty talqylaý barysynda sheshim reformalar qajettiligi paıdasyna sheshilse, onda talqylaý jańa satyǵa – «Aq» kitapty daıyndaýǵa ótedi.
M. Beketaev habarlaǵandaı, «Aq» kitaptardy memlekettik organdar aldaǵy retteý saıasatynyń resmı málimdemesi retinde shyǵarady, onda zańnamalyq ózgerister nemese jańa zańdar qabyldaý boıynsha naqty usynystar belgilenedi.
«Aq» kitaptar Zań jobalaý qyzmeti máseleleri jónindegi vedomstvoaralyq komıssııanyń otyrysynda talqylanatyn bolady. Atalǵan komıssııamen maquldanǵan «Aq» kitaptar zań jobalaryn ázirleý úshin negiz bolady», — dedi mınıstr.
«Jasyl» jáne «Aq» kitaptar zań jobasyn zań shyǵarý prosesiniń barlyq satylaryn, tipti Prezıdent qol qoıǵanǵa deıin súıemeldeıtinin jáne zań qabyldanǵannan keıin de mindetti qosymshalarǵa aınalatynyn aıta ketken jón.
Ekinshi. Zań jobalary men qoldanystaǵy zańdardy baǵalaý rásimderin jaqsartý usynylady.
Ol úshin «Aq» kitap satysynda ázirleýshi organ usynylǵan zańnamalyq ózgeristerdi engizgennen keıin qol jetkizýge nıetti naqty ındıkatorlardy anyqtaýy tıis.
Úshinshi. Zań jobalaryna ǵylymı quqyqtyq saraptamany júrgizý tártibin qaıta qaraý usynylady.
«Zań jobalaryna ǵylymı saraptama júrgizýdiń qoldanystaǵy tártibi qolda bar ǵylymı áleýetti tolyq kólemde paıdalanbaıdy. Sondyqtan ǵylymı saraptama daıyndaýǵa qazirgideı bir ǵylymı uıymnyń qatysýynyń ornyna, úlken sarapshylardyń tizimin qalyptastyrý usynylady», — dedi M. Beketaev.
Tórtinshi. Bızneske jáne azamattarǵa qosymsha mindetter júkteıtin normalarǵa qatysty «ótpeli kezeń» praktıkasyn zańnamalyq deńgeıde belgileý usynylady.
Qabyldanǵan zańdar sheńberinde bolatyn aldaǵy ózgerister týraly qoǵamǵa tıisinshe túsindirý jumysyn júrgizbeýi jáne qoǵamnyń olarǵa daıyn bolmaýy, jańa zańdardaǵy normalardyń durys qabyldanbaýyna ákeledi. Osy rette memlekettik organdardyń bıznes pen azamattardyń daıyndyǵyn eskere otyryp, jańa retteýdi qoldanysqa engizý merzimin belgileýi usynylady.
Besinshi. Aldaǵy zańnamalyq ózgerister týraly halyqqa jáne bızneske aqparat berý jáne túsinikteme berý tetikterin kúsheıtý usynylady. Bul úshin árbir zań jobasyna jáne qabyldanǵan zańǵa aqparattyq súıemeldeý baǵdarlamasy qosa beriletin bolady.
Altynshy. Zań normalaryn shyǵarý prosesine jasandy ıntellekt elementterin, sondaı-aq derekterdiń úlken kólemimen jumys isteýge arnalǵan taldaý quraldaryn engizý usynylady.
M. Beketaevtyń aıtýynsha, «E-zańnama» aqparattyq júıesi aıasynda júrgiziledi. Zań shyǵarý prosesine qatysýshylardy osy júıege qosý máselesi boıynsha jumystar júrgizilýde, sonymen birge basqa júıelermen ıntegrasııalaý máseleleri pysyqtalýda.
Sózin aıaqtaǵan ádilet mınıstri aıtylǵan tásilderdi memlekettik organdar qoldaǵanyn, olar boıynsha jurtshylyq pen bıznes qoǵamdastyqtyń usynystary alynǵanyn jetkizdi. Zań jobasy qazirgi ýaqytta Úkimettiń qaraýynda.
