Otyrysty ashqan Senattyń Áleýmettik-mádenı damý jáne ǵylym komıtetiniń tóraǵasy Murat Baqtııaruly medısınalyq salaǵa bólinetin qomaqty qarajatqa qaramastan, osy saladaǵy máseleler azaımaı turǵanyn atap ótti. Sonyń biri – bilikti kadrlardy daıarlaý máselesi. Munyń bir aıǵaǵy – Senat depýtattarynyń synyna qaramastan, Aqmola jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda medısınalyq salaǵa qatysy joq joǵary oqý oryndary janynan medısınalyq fakýltetter ashylǵan.
Buǵan qosa Senat komıtetiniń tóraǵasy dárigerlik qatelikterden týyndaǵan jaǵdaılar tıisti túrde rettelmeıtinin, bul mınıstrliktiń basty mindetteriniń biri bolýy kerek ekenin aıtty.
Atalǵan máseleler boıynsha atqarylyp jatqan is-sharalardy, jalpy densaýlyq saqtaý salasyndaǵy qolǵa alynǵan jumystardyń barysyn Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov baıandap berdi. Onyń aıtýynsha, qarqyndy jumys pen keshendi tásilderdiń arqasynda sońǵy bes jyl ishinde ana óliminiń, týberkýlezden, qan aınalym júıesi aýrýynan, onkologııa jáne jaraqattan keletin ólimniń tómendegeni baıqalady. Alaıda osy jyldyń 8 aıynyń derekteri boıynsha jalpy ólimniń jáne náreste óliminiń ósýinde bolmashy aýytqýlar baıqalady. Sonymen qatar sıfrlandyrý men statıstıkalyq derekterdiń sapasyn jaqsartý arqyly ólim sebepteri boıynsha júıeli is-sharalar belsendi júrgizilip jatyr.
– Biz Atyraý oblysynda shetinegen jańa týǵan nárestelerdiń shyny preparattarynan alynǵan obektıvti derekter men medısınalyq kartalardyń aýdıtinen keıin el boıynsha jappaı tekseris júrgizdik. Taldaý nátıjesinde materıaldardy usynbaǵan Mańǵystaý oblysynan basqa, esepke alynbaǵan erte neonataldyq ólim-jitim boıynsha 277 náreste ólimin jasyryp qalý faktisin anyqtadyq. Bul – eskerilmegen, respýblıka boıynsha tiri týǵandar. Nátıjesinde 2018 jyly náreste ólimi kórsetkishine túzetý júrgizildi. О́lim-jitim kórsetkishi 8,03-ten 8,7-ge ózgerdi, – dedi mınıstr.
Sonymen qatar vedomstvo basshysy 2019-2020 jyldarǵa arnalǵan alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómekti damytý jospary iske asyrylyp jatqanyn atap ótti. Osy jyly 1 300 dárigerlik bólimshe ashyldy jáne ár bólimshe júktemesi 1 658 adamdy qurady. Alaıda kadrlardyń jumysty qosa atqarýy men tapshylyǵyna baılanysty 1 dárigerge is júzinde bekitilgen halyq sany 1 900 adamdy quraıdy. Joǵary oqý oryndarynyń túlekterin jumysqa tartýdyń arqasynda osy jyly alǵashqy medısınalyq kómek dárigerleriniń tapshylyǵy 900 adamǵa tómendedi. Buǵan qosa sıfrlandyrý emhanalardaǵy kezekterdi 30%-ǵa tómendetýge múmkindik berdi. Shuǵyl emes shaqyrýlardy jedel járdemnen bólimshe dárigerlerine bergennen keıin jyl ishinde jedel járdem shaqyrýlary 25%-ǵa tómendedi.
– Elbasynyń «Áleýmettik qamqorlyq» sharalaryn iske asyrý sheńberinde bıyl 1 maýsymnan bastap medısına qyzmetkerleriniń jalaqysy 30%-ǵa deıin ósti. Jańa baǵdarlamanyń sheńberinde 2025 jylǵa deıin medısınalyq qyzmetterdiń tarıfterin ósirý jáne medısına qyzmetkerleriniń jalaqysyn ekonomıkadaǵy ortasha jalaqydan 2,5 ese joǵary etý kózdelgen. 2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap dárigerlerdiń jalaqysyn 30%-ǵa, meıirgerlerdiń jalaqysyn 20%-ǵa ulǵaıtý usynystary qoldaý tapty, – dedi Eljan Birtanov.
Mınıstrdiń málimetine sáıkes bilim berý sapasyn jaqsartý maqsatynda sheteldik ýnıversıtettermen strategııalyq áriptestik qolǵa alynyp, 5 medısına ýnıversıtetinde birinshi prorektorlar laýazymyna sheteldik áriptes-ýnıversıtettiń top-menedjerleri taǵaıyndalǵan. Árbir medısınalyq ýnıversıtette ýnıversıtettik klınıkanyń nemese akademııalyq medısınalyq ortalyqtyń bolýy týraly talaptar zańnamamen bekitilgen. Búgingi tańda ǵylymı-zertteý ınstıtýttary jáne ǵylymı ortalyqtar joǵary oqý oryndarymen biriktirildi. Dárigerlerdi daıarlaýdaǵy bakalavrıattyń bes jyldyq baǵdarlamasy halyqaralyq standarttarǵa sáıkes 6 jyldyq oqýǵa aýystyrylyp, jańa baǵdarlama boıynsha oqytý bastaldy.
– Densaýlyq saqtaý júıesin qarqyndy jaqsartý úshin 2025 jylǵa deıingi Densaýlyq saqtaý salasyn damytýdyń memlekettik baǵdarlamasy ázirlendi. Negizgi nysanaly ındıkatorlar qazaqstandyqtardyń ómir súrý uzaqtyǵyn 75 jasqa deıin jetkizýge jáne ınfeksııalyq emes aýrýlardan bolatyn mezgilsiz qaıtys bolý jaǵdaılaryn tómendetýge baǵyttalady. 2025 jylǵa qaraı alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek pen qoǵamdyq densaýlyqqa jumsalatyn shyǵystardyń úlesi Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes 60%-ǵa deıin jetkiziledi, – dedi mınıstr.
Budan keıin Áleýmettik-mádenı damý jáne ǵylym komıtetiniń hatshysy Serik Bekturǵanov otandyq densaýlyq saqtaýdyń jaı-kúıi men problemalaryna jan-jaqty taldaý jasady. Ol medısına qyzmetkerlerin qyzmettik mindetterin oryndaý kezinde agressııa men shabýyldan qorǵaý sharalaryn qabyldaý qajet ekenin aıtyp, memleket tarapynan medısınalyq qyzmetkerlerdiń jumysy úshin qaýipsiz jaǵdaılardy qamtamasyz etýdiń mańyzyna toqtaldy.
Osy tusta senator dárigerlik qatelikterdi qylmysqa balaý beleń alǵanyn, bul biraz keleńsiz jaıttyń belgisiz qalýyna ákep soqtyrǵanyn atap ótti. Serik Bekturǵanov Densaýlyq saqtaý mınıstrligine dárigerlik qatelikter máselesin jan-jaqty talqylaýdy usyndy.
Úkimet saǵaty barysynda Qaraǵandy, Túrkistan oblystary ákimderiniń orynbasarlary sóz sóıledi.
Senatorlar densaýlyq saqtaý júıesin jetildirý, sıfrlandyrýdy engizý, onkologııalyq naýqastardy emdeý jáne basqa da máseleler boıynsha óz eskertýleri men usynystaryn aıtty.
