Sonymen álgi málimetterdi tarqatsaq. Áýeli kóńil kóterý men óner salasyna tartylǵan ınvestısııa kólemi bir jarym ese ósipti. Sóıtip bıylǵy toǵyz aıda salaǵa quıylǵan ınvestısııa kólemi 119 mlrd teńgege jetse kerek. Bul degenińiz byltyrǵy osy kezdegi kórsetkishten 53 paıyzǵa kóp. Al qonaqúıler men demalys úılerine qatysty málimetterge kelsek, bıyl olardyń da qarasy molaıypty. Byltyr elimizde týrısterdi qabyldaýǵa arnalǵan 3,16 myń qonaqúı, motel, sanatorıı, pansıonat jáne ózge de oryndar bolsa, bıyl olardyń sany 3,5 myńǵa jetipti. Alaıda qonaqúılerdiń qyzmet kórsetý quny ortasha eseppen alǵanda 12, sanatorıılerdiń qyzmeti 7 paıyzǵa qymbattapty. Alaıda osy qonaqúı men qoǵamdyq tamaqtaný salasy bolyp esepteletin HoReCa baǵytyna jumsalǵan ınvestısııa kólemi 40 paıyzǵa tómendegen.
Endi osy eki derektiń bir-birine qatysy qandaı bolýy múmkin, soǵan toqtalaıyq. Bizdińshe, eki salanyń damýyna qatysty derekter elimizdegi kásipkerlik pen buqaranyń kóńil kúı deńgeıin sıpattap turǵandaı kórinedi. Biz aıtqan «kóńil kóterý men óner salasyna salynǵan ınvestısııa» degenimiz kádimgi oıynhanadan bastap, toıhanalarǵa, túngi klýbtarǵa, ázil-syqaq teatrlary tárizdi mekemelerge salynǵan qarjy ekeni anyq. Qolyndaǵy qarjysyn dástúrli án mektebin ashýǵa, qolónerdi damytýǵa jumsap jatqan kásipker el ishinde sırek kezdesedi. Ári álgi qonaqúıler men demalys oryndarynyń da qyzmet kórsetý salasyna kiretinin eskersek, qazaq bıznesi naqty ónim óndirýge daǵdylanbaǵanyn baıqaımyz. Iаǵnı kásiptiń jeńildeý túrine áýespiz. Árıne, bizdiń kásipke degen ustanymymyzda ne sebepti qyzmet kórsetý aldyńǵy qatarda turatynyn dóp basyp aıtý qıyn. Bálkim shyǵystaǵy kórshiniń usaq-túıek zattary men turmysqa qajet kerek-jaraqtardy tym arzanǵa hám molynan óndirip, bizdiń naryqqa engizýi sanamyzda «qytaımen básekelesip jarytpaspyz» degen oı qalyptastyrdy ma, kim bilsin?! Álde naqty zat óndirýdiń azdy-kópti qıyndyǵynan qashamyz ba? Áıteýir, qazaqtyń kásipkerliginde qyzmet kórsetý aldyńǵy qatarda turady.
Biz sóz basynda aıtqan oıyn-saýyq pen kóńil kóterý salasyna ınvestısııa salýǵa jáne qonaqúı bıznesine qaıta oralsaq. Bul ekeýiniń biz úshin táýir kásipke aınalǵanyn aıttyq. Osy tusta naryqtaǵy suranys máselesine de kóńil bólgen jón-aý. Kóńil kóterý men óner salasyna ınvestısııa molynan quıylǵan bolsa, demek bizdiń halyq ta saýyqshyl bolyp turǵany. О́ıtkeni suranys bolmasa usynys ta joq. Al saýyq-saıranǵa úıir bolýymyz eldegi áleýmettik jaǵdaıdyń jaqsarǵanynyń belgisi me, álde buqaranyń jalǵyz «ermegi» sol bolyp qaldy ma? Naqty jaýap berý qıyn. Degenmen bizdiń qoǵam HIH ǵasyrdyń sońy men HH ǵasyrdyń basyndaǵy Eýropa qoǵamyna uqsaıtyn tárizdi. Kedeıi men baıynyń arajigi tym alshaq sol qoǵamda talaıdyń súıeneri tek qos qoly bolǵany tarıhtan belgili. Eýropanyń sol kezdegi jumysshylary keıin ónerdegi túrli aǵymdardyń paıda bolýy úshin yńǵaıly orta qalyptastyrǵany bar. Ári olardyń da ermegi jumystan keıin azdap kóńil kóterý edi. Bizdiń de qoǵam sondaı kúı keship jatqan sııaqty. Áıtpese oıyn-saýyq pen kóńil kóteretin oryndardyń qarasy molaımas edi. Shetelge, tipti el ishindegi demalys oryndaryna baryp demalýǵa múmkindigi az, kúnkórisi «jalaqydan jalaqyǵa deıin» degen ólshemge qurylǵan buqara turmystyń taýqymetin sol kóńil kóteretin oryndarda umytqysy kele me, kim bilsin?! Qalaı bolǵanda, oıyn-saýyq salasyna salynǵan ınvestısııa kóbeıgen.
