Májiliste zań jobalary maquldandy

 Investısııalyq jobalardy júzege asyrý mańyzdy

Jıyn basynda Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlın alqaly topqa Ortalyq saılaý komıssııasynyń qaýlysymen depýtattar qataryna qosylǵan Nur Otan partııasynyń múshesi Nurlan Álimjanovty tanystyrdy. Ant qabyldap, qyzme­tine kirisken jańa depýtat Áleýmettik-mádenı damý komı­tetiniń múshesi boldy.

Sodan soń Májilis Spı­keri­ depýtattar na­zaryna kún tár­ti­bin­degi «Qazaqstan Res­pýb­­lı­kasy­ men Soltústik ınvestı­sııa­lyq bank arasyndaǵy Soltús­tik ınves­tı­sııa­lyq banktiń Qazaq­standaǵy qyz­metin retteıtin ne­giz­demelik kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn qa­raýdy usyndy. Bul kelisimniń jaı-japsaryn Ulttyq ekonomıka mı­nıstri Rýslan Dálenov baıandap berdi.

Mınıstrdiń aıtýynsha, atal­ǵan qujatqa 2018 jyl­ǵy 16 qa­zanda Helsınkı qala­synda­ qol qoıylǵan. Kelisim Qazaq­stan­ Res­pýblıkasyndaǵy ınves­tısııa­lyq jobalardy qarjylandyrý úshin Soltústik ınvestısııalyq bank­tiń qyzmetin ashýǵa múmkindik beredi.

– Soltústik ınvestısııalyq bank qarjylandyrýynyń negizgi baǵyttary: energetıka, «jasyl» eko­nomıka, telekommýnıkasııa, kó­lik, ónerkásiptiń túrli salalary, aýyl sharýashylyǵy, densaýlyq saq­taý sııaqty sektorlar ári shaǵyn jáne orta bıznes. Kelisimde Qa­zaq­stan­nyń zańnamalyq aktilerin­de kóz­delmegen normalar, atap aıt­qanda va­lıýtanyń aıyr­bas­ta­lýy jáne qa­rajat aýdarý, tenderler ótkizý, son­daı-aq Soltústik ın­ves­tı­sııa­lyq banktiń aktıvteri men kiristerin salyq salýdan bosatý jó­nindegi normalar belgilenedi. Bul halyqaralyq uıymdardyń stan­dartty sharttary. Kelisim mú­shelik jarnalar jáne bıýdjetten basqa da tólemderdi talap etpeı­di. Kelisimdi ratıfıkasııa­laý áleýmet­tik-ekonomıkalyq jáne quqyqtyq saldarlarǵa ákep soqtyrmaıdy, – dedi Rýslan Dálenov.

1975 jyly qurylǵan Soltústik ınvestısııalyq bank – Skandınavııa men Baltyq elderi múshelik etetin kóp­jaqty damý banki. Múshe elder –  Danııa, Estonııa, Fınlıandııa, Is­landııa, Latvııa, Lıtva, Norvegııa jáne Shvesııa. Banktiń shtab-páteri Helsınkı qalasynda ornalasqan. Sol­tústik ınvestısııalyq banktiń jar­ǵylyq kapıtaly 6 mlrd 142 mln eýro­ny quraıdy, bul múshe elderdiń tó­lemderinen qalyptasady. Jalpy kredıttik portfeli 2018 jyly 19,1 mlrd eýrony qurady. Qaryzdar 25 jyl­­ǵa deıingi merzimge beriledi. Bank­tiń strategııasyna sáıkes kre­­dıt­­tik portfeldiń shamamen ­20%-y­ onyń músheleri emes elderge beriledi.

Májilis depýtaty, Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Alek­sandr Sýslov Ulttyq ekonomıka mınıstrinen kelisim sheńberinde qan­daı naqty ınvestısııalyq joba­lardyń qarastyrylǵanyn surady.

Bul suraqqa Rýslan Dálenov «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasy­nyń málimetterine súıenip, jalpy jobalar kólemi 1 mlrd eýrodan asa qarjyny quraıtynyn aıtyp, jaýap berdi. Buǵan qosa ol pysyqtalyp jatqan jobalardyń ishinde 5G jelisin engizý bastamasy baryn jetkizdi. Investory – Fınlıandııanyń «Nokia» kompanııasy. Bul jobaǵa 500 mln dol­larǵa jýyq qarjy tartylmaq. «Be­sinshi býyn» baılanys jelisi ınternettiń jyldamdyǵyn edáýir arttyryp, hırýrgterge operasııany qashyqtyqtan jasaı alatyndaı múmkindik beredi.

Parlament jumysy jandanady

Budan keıin «Qazaqstan Respýb­lıkasynyń keıbir zańnamalyq akti­lerine memlekettik qyzmetter kór­setý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy qaraldy. Bul másele jóninde Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń mú­shesi Aızada Qurmanova aıtyp berdi.

