EAEO: qabyldanǵan mindettemeler oryndalýy tıis

Máskeýde ótken kezekti oty­rys­tyń kún tártibi ıntegrasııalyq ynty­maqtastyqtyń ózekti baǵyttary boıynsha 46 máseleden turdy. Ishki naryqtardyń jumys isteýi, tarıftik sharalardy qoldaný, kedendik jáne tehnıkalyq retteý, EAEO sıfrlyq kún tártibi, sanıtarlyq jáne fıtosanıtarlyq sharalar jaıy qaraldy.

EEK keńesiniń otyrysy sheńberinde qaralǵan negizgi máselelerdiń biri ke­der­gilerdi joıý boldy.

Otyrys barysynda Saýda jáne ıntegrasııa vıse-mınıstri Janel Kúshikova «EAEO-ny qalyptastyra otyryp, biz ortaq naryq quryp, taýar­lar qozǵalysynyń erkindigin qamta­masyz etýge nıettengenbiz, al is júzinde biz kerisinshe bir-birimizge jabylýdamyz. Osylaısha «Aq kitapty» qa­byldaý sátinen bastap (2017 j. 3 naý­ryz) komıssııa qosymsha 54 kedergini anyqtady. Sonymen qatar 2017 jyldyń naýryz aıynan bastap tek 44 kedergi joıyldy», dedi. «Biz Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrliginde kedergiler boıynsha jaǵdaıdy taldadyq. Elimizde teń mándi sharalardy engizý boıynsha naqty usynystar bar. Eger jaqyn arada EAEO boıynsha bizdiń seriktesterimiz óz naryqtaryn ashpasa,onda biz osy sharalardy engizýge májbúr bolamyz», dep qosty Janel Kúshikova.

EEK keńesiniń otyrysynda tal­qy­lanǵan taǵy bir mańyzdy másele 2025 jylǵa deıin eýrazııalyq ekonomıkalyq ıntegrasııany damytýdyń strategııalyq baǵyttaryn aıqyndaıtyn qujat jobasy boldy. Keńes otyrysynan keıin – «qazaqstandyq taraptyń ustanymy burynǵydaı qalady. Biz EAEO-nyń kún tártibin ekonomıkalyq emes máseleler blogyna «tarqatýǵa» nıetti emespiz», dep túsindirdi Janel Kúshikova.

Sonymen qatar ol Qazaqstan osy qu­jatty ázirleýge mańyzdy mán beretin­digin atap ótti. «Bul bizdiń yntymaqtas­tyǵymyzdyń 2025 jylǵa deıingi ba­sym­dyqtaryn aıqyndaıdy. Osy qujatty sa­paly pysyqtaý maqsatynda biz barlyq múd­deli memlekettik organdardyń qaty­sýy­men arnaıy jumys tobyn qurdyq. Ju­mys tobyn Saýda jáne ıntegrasııa mı­nıstri Baqyt Sultanov basqarady», dedi.

 Taýarlardy tańbalaý

Keńes otyrysy barysynda avtomobıl shınalaryn, ıis sýlardy, fotokame­ralardy jáne jeńil ónerkásiptiń birqatar taýarlaryn sáıkestendirý quraldarymen tańbalaýdy engizý týraly sheshim qabyldandy.

EAEO erejeleri boıynsha árbir el basqa taraptardan osyndaı tańbalaýǵa qosylýǵa daıyn ekendigi týraly aldyn ala suraı otyryp, óziniń ulttyq zańnamasyna sáıkes taýarlardy tańba­laýdy engizýge quqyly. «Reseı Federa­sııasy birqatar taýarlarǵa qatysty tańbalaýdy engizý týraly tıisti habarla­ma jiberip, osyndaı quqyqty júzege asyrdy, – dedi Janel Kúshikova. – Biz ázirshe Reseıde osy «pılot» qalaı ótedi, mundaı tańbalaý qalaı júzege asyry­la­tynyn baqylaı turamyz dep kelistik.  Eger mundaı formattyń ar­tyqshy­lyǵyn, osy taýarlarǵa tańbalaýdy engizýdiń paıdasyn túsinsek, onda bizdiń ishki zańnamalarymyzǵa sáıkes oǵan qosylamyz. Qabyldanǵan sheshim bizge muny jasaýǵa múmkindik beredi».

