Premer-Mınıstr Serik Ahmetov keshe Úkimet úıinde Qazaqstannyń mashına jasaýshylar odaǵy múshelerimen kezdesip, arnaıy keńes ótkizdi. Kezdesýde mashına jasaý salasynyń búgini men keleshegi, jalpy damý qarqyny talqylandy.
Qazaqstannyń mashına jasaý kesheni taıaý bolashaqta el ekonomıkasynyń negizgi salasynyń birine aınalýy tıis. Bul – Elbasy Úkimet aldyna qoıǵan mańyzdy mindetterdiń biri. Ol úshin memleket barlyq jaǵdaıdy jasap otyr. Osyǵan oraı búginde bul salanyń damýy da qarqyndy. Keshegi kezdesýdi ashqan sózinde Úkimet basshysy osy oıdy quptady. Sondaı-aq, Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar vıse-mınıstri Albert Raýdyń baıandamasy da ony dáleldeı tústi.
Vıse-mınıstrdiń málimetinshe, elimizde aǵymdaǵy jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynda bul salada óndirilgen ónim kólemi 367 mlrd. teńgeni qurady. Jyldyń sońyna deıin bul kórsetkish 5 mlrd. AQSh dollaryna deıin jetedi dep kútilýde. Sondaı-aq, A.Raý elimizde mashına jasaý úlesi qaıta óńdeý ónerkásibinde artyp otyrǵanyn aıtyp ótti. Máselen, 2013 jyldyń qańtar-maýsym aılarynda ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda, bul salada ónim 2 paıyzǵa artyp, 13,2 paıyzdy quraǵan. Sonymen qatar, ústimizdegi jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynda 45 dızeldi lokomotıv shyǵarylyp, ónim kólemi 1,6 esege ósken, al avtokólik óndirisi 2,2 esege kóbeıip, 16 myńnan asyp túsken, munaı-gaz mashınalaryn jasaý 31 paıyzǵa, taý-ken mashınalary 12 paıyzǵa artqan.
«Bul salada memlekettik qoldaý artqany kórinip-aq tur. Búginde «О́nimdilik-2020» baǵdarlamasyna 15 kásiporyn enip otyr. Al ındýstrııalandyrý kartasy boıynsha jalpy somasy 197 mlrd. teńgeni quraıtyn 57 joba júzege asyrylýda, deıdi A.Raý.
Mashına dese, qarapaıym jurttyń kóz aldyna birden kúndelikti qoldanystaǵy avtokólik keletini anyq. Alaıda, mashına salasy – qoldanysy keń, óte aýqymdy sala. Mashınany barlyq óndiris salasy qoldanady. Qazirgi kúni onyń óndiriste qoldanylatyn neshe san túri bar. Biz buryn kóbine aýyl sharýashylyǵyna qatysty túrli tehnıkany biletin bolsaq, qazirgi kúni óndiristiń damýyna oraı munaı, gaz, energııa jáne taǵy basqa da óndiristik salalarda mashınalar qajettiligi týyndap otyr. Osyǵan oraı, kerek mashınalardy barynsha ózimizde jasap, óndiristi órkendetý búgingi kúnniń basty talaby.
«Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasynyń sheńberinde osy úsh jyldyń qorytyndysynda Qazaqstannyń mashına jasaý salasy jaqsy nátıjege qol jetkizdi, dedi Qazaqstannyń mashına jasaýshylar odaǵynyń tóraǵasy Meıram Pishembaev. Iаǵnı osy jyldar ishinde bul saladaǵy óndiris 2 jarym esege ósken. 2009 jyly ónim 300 mlrd. teńgeni qurasa, 2012 jyly bul kórsetkish 657 mlrd. teńgeni qurapty. Al maqsatty kórsetkishter boıynsha ónim kórsetkishi 2015 jyly 588 mıllıardqa jetý kerek eken, biraq biz oǵan merziminen buryn jetip otyrmyz. M.Pishembaevtyń aıtýynsha, endigi jospar boıynsha óndiris 2015 jyly 1 trln. teńgeden asyp túsedi dep kútilýde. Mundaı qarqyndy damýdyń basty sebebi Elbasynyń bastamasymen qabyldanǵan ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasynyń údemeli júzege asýy deıdi sala mamany. Oǵan dálel, bul baǵdarlama aıasynda elimizde kóptegen jańa óndiris oryndary ashylyp, buryn-sońdy jasalmaǵan tehnıka-mashınalar qurastyrylýda.
Mashına jasaýshylar odaǵy músheleriniń talqylaý sózderin qorytyndylaı kele, Premer-Mınıstr S.Ahmetov joǵaryda atalǵan kórsetkishter elimizdiń bul salany damytýda durys saıasat ustanǵanyn ańǵartatynyn ataı otyryp, bolashaqta bul baǵyttaǵy jumystardy jalǵastyrý qajettigin jetkizdi. Osyǵan baılanysty Úkimet basshysy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligine Mashına jasaýshylar odaǵymen birlesip, osy saladaǵy jańa ónimderdi ıgerýge jáne elektrotehnıkalyq ónimderdi shyǵarýǵa jumsalatyn shyǵyndardy óteý tetikterin qarastyratyn konstrýktorlyq bıýro qurýdy tapsyrdy. Sonymen qatar, «Ofsettik saıasat týraly» zań jobasyna atsalysyp, ÚIID baǵdarlamasynyń ekinshi besjyldyǵynda qarastyrylǵan elimizdiń 2020 jylǵa deıingi mashına jasaý salasyn damytý jónindegi tapsyrmalardy oryndaýǵa barynsha kúsh jumsaý kerektigin aıtyp ótti. Sondaı-aq, Premer-Mınıstr mashına jasaý salasyn damytýdy qatań baqylaýda ustaıtynyn eskertip, Úkimet bul salany qoldaýdy budan ári de jalǵastyra beretinin aıtty.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan».
