О́ndiris aýyly shoqjuldyzdaı ǵana eldi meken. Jetistigi de bar, kemshiligi de bar. Týǵan aýyldy túletý perzentiniń mańdaıyna jazylǵan paryz. Nesibesi de osy jerde. Kindik qany tamǵan osy topyraqta taǵdyrlas, arman-muraty bir, maqsat-múddesi ortaq aýyldastarynyń ortasynda mańdaıdan terin sorǵalatyp, sol aq adal eńbegimen el mereıin ústem etse, zamandastarynyń qushaǵynda mańdaıy jarqyrap júrmeı me? Joǵary oqý ornyn aıaqtaǵan soń jergilikti «Qypshaq» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigine agronom bolyp ornalasty. Berik bilimdi paıdalana otyryp, jomart jerdiń tilin tabý agronom úshin bir baqyt. Endi-endi tájirıbe jınaqtap, tóselip kele jatqanda seriktestik basshysy aýysty da, úıdegi oıdy bazardaǵy naryq buzyp ketti. Biraq elim dep, jerim dep týǵan jerine oralǵan túlek alǵan betinen qaıta qoıǵan joq. Bir kezde ózi bilim alǵan mektepke hımııa jáne bıologııa pánderiniń muǵalimi bolyp ornalasty. Jary Aızere – qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi. Qostanaıdaǵy Y.Altynsarın atyndaǵy memlekettik ýnıversıtettiń túlegi. Eki jas el erteńi – jas tolqynǵa berik bilim, sanaly tárbıe berýge bel býyp kiristi. Tól basy Qaıreden men Nurıden bastaýysh synyptarda oqıdy. Sút kenjeleri Aıǵanym eki aılyq sábı.
Talapty túlek tynbaı izdense kerek. Serik Káribaıuly da qabyrǵasymen keńese kele, bilimin jetildirýdi uıǵardy. Kókshetaýdaǵy Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy memlekettik ýnıversıtetiniń bıologııa fakýltetiniń syrttaı bólimine túsip, bitirip shyqty.
Bas-aıaǵy elýge jýyq otbasy tútin tútetip otyrǵan eldi mekende balalar baqshasy da joq. Bar sábı úıde. О́kinishi joq, eń myqty tárbıe – ana tárbıesi. Odan osy elý úıli altyn besik aýyldyń saqtalyp qalǵanyn aıtsańyzshy. Aýyl taǵdyry sóz bolǵan sátte Serik Káribaıuly el azamaty Qaıreden Káribaevtyń ólsheýsiz eńbegin aıtpaı tura almaıdy. Mine, árkim óz elin, óz aýylyn dál Qaırekeńdeı kóterýge umtylsa, jalpaq jurt gúl jaınap keter edi. Shaǵyn mektepti jumyrtqadaı jutyndyryp jóndegen de sol kisi.
Aýyldy abattandyryp, kógaldandyrdy. Kómekti qajet etkenderdiń qoltyǵynan demedi. Sol eńbegimen týǵan jerdi súıe bilýge úıretti. Nárli sózimen ǵana emes, nátıjeli eńbegimen. Eki qolǵa bir kúrek tabyla qoımaıtyn, buıyǵyp jatqan aýylda jaýapkershiligi shekteýli seriktestik quryp, halyqqa jumys taýyp berdi. Paıǵambar jasyna kelgende ózi bas bolyp, jarǵaq qulaǵy jastyqqa tımeı júrip mal sharýashylyǵyn damytty.
Qaıraty mol erdiń ǵıbratty eńbegine ábden razy bolǵany sonshalyq, Serik yrymdap tuńǵysh ulyna el aǵasynyń esimin berdi. Dál atasyndaı eńbekqor bolsyn degeni ǵoı. Eńbek demekshi, osy bir sútteı uıyǵan kishkentaı aýyldan eki birdeı Sosıalıstik Eńbek Eri shyqqan. Olardyń berekeli eńbek joly mekteptegi mýzeıde saırap tur.
Mektep dırektorynyń oqý isi jónindegi orynbasary bolyp eńbek etetin Seriktiń bilim oshaǵyndaǵy sharýasy shash-etekten. Áıtse de aýylda otyrǵan soń qosalqy sharýashylyq ustamaı taǵy bolmaıdy. Alty balanyń nesibesi úshin. Bala ósirdim dep bógdege alaqan jaıý, áldeqaıdan kómek kútý Serik úshin múlde jat. Ár bala ómirge kelgende óziniń nesibesin ala keledi dep esepteıdi. Ol nesibe ata-ananyń eńbegine baılaýly. Qazir qora toly qoıy, áldeneshe bas jylqysy, súti bulaqtaı sıyrlary bar. О́zi kómek suramaq túgil jurtqa qol ushyn berýge qaýqary ábden jetip jatyr.
– Osy úıimdi salǵanda jobasyn óz qolymmen jasadym, – deıdi Serik Káribaıuly, – urpaq ósirgen soń keń de yńǵaıly bolǵany durys qoı. Atam qazaqtyń asar degen ǵurpy bar. Et jaqyn aǵaıyn týys qana emes, aýyldastardyń bári taıly tuıaǵymen jınalyp keldi. Kómekke kóńiliń tolady, árıne. Biraq onyń ar jaǵyndaǵy yntymaqtastyq, tilektestik tárizdi aq adal peıil júregińdi odan ári jylyta túsedi. Bir-birine qaraılasyp, júkti birge kótergen qandaı jaqsy.
Otyzdan endi asqan qos ustaz shaǵyn aýylda qustyń uıasyndaı jyp-jyly, sharapaty mol shańyraqtarynda urpaq ósirip jatyr. Ázirge alty perzent. «Qazan aýzy joǵary». Bir búıirinde alty balasyn aıalap ósirý aıasyndaǵy aq arman júrse, ekinshi búıirinde týǵan elimniń tuǵyryn bıiktetsem degen maqsaty bar.
Aqmola oblysy,
Astrahan aýdany
