Rýhanııat • 11 Jeltoqsan, 2019

Qobyz bizge qaı dáýirden jetken?

1470 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Qobyz – qazaq halqynyń kóneden  qalǵan mýzykalyq aspaby. Ulttyq mádentetimizdiń altyn dińgegi. Qobyzdyń arǵy tegi sadaqtan shyqqany ǵylymı túrde dáleldengen.  Halyq ańyzy men Orta azııa ǵalymdarynyń keıbir derekterine qaraǵanda, ǵasyrlardyń syryn jeteleıtin qonyr úndi kıeli aspapty 8-9 ǵasyrlarda Qorqyt jasaǵan desedi.

Qobyz bizge qaı dáýirden jetken?

Qobyzdyń shyǵý tarıhy týraly birneshe pikirler bar. Mýzykant  Bektaı Álimbaı «Qobyz qaıdan shyqty?»  atty maqalasynda: «Jalpy, ishekti aspaptarymyzdyń shyǵý tarıhyn, bulardyń qalaı, qashan paıda  bolǵanyn birden «bylaı edi» dep, dál aıtý óte qıyn». Keıbir ǵalymdardyń pikiri boıynsha, ishekti aspaptar negizinde dese, biri urmaly aspaptar negizinde paıda bolǵan degen pikirler bar» delingen kazmuscenter.kz saıtynda.

Urmaly aspaptar negizinde paıda boldy degen pikirge keler bolsaq, ejelden jaýynger halyq  dabyl, dańǵyra, kerneı sekildi aspaptarsyz joryqqa shyqpaǵan. Olar birin dybystyq erekshelikterine qaraı, olardyń birin – sapqa turýǵa , ekinshisin – atoı salýǵa , endi birin – urysty toqtatýǵa paıdalanǵan.

Qobyzdyń  arǵy  sadaqtan  shyqqany  ǵylymı túrde dáleldengen. Halyq ańyzy men Orta Azııa ǵalymdary nyń  keıbir derekterine  qaraǵanda, ǵasyrlar syryn  jeteleıtin  qońyr  úndi  kıeli  aspapty  8-9ǵ. Qorqyt  jasaǵan  desedi.

Keshegi Yqylas – qobyzdyń atasy, Qurmanǵazy – kúı atasy , biraq olar qobyzdy oılap tabýshylar emes, olar osy janrdy urpaqtan-urpaqqa jetkizgen jalǵastyrǵan altyn kópir dáýlesker kúıshi, sańlaq sazgerler.   

 

ALMATY