Jón ǵoı, jatyp isher jalqaýlardy, Úkimetke qol jaıyp, aýyrdyń ústi, jeńildiń astymen júrgisi keletinderdi aıyptaǵan abzal. Ondaılardyń bizdiń qoǵamda kezdesetinin de bilemiz. Biraq sol «masyldar» tobyna kirgen 71 myń adamnyń qanshasy tabysyn sanaly túrde jasyrdy, qanshasy máseleniń mán-jaıyn túsinbesten, keıde memlekettik mekeme qyzmetkeriniń qateliginen álgi tizimge qosyldy, ol jaǵyna úńilmeımiz. Árıne, tabysyn jasyrǵandardyń ishinde baıshykeshter de bar ekenin bilemiz. Máselen, Ekibastuzda eki dámhanasy, birneshe kóligi bar adam memleketten járdemaqy almaqqa nıet etip, jalǵan qujat tapsyrǵany anyqtalǵan. Taǵy bir «myqty» Lexus kóligimen kelip, áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylarǵa arnalǵan qaıyrymdylyq sharasynan balalaryna qajet mektep quraldaryn alyp ketkenin de estigenbiz. Mundaı mysaldar ókinishke qaraı bar. Odan bólek Qaraǵandyda on shaqty adamǵa arnalǵan ataýly áleýmettik kómektiń aqshasyn jymqyryp otyrǵan qyzmetker de ustalǵan. Baqandaı 1 mln 600 myń teńgeni ózi alypty. Bul degenińiz – 4 balasy bar, jaǵdaıy nashar 16 otbasyna beriletin bir aılyq áleýmettik kómektiń qarjysy. Bul aıtqandarymyzdyń alǵashqylary naǵyz masyldardyń qylyǵy bolsa, ekinshisi memleket atynan qyzmet kórsetýi tıis azamattyń áreketi. Bálkim sondaı qyzmetkerler bireýlermen sybaılasyp, ataýly áleýmettik kómektiń qarjysyn bólisip te júrgen shyǵar, kim bilsin?! Sonymen birge resmı qujattardaǵy «birinshi toqsan, aldyńǵy toqsan» sııaqty uǵymdardy túsinbeı, tórt aı buryn tapqan tabysyn kiris retinde kórsetpegeni úshin osy «masyldar» tobyna kirip ketkender de bar. Al memlekettiń zańy azamattyń quqyqtyq saýatynyń joǵary-tómendigine qaramaıdy, bárine birdeı. Oǵan zań normalaryndaǵy osyndaı erekshelikterdi túsindirip berýi tıis qyzmetkerlerdiń de salǵyrttyǵyn qosyp qoıyńyz. Jumys berýshilerdiń de jalaqyny nemese salyq pen zeınetaqy jarnasyn kesh aýdaratyn kezderi bolatyny taǵy bar. Sóıtip bireý amalsyzdan, bireýi salǵyrttyqtan, bireý paıda taba qoımaq nıetpen álgi 71 myńdyq toptyń qataryna qosylsa kerek. Qysqasy, atqaminerler aıyptap jatqan 71 myń adamnyń árqaısysynyń óz syry men jyry bar.
Degenmen, kóńil qurǵyr qazaq qoǵamynda masyldyq beleń aldy degenge sengisi kelmeıdi. О́ıtkeni bizde 8 mln 800 myńnan astam adam jumys isteıdi eken. Statıstıka agenttiginiń dereginde solaı kórsetilgen. Olardyń ishinde turaqty jumysy barlardyń sany 6 mln 700 myńnan asypty. Bul otandastarymyzdyń jumystan qashpaıtynyn kórsetedi. Tipti ádette «barlyq salmaqty áıelderge artyp qoıdy» deıtin erler de eki qolǵa bir kúrek tabylsa eńbek etýden tartynbaıtyny baıqalady. Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵynyń derekterine qaraǵanda, jumys isteıtin erler sany 3 mln 383 myń bolsa, áıelder sany 3 mln 328 myń eken. Demek, bizdiń halyq shama sharqynsha eńbek etip jatyr. Tek tapqandary basyna tartsa aıaǵyna, aıaǵyna tartsa basyna jetpeı qınalyp júrgendeı kórinedi. Oǵan Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryndaǵy 10 mln 500 myńnan astam esepshottyń 68 paıyzynda 1 mln teńgege deıin ǵana jetetin jarna jınaqtalǵany dálel. Júıeniń 1998 jyly iske qosylǵanyn eskersek, halyqtyń tabysy kóńilden shyǵatyndaı deńgeıde emes. Demek, qazaq qoǵamynda masyldyq emes, muqtajdyq basym sııaqty. Sodan soń Úkimet «berem» degen qarjydan úmit kútkennen basqa amal qaısy?! Áıtpese, bireýge jaltaqtap keńse esigin tozdyrýǵa kim qumar deısiz?! Al biz keıde el ishinde muqtajdyq bar ekenin eskermeı, jappaı masyldyq jaılap alǵandaı áńgime aıtamyz.
