Keden kelisiminiń aıasy keńeıedi
Májilis minberinde bul zań jobasynyń jaı-japsaryn Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary – Qarjy mınıstri Álıhan Smaıylov baıandap berdi. Onyń aıtýynsha, depýtattar nazaryna usynylǵan atalǵan kelisim – TMD memleketteri keden qyzmetteriniń ózara is-qımyl tártibin retteıtin negizgi halyqaralyq shart. 1994 jyly 15 sáýirde qol qoıylǵan kelisimniń kúshine engenine 25 jyl ótti. Sondyqtan qujat normalaryn tıisti ózgerister engizý jolymen jetildirý qajet.
– Hattama keden salasyndaǵy TMD normatıvtik-quqyqtyq bazasyna júrgizilgen túgendeý qorytyndysy boıynsha TMD elderimen birlesip ázirlendi. Málimetterdi berý, saýaldardyń mazmuny, olardy oryndaý, alynǵan aqparatty paıdalaný máselelerine qatysty birqatar negizgi baptarǵa ózgerister engizý usynylady. Aqparatpen almasý ortalyq keden organdary arasynda da, sol sııaqty tikeleı aýmaqtyq organdarynyń arasynda da júzege asyrýdy kózdeıtin erejeler engizildi. Zań jobasyn qabyldaý kedendik baqylaýdyń tıimdiligin kóterýge, keden zańnamasyn buzý táýekelderin barynsha azaıtýǵa, TMD elderi keden organdarynyń qyzmetin úılestirý men tıimdi ózara is-qımylyn qamtamasyz etýge yqpal etedi, – dedi Álıhan Smaıylov.
Keden isterin ilgeriletýge baǵyttalǵan zań jobasyn qabyldaý respýblıkalyq jáne jergilikti bıýdjetterden qarjylyq shyǵyndar qajet etpeıdi. Parlament Májilisiniń barlyq komıtetteri zań jobasyn oń kózqaras tanytyp, maquldady.
Saraıshyqty qaıta jańǵyrtý kerek
Májilis Spıkeri Nurlan Nyǵmatýlınniń tóraǵalyǵymen ótken jalpy otyrys sońynda halyq qalaýlylary birqatar memlekettik atqarýshy organ basshylaryna depýtattyq saýaldar joldady. Solardyń ishinde Serik Seıdýmanov Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń sátti júzege asyrylyp jatqanyn, Prezıdenttiń Altyn Ordanyń 750 jyldyǵyna arnalǵan is-sharalar josparyn qoldap otyrǵanyn atap ótip, Úkimet basshysy Asqar Mamınge qaratylǵan saýalynda Saraıshyq qalashyǵyn qalpyna keltirý máselesin kóterdi. Depýtat aldymen Saraıshyq mýzeı qoryǵymen tanysyp shyqqandaryn, onda aıtarlyqtaı jumystar atqarylǵanyn aıtty.
– О́ńirge saparymyzda Saraıshyqty týrızm aımaǵyna aınaldyrýǵa bolatynyna ábden kózimiz jetti. Saraıshyq Uly Jibek jolynyń Azııadan Eýropaǵa óter altyn kópiri bolǵan, Ertisten Dýnaıǵa deıingi ulan-baıtaq jerdi bılegen Joshy ulysy Altyn Ordanyń rýhanı astanasy retinde moıyndalǵan. Osyǵan baılanysty Saraıshyq qalashyǵy boıynsha birneshe máseleniń sheshimin qarastyrýdy surap otyrmyz. Birinshiden, mýzeı-qoryqtyń materıaldyq tehnıkalyq bazasy zaman talabyna saı emes. 2019 jyly qarajat bólinbegen. Osy maqsatta salynatyn jańa Sapar ortalyǵyn tezdetip qolǵa alý asa mańyzdy. Oǵan jer bólingen, qujattary daıyndalýda. Biraq ýaqyt sozbaǵan durys dep sanaımyz. Ekinshiden, qazbalardy aralaı júrip, ortaǵasyrlyq Saraıshyqtaǵy qurylys keshenderin qalpyna keltirýge bolatynyn ańǵardyq. Máselen, Kerýen saraı men bıik qorǵandardy aıtýǵa bolady. Ol úshin Saraıshyqta shaǵyn qurylys sehyn ashyp, qurylys materıaldaryn sol jerdiń saz balshyǵynan jasaý qajet shyǵar. Bul arada búginge deıin jasalǵan restavrasııalyq jumystar, olardyń qurylys materıaldary syn kótermeıdi, – dedi Serik Seıdýmanov.
Nur Otan fraksııasy depýtattarynyń únin jetkizgen májilismen Úkimet Saraıshyq qalashyǵyna arnalǵan arnaıy keshendi sheshim shyǵarǵany jón dep sanaıtyndaryn jetkizdi.
Sonymen qatar alqaly jıynda Májilis depýtattary Janat Omarbekova, Aıqyn Qońyrov, Sáken Qanybekov Úkimetke baǵyttalǵan óz saýaldaryn joldady.