«Egemenniń» 90, 95 jyldyq mereılerin atap ótip, oǵan áriptesterimmen birge qatystym. Basylymnyń segiz qabatty jańa ǵımaratyna Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev kelip, barsha ujym múshelerin 90 jyldyqpen qyzý quttyqtaǵanyn umytpaımyz. Endi mine, el gazetiniń jasy 100-ge keledi. Bir ǵasyr. Osy jyldary onyń ár sany saıyn qazaq halqynyń taǵdyryna, tili men dinine, jeri men sýyna, keleshegine baılanysty qadaý-qadaý kúrdeli máselelerdiń kóterilgeni aıan. Qaı kezde bolmasyn basylym Prezıdent tapsyrmasymen tııanaǵy keltirilgen tabysty isterge baıypty kózqaras ustanýymen, Elbasynyń syndarly saıasatyn halyqqa qaltqysyz jetkizýimen bıik ári qundy. Qazirgi kezde «Qazaqstan-2050» strategııasyn, «Máńgilik el» ulttyq ıdeıasy, «Nurly jol – bolashaqqa bastar jol» Joldaýynan týyndaǵy ulylyqtar gazet betinde jarqyraı tústi.
Basylym tizginin halqymyzdyń mańdaıy jarqyraǵan marǵasqa uldary ustady. Olardyń qatarynda Qazaq degen qasıetti ulttyń arqaly azamattary Smaǵul Sádýaqasov, Júsipbek Aımaýytov, Muhtar Áýezov, Beıimbet Maılın, Sáken Seıfýllın, Turar Rysqulov, Oraz Jandosov, Ǵabıt Músirepov, Sherhan Murtaza, Ábish Kekilbaev jáne táýelsizdigimizdiń alǵashqy tarıhı sátteri men jaqsylyǵyn Tuńǵysh Prezıdentpen birge Jer sharyn aınalǵan, búginde halyq qalaýlysy Saýytbek Abdrahmanov ta bar. Búgingi tolqyn sol bastamalardy jańasha qyrynan jarqyrata túskeni de qýantady. Gazettiń basqarma tóraǵasy Darhan Qydyráli bastaǵan ujym eldik pen birliktiń úni bolǵan «Egemenniń» ár sanyn qazaq halqyna eń jaqyn týǵan jer, týǵan Otan ekenin moıyndatatyn dúnıelerdi berip keledi. Osylaısha ár sanyn qolǵa alǵan saıyn oqyrmanǵa, urpaqqa oı salatyn maqalalar men zertteýlerdi qyzyǵa oqımyn. Demek kók baıraqtyń astyna toptasqan Alash sóziniń qudireti bıiktep, erteńgi kúnimizdiń kókjıegin keńeıtetini kámil. Bizge basqa ne kerek?!
Bas basylymdy oqyrmandar «El gazeti» dep atap ketken. Oryndy berilgen baǵa. Júz jyldyq tarıhynda «Egemen Qazaqstan» halqymen birge tynystady. Jetistigin pash etti. Kemshilikke elimen birge qabyrǵasy qaıysty. Osynyń bárin gazet ujymynyń judyryqtaı júrek súzgilerinen ótkizgeni qandaı ǵanıbet.
Aptasyna bes márte oqyrmanmen qaýyshatyn basylymǵa oıy men qalamy júırik kásibı jýrnalıster ǵana shydas beredi. Alǵash dám-tuz buıyryp, Almaty oblysyndaǵy menshikti tilshi qyzmetine kiriskende óz basymnan ony men de ótkerdim. Jáne osy ujymdaǵy jumystyń qaýyrt ári jaýapkershiligi joǵarylyǵyna qaramastan dostyq peıil, úlkenniń ulaǵaty, kishiniń qurmeti ornymen ekendigi kózge uryp turdy. Sondyqtan bolar, jeti jylǵa jýyq qyzmetim kózdi ashyp-jumǵansha tez ótip ketkendeı bolady.
