Birden aıta keteıik, Qazaqstannyń erler quramasy úshin bul jaman nátıje emes. Olaı deýge negiz, osy kúres túrin serik etken órenderimizdiń álem chempıonattarynda júldeni «kúrep alyp» jatqandary kezderi shamaly. Máselen, 1993-2018 jyldar aralyǵynda aıtýly jarystyń jalaýy 16 márte jelbiredi. Sol básekelerdiń 10-ynan qorjynymyz bos qaıtty. Nebary 6 jarysta ǵana baǵymyz jandy. Atap aıtsaq, jerlesterimiz 2001 jyly Mıýnhende 2 qola (Ashat Shaharov pen Ashat Jıtkeev), 2009 jyly Rotterdamda 1 altyn (Maksım Rakov), 2011 jyly Parıjde 1 kúmis (Maksım Rakov), 2013 jyly Rıo-de-Janeıroda 1 kúmis (Azamat Muqanov), 2015 jyly Nur-Sultanda 1 altyn men 1 kúmis (Eldos Smetov pen Rýstam Ybyraev) jáne 2018 jyly Bakýde 1 kúmiske (Erlan Serikjanov) ıelik etti. Bar-joǵy 8 júlde (2 altyn+4 kúmis+2 qola). Mine, otandyq dzıýdo kúresi sheberleriniń barlyq tabysy osymen ǵana shekteledi.
Desek te qazaqstandyq jankúıerler óz jerlesterinen Japonııada budan áldeqaıda zor nátıje kútkeni jasyryn emes. Sebebi, sońǵy kezderi bizdiń balýandar halyqaralyq dodalarda kóńil kónshiterlikteı óner kórsetip, jeńis tuǵyryna jıi-jıi kóterilip júrdi. Nátıjesinde birqatar balýanymyz álemdik reıtıngte joǵarlap, úzdiktermen úzeńgi qaǵystyrdy. Biraq jyldyń basty jarysynda olar óz deńgeıinde óner kórsete almady. Úmit artqan serkelerimizdiń deni sypyra utyldy. Áskerı tilmen aıtsaq, «sarbazdarymyz soǵys jaǵdaıyna jaramsyz» boldy.
Tokıodaǵy álem chempıonatynda qazaqstandyqtar arasynan 60 kılo salmaq dárejesinde beldesken Eldos Smetov pen Ǵusman Qyrǵyzbaevtyń ǵana óneri kópshilik kóńilinen shyqty. Shyny kerek, Eldostyń bastapqy básekelerdegi qarsylastary – kýveıttik Saýd Alamırı men ıemendik Álı Hosrofty esimi qalyń kórermenge múlde tanys emes. Sondyqtan da olardyń aıaǵyn kókten keltirý qandasymyz úshin esh qıyndyq týǵyzǵan joq. Alǵashqy aınalymdarda jolyqqandardyń arasynda eń ákkisi Elıos Mansı edi. Italııalyq balýannyń Eýropa birinshiliginiń qola júldegeri degen ataǵy bar. Smetov Mansıdi utty. Biraq tórtinshi kezdesýinde Eldos 2018 jylǵy álem chempıonatynyń qola júldegeri, japonııalyq Rıýdzıý Nagaıamaǵa eki vazarımen jeńildi. Osy sátsizdiktiń saldarynan qazaqtyń uly bas júlde úshin talasý múmkindiginen aıyryldy. Jubanysh beldesýinde ol taıpeılik Iýn Veı Iаnnan basym tústi.
Kelesi topta Ǵusman Qyrǵyzbaevtyń qarqyny óte kúshti boldy. Gvatemala, Bolgarııa jáne Qyrǵyzstannyń ókilderinen bólek, ol London Olımpıadasynyń qola júldegeri, Panamerıka oıyndarynyń jeńimpazy, brazılııalyq Fılıpe Kıtadaıdy jáne álem chempıonaty men Eýropa oıyndarynda eki retten jeńis tuǵyryna kóterilip, qurlyq chempıony atanǵan grýzııalyq Amıran Papınashvılıge san soqtyrdy. Alaıda jartylaı fınalda ózbekstandyq Sharafýddın Lýtfýllaevqa jol berdi.
Osylaısha, elishilik jarystarda jıi jolyǵyp júrgen qos qandasymyzdyń joly Tokıo tórinde qaıta qıysty. Bul tartys Eldos Smetovtiń jeńisimen aıaqtalyp, ol qola medaldi ıelense, Ǵusman besinshi satyǵa taban tiredi.
Japonııadaǵy jarystyń alǵashqy kúni-aq kók baıraǵymyzdyń kókte jelbiregenin qazaq jankúıerleri jaqsylyqqa jorydy. Endi ózge jigittermiz de aıshyqty óner kórsetip, óz jankúıerlerin qýantady dep úmittendi. Alaıda úkili úmit aqtalmady. Eldos Jumahanov pen Erlan Serikjanov (66 kılo), Jansaı Smaǵulov (73 kılo), Dıdar Hamza (81 kılo) jáne Aıbek Serikbaev (100 kılo) ózderiniń tusaýkeser kezdesýlerinde qarsylastaryna tize búkti. Rýslan Musaev (81 kılo) pen Islam Bozbaev (90 kılo) ekinshi kezeńde jeńilis tapty. Sóıtip, senim artqan serkelerimiz jarys bel ortaǵa jatyp jetpeı súrindi. Biz soǵan kúıindik. Eldos pen Aıbektiń bolgarııalyq Bojıdar Temelkov pen Danıel Dıchevti, Jansaıdyń ızraıldik Tohar Býtbýldy jáne Dıdardyń germanııalyq Domınık Resseldi jeńetindeı jóni bar edi. Olardyń pálendeı ataqtary joq. Sheberlik deńgeıleri de bizdiń jigitterden esh artyq emes.
