Sapar ortalyǵy týrıster men kelýshilerge tolyqqandy jaǵdaı jasaýǵa múmkindik beretin tutas keshen bolmaq.
«Saraıshyq» tarıhı-mádenı mýzeıiniń dırektory Ábilseıit Muhtardyń aıtýynsha, arheologtar HIH ǵasyrdyń orta sheninde jasalǵan karta boıynsha qalashyqtyń baǵzy qamalyn tabý maqsatynda qazba jumystaryn júrgizgen.
Osy qazba jumystary kezinde dıirmen tasy, О́zbek han bılik qurǵan ýaqytta jasalǵan mys tıyndar tabylǵan. Sońǵy jádigerler 1330-1350 jyldary Saraıshyqta soǵylǵan deýge tolyq negiz bar deıdi tarıhshylar. Arheologtar kóne qysh buıymdardy da «oljalaǵan». Mundaı sıpattaǵy keramıkalar HII ǵasyrda jasalǵan eken. Sondaı-aq, jasalǵanyna eki myń jyldaı bolǵan aına synyǵy men tas kelsaptar jáne ártúrli kezeńdegi jebe ushtary tabylǵan.
Al jylqy beınesinde jasalǵan jez kilt - álemniń kez kelgen aldyńǵy qatarly mýzeıleriniń ekspozısııasynan oıyp turyp oryn alatyndaı jádiger. Mýzeı qyzmetkerleri aımaq basshysyna qazba jumystaryna qatysqan ǵalymdardyń biri - Astrahan qalasynyń tarıhı-sáýlet mýzeı-qoryǵynyń arheologııa sektorynyń meńgerýshisi Vıacheslova Plahovtyń osy tektes kilttiń Ermıtaj jádigerleriniń arasynda da bar ekendigin málimdegenin jetkizdi.
Oblys ákimi tarıhymyzdy saqtaýǵa baǵyttalǵan mundaı jumystardyń mańyzdylyǵyna toqtalyp, atalǵan iste jergilikti atqarýshy organdar jan-jaqty qoldaý bildiretinin atap ótti.
О́tken jyly kóne Saraıshyq qalashyǵy mańynda sý tasqynynan qorǵaıtyn bóget salyndy. Bul tarıhı oryndy Jaıyqtyń shaıyp ketýinen saqtap qaldy.