ALDYN ALA QAM JASALYP JATYR

Almaty oblysynyń Aqsý aýdanyndaǵy Qyzylaǵash aýylynda bolǵan  qaıǵyly oqıǵa sý tasysa qaıtemiz dep otyrǵan  bizdiń jaqtyń  da aýyldaryn uıqylarynan oıatqandaı boldy. Apat aıtyp kelmeıdi. Qazirdiń ózinde oblystyq tótenshe jaǵdaılar  basqarmasy oblystaǵy  80-ge jýyq aýyldyń kóktemgi sý tasqynyna ushyraý qaýpi bar ekenin aıtyp otyr. Onyń ústine búginde  eki kúnniń birinde  qar jaýyp, boran soǵyp tur. Oblystaǵy barlyq  derlik aýdandar, atap aıtqanda, Ekibastuz, Ertis, Aqtoǵaı, Jelezınka aýdandarynyń aýyldary sý tasqynyna qalmastaı jan-jaqty ázirlikke kirisken. Yqtımal apattyń aldyn alýǵa arnaıy tehnıkalar bólingen. Kezekshilik, baqylaý sharalary  jasaldy. Byltyrǵy jyly Aqtoǵaı aýdanyndaǵy  Sholaqsor aýyly qalyń sýdyń ortasynda qalǵany belgili. Sondyqtan bıyl bul aýylda sý tasqynyna qalmaıtyndaı daıyndyq jumystary júrgizilýi tıis. “Egemen Qazaqstannyń” Pavlodar oblysyndaǵy tilshisi Farıda BYQAI Aqtoǵaı aýdany ákiminiń orynbasary Bekzııa Ysqaqovaǵa: – Siz buǵan ne deısiz? – Bizdiń aýdannyń aýmaǵy 9,8 myń sharshy shaqyrymdy alyp jatyr, 37 aýylymyz bar. Aýyl­dar­dyń deni shalǵaıda ornalasqan. Osy aýyldardyń ishinde jyl saı­yn kóktemgi sý tasqyny kezinde qaýip­ti jaǵdaıda qalatyn aýy­ly­myz – aýdan ortalyǵynan 164 sha­qyrym qashyqtyqta jatqan Sho­laq­sor aýyly. Bul aýyl Sileti óze­niniń boıynda ornalasqan­dyq­tan, sý tasqynynyń aýzynda tur, bul jerdi 700-ge jýyq adam me­ken­­deıdi. Bul arada bar másele osy aýyldan 140 shaqyrym jerde, ıaǵnı Aqmola oblysynyń aýma­ǵyn­da ornalasqan Sileti sý qoı­ma­syna baı­lanysty. Qar erigen kez­de sý qoımasynyń arnasynan asyp ketý qaýpi týyndaıdy. О́ıtkeni, ózen arnasymen sý eriksiz jiberiledi. Búgingi kúni mamandar Sileti sý qoımasynda 144,6 mln. m3 kóle­min­de sý bar, joba boıynsha sý syı­ymdylyǵy 230 mln. m3 dep otyr. Olardyń aıtýlarynsha, negizinde sý qoımasynan sý kóp mólsherde jiberilmeýi kerek, biraq sońǵy jaýǵan qarǵa baılanysty jaǵdaı qalypty deýge áli erterek. Aýyl ákimdigi de kúndiz-túni ba­qy­laý jumystaryn júrgizip, ke­zek­shi­lik jasaýda. Sonymen qatar, aýdan ákimdiginiń qaýlysymen sý tasqy­nynyń aldyn alý, tótenshe jaǵ­daılar bola qalǵan jaǵdaıda onyń zardaptaryn joıý jónindegi is-sharalar jospary bekitildi. Aýylǵa qaýip tóngen kezde turǵyn­dardy kóshirý, mal-múlikterin qaýipsiz jerge jetkizý josparlary jasaldy. Mamandardyń aıtýlarynsha, bul kúnderi Sileti ózeninde muzdyń qalyńdyǵy 70-80 sm-di quraıdy eken. Aýdan boıynsha Sholaqsor aýylynda tótenshe jaǵdaıdyń aldyn alý jáne boldyrmaý úshin barlyq jaǵdaılar jasalýda. Pavlodar oblysy.