Onyń aıtýynsha, qaralyp otyrǵan zań jobasy memlekettik qyzmetter salasyndaǵy zańnamany jetildirýge, memlekettik qyzmetter kórsetý prosesterin odan ári oń­taılandyrýǵa baǵyttalǵan. Máse­len, Bir ótinishtiń negizinde ózara baılanysty birneshe memlekettik qyzmetti alýǵa múmkindik beretin «Bir ótinish» qaǵıdaty jáne kom­pozıttik tásil engiziledi. Sondaı-aq memlekettik organdar tarapynan «Elektrondy úkimet» veb-por­talyn tıisinshe aqparattarmen to­lyqtyrý qamtamasyz etiledi. Memleket­tik áleýmettik járdem­aqy­lar ta­ǵaıyndaý rásimderi bo­ıyn­sha normalar naqtylandy. Aza­mattyq hal aktilerin tirkeý kezin­de aýmaq­tan tys qaǵıdatty en­gizý kózdeledi.

Sonymen qatar Májiliste be­sin­­shi sessııaǵa arnalǵan negizgi is-sharalar jospary bekitildi. Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatý­lın depýtattar jumysy jańa for­matqa kóshetinin, komı­tet­terdiń kóshpeli otyrystary tek ob­lystardyń ǵana emes, aýdan­dardyń da ortalyqtarynda ótkiziletinin atap ótti. Dóńgelek ústel jıyndarynda qoǵamnyń eń ózekti máseleleri qaralady. «Úkimet saǵaty» da jańa formatta ótkizilip, Parlament qabyrǵasynda mınıstrler naqty baǵdarlamalar men tapsyrmalardyń oryndalý barysyn baıandaıdy. Buǵan qosa sot bıligin jańǵyrtýǵa, qalalyq jáne aýyldyq mektepterde orta bi­lim berý sapasyn arttyrýǵa ar­nalǵan parlamenttik tyńdaýlar da ótkiziledi.

Depýtat Joshy hanǵa eskertkish turǵyzýdy usyndy

Plenarlyq otyrys sońynda Májilis depýtattary Baqytbek Smaǵul, Galına Baımahanova, Danııa Espaeva, Azat Perýashev, Albert Raý jáne Artýr Platonov ortalyq memlekettik organdar basshylarynyń atyna birqatar depýtattyq saýal joldady.

Aldymen Baqytbek Smaǵul Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Joldaýynda kórsetil­gen Altyn Ordanyń 750 jyldyǵyna toqtalyp, Úkimet bas­shysy Asqar Mamınniń atyna joldaǵan depýtattyq saýalynda bir­qatar bastamaǵa mán berýdi surady.

– Qoǵam belsendileri, ǵalym­dar, jýrnalıster tarapynan qazaq jerin keń qamtyǵan uly ulystyń negizin qalaýshy Joshy han esimin zamanaýı Qazaqstanda ulyqtaý jóninde másele kóterip keledi. Solardyń eleýlileriniń biri retinde Egemen Qazaqstan respýblıkalyq gazetinde jarııa­lanǵan Darhan Qydyráliniń «Ulyq ulystyń atasy» maqalasyn aıtýǵa bolady. Altyn Ordanyń irgesin qalaǵan Joshy hannyń ordasy Ulytaýda ornalasqan. Joshy ulysy men Altyn Orda qazaq ultynyń qalyptasýynda sheshýshi ról atqardy. Qazaqtyń barlyq handary Joshy hannan taraıdy. Birinshiden, astanamyz Nur-Sultan qalasyndaǵy kórnekti kóshelerdiń birine Joshy han esimin berý jáne ol kóshe boıynda ulys hanynyń eńseli eskertkishin ornatý – ulttyq rýhymyzdy asqaqtatyp, eldigimizdi óz azamattarymyzǵa ǵana emes, elordamyzdyń árbir qonaǵyna kórseter shara bolmaq, – dedi depýtat.

Sonymen qatar Baqytbek Sma­ǵul Jezqazǵan qalasynan sol­tústik-shyǵysqa qaraı 50 sha­qyrymdaı jerdegi Joshy han ke­sene­siniń janynan aıbyndy es­kertkish turǵyzý mańyzdy ekenin aıtyp, Altyn Ordanyń 750 jyldyǵy aıasynda Joshy han, Alasha han kesenelerine keshendi túrde arheologııalyq, etnografııalyq zertteý jumysta­ryn júrgizýdi, otandyq jáne shet­eldik bilgir ǵalymdardyń qaty­sýymen birlesken ekspedısııalar men halyqaralyq konferensııalar uıymdastyrýdy jáne zertteý jumystaryn ártúrli tilderde sheteldik aqparat quraldarynda jarııalaýdy usyndy.

Jalpy otyrysta Májilis de­pýtaty Artýr Platonov kámelet­tik jasqa tolmaǵan balalardyń qaýipsizdigine alańdaýshylyq bildirip, Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaevtyń atyna saýal joldady. Onda ol balalardyń kóp qabatty úılerdiń te­rezesinen qulaý, sýǵa ketý, ıis tıip ýlaný, jol-kólik apattaryna ushyraý oqıǵalary jıilep bara jat­qanyn aıtyp, shetin jaǵdaıdyń sebepterin qarastyrý men taldaý boıyn­sha arnaıy komıssııa qurýdy usyndy.