Al Rýslan Musaevqa esh ókpeı ata almaımyz. Ol tym kúshti qarsylasqa tap boldy. Álemdik reıtıngte ekinshi orynda turǵan Izraıldiń myqtysy, Eýropa oıyndary men Eýropa birinshilginniń jeńimpazy Sagı Mýkıge Rýslan Musaevtyń áli jetpedi. Sol sekildi Erlan Serikjanovtyń da qarsylasy azýly edi. Ázirbaıjandyq Nıjat Shıhalızadeniń álem jáne Eýropa chempıonattarynyń júldegeri degen ataǵy bar. Jasy 30-dan asqan sańlaq odan da basqa dúbirli dodalarda atoı salǵan. Desek te qazaq balýany da qara jaıaý emes edi ǵoı. Ol byltyr álem chempıonatynda kúmis medaldi moınynda jarqyratyp, Azııa birinshiliginde aldyna jan salmady. Desek te bul básekede Shıhalızade shań qaptyryp ketti.
Erler arasyndaǵy jeńimpazdar men júldegerler
60 kılo: 1. Lýkým Chhvımıanı (Grýzııa), 2. Sharafýddın Lýtfýllaev (О́zbekstan), 3. Eldos Smetov (Qazaqstan) pen Rıýdzıý Nagaıama (Japonııa).
66 kılo: 1. Dzesıro Narýıama (Japonııa), 2. Kım Nım Hvan (Ońtústik Koreıa), 3. Hıfýme Abe (Japonııa) men Denıs Vıerý (Moldova).
73 kılo: 1. Seheı Ono (Japonııa), 2. Rýstam Orýdjev (Ázirbaıjan), 3. Hıdaıat Geıdarov (Ázirbaıjan) pen Denıs Iаrsev (Reseı).
81 kılo: 1. Sagı Mýkı (Izraıl), 2. Mattıas Kasse (Belgııa), 3. Antýan-Valýa Forte (Kanada) men Lýka Maısýradze (Grýzııa).
90 kılo: 1. Noel van t' End (Gollandııa), 2.Seıtıro Mýhaı (Japonııa), 3. Aksel Klerje (Fransııa) men Nemanııa Maıdov (Serbııa).
100 kılo: 1.Jorje Fonseka (Portýgalııa), 2. Nııaz Ilııasov (Reseı), 3. Mıkael Korrel (Gollandııa) men Aoron Volf (Japonııa).
+100 kılo: 1. Lýkash Krpalek (Chehııa), 2. Hısaeshı Harasava (Japonııa), 3. Kım Mın Iong (Ońtústik Koreıa) pen Roı Meıer (Gollandııa).
*****
Al áıelderdiń jaı-kúıi belgili. Biraz ýaqyttan beri jahandyq jarystarda tek asa jeńil salmaqtaǵy Otgonseseg Galbadrahqa ǵana úmit artyp kelemiz. Biraq bul joly onyń da baǵy janbady. Izraıl men Kolýmbııadan kelgen qyzdardy qapy qaldyrǵan qazaqstandyq dzıýdoshy odan keıin óziniń syralǵy qarsylasy, mońǵolııalyq Uranseseg Muńhbat pen ıspanııalyq Laýra Martınez Abelendege jol berip, jetinshi oryndy qanaǵat tutty. Eń úzdik nátıjemiz osy. Al ózge qyzdarymyzdyń barlyǵy da alǵashqy aınalymnan keıin kórermender qataryna qosyldy.
Áıelder arasyndaǵy jeńimpazdar men júldegerler
48 kılo: 1. Darıa Beloded (Ýkraına), 2. Fýna Tonkı (Japonııa), 3. Uranseseg Muńhbat (Mońǵolııa) pen Dıstrııa Krasnıkı (Kosovo)
52 kılo: 1. Ýta Abe (Japonııa), 2. Natalıa Kýzıýtına (Reseı), 3. Meılında Kelmendı (Kosovo) men Aı Sısıme (Japonııa).
57 kılo: 1. Krısta Degýchı (Kanada), 2. Sýkasa Esıda (Japonııa), 3. Iýlııa Kovalchık (Polsha) pen Rafaela Sılva (Brazılııa).
63 kılo: 1. Klarıss Agbenbený (Fransııa), 2. Mıký Tasıro (Japonııa), 3. Martına Traıdos (Germanııa) pen Fýl Franssen (Gollandııa)
70 kılo: 1. Marı-Iv Gaıe (Fransııa), 2. Barbara Tımý (Portýgalııa), 3.Sallı Konveı (Ulybrıtanııa) men Margo Pıno (Fransııa).
78 kılo: 1. Madelaına Malonga (Fransııa), 2. Sorı Hamada (Japonııa), 3. Lorıana Kýka (Kosovo) men Maıra Agııar (Brazılııa).
+78 kılo: 1.Akıra Sane (Japonııa), 2. Idalıs Ortıs (Kýba), 3. Kaıra Saıýt (Túrkııa) pen Sara Asahına (Japonııa).