 Josparlardy úrlemeńiz – qazirgini iske asyryńyz

Qazaqstandyq tarap EAEO-nyń sıfr­ly kún tártibin sapaly damytý úshin sıfrly kún tártibin damytýdy sıfr­landyrý boıynsha buryn iske qosylǵan jobalardyń nátıjelerin taldaýsyz jańa basymdyqtarymen tolyqtyrýdyń orynsyzdyǵyna taraptardyń nazaryn aýdardy.

Qazaqstannyń ustanymy – «Búginde EAEO sıfrly kún tártibi aıasynda basta­malardy pysyqtaýdyń birqatar ba­symdyqtary bekitilgen. Mysaly, bul EAEO-nyń sıfrly saýdasy, sıfrly kólik dálizderi, sıfrly qadaǵalaý jáne t.b. EEK bul basymdyqtardy jańa ba­ǵyt­tarmen tolyqtyrýdy usyn­dy. О́z kezeginde, biz kez kelgen tolyq­tyrý­lar negizdi bolýy tıis ekenin atap óttik. Budan basqa, biz aldymen qol­da­n­ys­taǵy baǵyttardy júzege asyrý nátı­je­lerin taldaý qajet dep esepteımiz, olar­dyń eshqaısysy áli tolyq júzege asyryl­maǵan», dep túsindirdi Janel Kúshikova.

Talqylaý nátıjeleri boıynsha ta­raptar qazaqstandyq taraptyń dálel­derimen kelisti. Másele qosymsha pysyq­taýǵa jiberildi.

Onyń ústine, EAEO-da sıfrlandyrý boıynsha jalpy jumystyń eń sátti emes mysaly bar – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń ıntegrasııalanǵan aqparattyq júıesin qurý (2019-2020 jyldarǵa arnalǵan EAEO ıntegrasııalanǵan aqparattyq júıesin qurý, jumys isteýin qamtamasyz etý jáne damytý boıynsha is-sharalar jospary keńestiń sońǵy otyrysynda talqylandy). Máselen, elder bıýrokratııalyq shıelenisti azaıtý jáne saýda resimderin jeńildetý úshin ýákiletti organdar arasynda aqparat almasýdy uıymdastyrýǵa keliskennen 4 jyl ótken soń, 88 jalpy úderistiń tek 15-i ǵana iske asyrylýda. «Biz bul máseleni birneshe ret kóterdik. Muny múldem jaramsyz dep sanaımyz jáne ony túsinýge usyndyq. О́ıtkeni bul jumys kásipkerlerdiń ómirin edáýir jeńildetedi. Taraptar bizdi osy máselede qoldady. Talqylaý qorytyndysy boıynsha biz EEK-ke qabyldanǵan jalpy úderisterdi júzege asyrý merzimderiniń buzylý sebepterine keshendi taldaý júrgizýdi jáne qorytyndysy boıynsha EEK keńesiniń otyrysynda baıandaýdy tapsyrdyq», – dedi Janel Kúshikova.

 EEK ókilettikterin keńeıtý

EEK-ke naryq qatysýshylaryna básekelestikti buzǵany úshin jazalaýdy anyqtaý boıynsha jańa ókilettikter berýdi qarastyratyn, osy jyldyń 1 qazanynda EAEO-ǵa múshe-memleketter basshylary qol qoıǵan EAEO týraly shartqa ózgerister engizý týraly hattamany eskere otyryp, Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa keńesi olardy odan ári joǵary keńes otyrysynda qaraý úshin EEK jumys reglamentine tıisti túzetýlerdi maquldady.

J.Kúshikova túsindirgendeı, «EEK-tiń jańa ókilettigi básekelestiktiń bu­zy­lý faktisin alǵashqy anyqtaǵan kezde aıyppuldyń ornyna jáne báseke­lestiktiń jalpy erejelerin buzýǵa alyp keletin jaǵdaılardy joıý úshin jasalǵan básekelestikke jatpaıtyn is-áreketter men sharýashylyq júrgizýshi sýbektiniń talpynysy týraly erikti túrde habardar etý kezinde jaýapkershilikten bosatýdyń birqatar tártipterin bekitýdi qarastyrady. Bizdiń oıymyzsha, bul bizdiń óndirýshilerdi básekelestiktiń jalpy erejelerin óreskel buzǵan jaǵ­daıda aıtarlyqtaı aıyppul sanksııalarynan qorǵaýǵa múmkindik beredi».