Qońyz-kúıik
Sary qońyz tezek kemirip tyrbańdap júrip, Qara qońyzǵa qalaı aınalyp ketkenin sezbeı de qalǵan.
Úskirikten qorynǵan Qara qońyz qoraǵa tumsyǵyn tyǵyp, qalǵyp otyrǵan-dy. Álden ýaqytta tosyn dybystan shoshyp oıanyp, basyn eriksiz kóterip edi, samǵap bara jatqan Suńqardyń kóleńkesi kózine tústi. Qyzǵanyshtan qany qaraıyp, kúıip ketken ol:
– Apyraı, anaý qaı jerdegi qıdy izdep barady, á? – dep kóleńkeniń sońynan aptyǵa umtylyp edi, ebedeısiz denesine ıe bola almaı, tezektiń qýysyna domalap tústi.
«Árkim óz deńgeıimen ólsheıdi» degen osy eken ǵoı.
Qańbaq
Jel qýǵan Qańbaq domalap kele jatyp, jol-jónekeı sekseýildiń butaǵyna qystyrylyp turyp qaldy. Shaǵyl ústinde tııanaqtap buta tappaı qańǵalaqtaǵan ózge qańbaqtarǵa pandan qarap turǵan ol:
– Qonaryn saı bilgen turaqsyz baıǵustar-aı, – dep muqata jymıdy.
Shyrmaýyq
Buta bitkenge oratylyp tirshilik etip júrgen Shyrmaýyq Shynarǵa kezdeskende birjolata aırylmastaı bop balaǵyna jabysqan. «Álsiz» dep keri ıtermeı, músirkeı qarap Shyrmaýyqqa jany ashyǵan Shynar súıemelmen birtindep ony bel ortaǵa kóterdi .
Shyr bitken Shyrmaýyq aǵashtardyń qaısy birine mensinbeı tóbeden qaraıtyndy shyǵardy. Kúnderdiń kúninde ózi oralyp turǵan Shynardyń ushar basyna kózi túsip:
– Maǵan tirkelip kún keship turyp, myna Shynar kókke qaraı nege sonsha shanshıdy-aı, – dep óz-ózinen julqynǵany.
Álde, betim-aı.
Qońyzdyń qaǵıdasy
Qara qońyz ár qıdyń aınalasyn jaǵalap, shetin kemirip, ári-beri kóp júrdi. Domalatyp ketýge yńǵaıly, jeńil-jelpi shetke shyqqan túbirshegin taba almaı terge malynyp sharshaǵanda aınalasyndaǵylarǵa mynadaı usynys jasady:
– Sıyr degen dóńkıgen, paıdasy az. Senimdi aqtamaıtyn juqsyz janýar. Japalary jalpıǵan, sıyqsyz. Onyń ústine tis batpastaı bop beti qabyrshyqtanyp, kún tússe op-ońaı qatyp qalady. Sol sebepten qıynyń paıdasyzdyǵyn eskerip, sıyrdy mal qatarynan shyǵarý kerek.
Qarǵanyń peıili
Buta saıyn ıemdenip, uıa salyp, qanaty jalpyldap tynym kórmeı júrgen Qara qarǵa shyń basyna qaraı samǵap bara jatqan Suńqardy kórgende kóz aıyrmaı qadalyp qaldy. Odan soń tumsyǵyn sýmańdatyp aldyndaǵy shóp- shalamnyń arasyn shoqyp-shoqyp aldy da, qasyndaǵy Saýysqanǵa qarap:
– Osy kúni bizden ózge qus bitkenniń bári qý... Anany kórdiń be, – dedi Suńqardy meńzep. Biz uıa salar shyń basyn ózi ıemdenip almaqshy...
Lep belgisi men suraq belgisi
Lep belgisi: «Basyń qazandaı, sıraǵyń shıdeı, ımıip alyp suraýdan jalyqpaıdy ekensiń ózi».
Suraq belgisi: «Syna boıyń syıdıyp, ilip alar lypańnyń joqtyǵyna qaramaı sen de lepiresiń-aq».
Maǵrıpa JYLQYBAEVA