Jumysqa qabyldanǵannan keıin kóbine gazet basshysynyń orynbasary bolǵan, marqum Erjuman Smaıyl, bas redaktor Janbolat Aýpbaevpen, jaýapty hatshy Janat Elshibekovpen jıi habarlasyp, atqarylatyn, jazylatyn máseleler jaıly tapsyrma alamyz. Jaryqtyq Eraǵanyń (Erjuman) áńgimesi qysqa ári nusqa bolatyn. Shirkin, elimizdegi bar jańalyqty kompıýtershe basynda ustaıtyn edi ǵoı. Bárin shaǵyp, ne jazasyń, aýqymy qandaı ekenin aldyńa jaıyp salatyn. Janbolat pen Janat ta naqtylyqty unatady. Mine, osylaısha «egemendikterdiń» qamqorlyǵyn kórdim. Senim bildirgennen keıin qalaı ǵana qanattanbaısyń? Almaty bólimshesin basqaratyn qazaqtyń qabyrǵaly aqyny Qorǵanbek Amanjol «Kúmisjan Baıjan, Baqtııar Taıjan, gazettiń betin bermeıdi, keldi bular qaıdan?» dep ázil shyǵardy. Eńbegimizdi úkilegen osyndaı áriptestik nıet-peıil jarasym tabatyn.
Qansha jerden ózim bilem, osy jetistikke óz qabilet-qarymymmen jettim degenmen jibek jipteı bolsa da áriptesterdiń qamqorlyǵy, janashyrlyǵy sezildi. Árıne ony umytý múmkin emes. Astanaǵa barǵan saıyn ujymnyń osyndaı nıeti men peıiline bólendim. Gazettiń qadirmendi qarııasy, qalamy júrdek áriptesim Qazaqstannyń Qurmetti jýrnalısi Qaısar Álim «Kúmisjannyń qolyn baılap qoısa da jaza beredi» degenin az-kem eńbegime berilgen aǵalyq, áriptestik tilegi dep qabyldadym. Áriptesterim Jumagúl Solty, Gúlzeınep Sádirqyzy, Aınash Esaly, Baqyt Balǵarına taǵy basqalary otbasyndaǵy aıaýly ana, áje bolýmen qatar jaýapkershiligi zil batpan aýyr kásipterine adal bolyp, qazaq qyzy degen atqa laıyq beınetteriniń zeınetin kórip, ǵumyr keshýde.
Gazettiń tarıhy tym tereńde. Ol – Qazaq eliniń, qazaq ultynyń tarıhy.
«Egemenniń» sarǵaıǵan betterinde talaı ulylardyń tereń oıy men ushqyr pikiriniń, eli men jerine degen perzenttik mahabbatynyń atoılap jatqany shyndyq. Solardyń qatarynda meniń de qoltańbamnyń qalǵanyn esime alsam, taǵdyryma rıza bolamyn.
Qalam qarymyna súıengen jýrnalıstiń baqyty men baǵy jazǵan-syzǵany. Ol – ushqyr habar, tushymdy reportaj, jaqsy maqala, tereń zertteý, ocherk, taǵysyn-taǵylar. Ýaqytyńdy soǵan arnaısyń. Qandaı mereke, jıyndarda bolsyn, ózińdi, oıyńdy sergek ustaısyń. Bylaı aıtsaq, báıgege qosatyn sáıgúlikteı babyńda júrgendeısiń.
Eńbektiń zeınetin kórý de bir baqyt. Biraq qalamyń aq qaǵazdy ańsap turady. Sosyn ústel basyna otyrasyń. Myna ómirge, taǵdyryńa degen adamdyq peıiliń osylaı arnasynan asyp jatady. Soǵan myń shúkir.
Kúmisjan BAIJAN,
«Egemenniń» ardageri, Qazaqstannyń mádenıet qaıratkeri, Almaty oblysynyń Qurmetti azamaty
