Qobyzdyń shyǵý tarıhy týraly birneshe pikirler bar. Mýzykant Bektaı Álimbaı «Qobyz qaıdan shyqty?» atty maqalasynda: «Jalpy, ishekti aspaptarymyzdyń shyǵý tarıhyn, bulardyń qalaı, qashan paıda bolǵanyn birden «bylaı edi» dep, dál aıtý óte qıyn». Keıbir ǵalymdardyń pikiri boıynsha, ishekti aspaptar negizinde dese, biri urmaly aspaptar negizinde paıda bolǵan degen pikirler bar» delingen kazmuscenter.kz saıtynda.
Urmaly aspaptar negizinde paıda boldy degen pikirge keler bolsaq, ejelden jaýynger halyq dabyl, dańǵyra, kerneı sekildi aspaptarsyz joryqqa shyqpaǵan. Olar birin dybystyq erekshelikterine qaraı, olardyń birin – sapqa turýǵa , ekinshisin – atoı salýǵa , endi birin – urysty toqtatýǵa paıdalanǵan.
Qobyzdyń arǵy sadaqtan shyqqany ǵylymı túrde dáleldengen. Halyq ańyzy men Orta Azııa ǵalymdary nyń keıbir derekterine qaraǵanda, ǵasyrlar syryn jeteleıtin qońyr úndi kıeli aspapty 8-9ǵ. Qorqyt jasaǵan desedi.
Keshegi Yqylas – qobyzdyń atasy, Qurmanǵazy – kúı atasy , biraq olar qobyzdy oılap tabýshylar emes, olar osy janrdy urpaqtan-urpaqqa jetkizgen jalǵastyrǵan altyn kópir dáýlesker kúıshi, sańlaq sazgerler.
ALMATY