Kezdesý barysynda «AGF toby» óndiristik kompanııasynyń dırektory Gaýhar Nasyrova tigin ónimderin Qazaqstannyń ishki naryǵynda jáne eksportqa shyǵarý máseleleri týraly aıtyp berdi.
Onyń aıtýynsha, saýda alańdary óte tapshy bolyp otyr, sonyń saldarynan «A» dárejesindegi kompanııalar saýda-oıyn-saýyq ortalyqtarynyń alańdaryn jalǵa alýǵa ári ony joǵary mólsherde tóleı otyryp, qarjy aýyrtpalyǵyn bastan keship keledi.
Sala kásiporyndary óz ónimderin eksporttaý kezinde memleket tarapynan qoldaýdy qajet etedi. G.Nasyrova Qazaqstanda óndirilgen ónimdi álemge tanymal (H&M, ZARA jáne INDITEX) saýda kompanııalaryna jetkizý týraly ýaǵdalastyqqa qol jetkizgeni týraly ózi basqaryp otyrǵan kompanııanyń tájirıbesin mysalǵa keltirdi. Alaıda, Qazaqstan ónimderiniń ımporttyq bajy Eýropalyq odaqta 12%-dy qurap otyr. Al О́zbekstan óndirýshileri úshin baj 9,4%, Túrkııa jáne Pákistanǵa 0% quraıdy. Bul syrtqy naryqtarda otandyq taýar óndirýshilerdiń básekege qabilettigin kúrt tómendetedi.
Kezdesýde «Esko» kompanııasynyń dırektory Andreı Shmarın zańdaǵy «Áleýetti ónim jetkizýshilerdiń jekelegen sanattarynyń memlekettik satyp alýǵa qatysýy» babyna nazar aýdardy. Bul bap Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysymen retteletin memlekettik satyp alýda taýarlardyń jekelegen sanattary boıynsha múgedekter uıymdarynyń basym quqyǵyn aıqyndaıdy.
Zań múgedekterdiń qoǵamdyq birlestikteri qurǵan múgedekterdiń qoǵamdyq birlestikteri jáne (nemese) uıymdarynyń kólemi qarjynyń jalpy kóleminiń keminde elý paıyzy bolatyn taýar satyp alýyn belgileıdi. Zańdaǵy bul ereje jeńil ónerkásip taýarlaryn múgedekter qoǵamynan 100% kóleminde shekteýsiz satyp alýǵa múmkindik berip, basqa otandyq óndirýshilerdiń satyp alýǵa qatysý quqyǵyn shekteıdi. Bul rette, tapsyrys berýshiler jeńil ónerkásiptiń barlyq taýarlaryna «erekshe» mártebeni jıi beredi.
Senat Tóraǵasy Darıǵa Nazarbaeva óz sózinde parlamentshilerge otandyq taýar óndirýshilerdiń saýda alańdaryna qol jetkizý múmkindikteri men jalǵa alý quny máselesin zerdeleýdi tapsyrdy: «Saýda ortalyqtarynyń baǵa belgileý máselesin zerdeleý qajet. Bul másele otandyq óndiristi damytýdyń keleshegi turǵysynda keshendi túrde qaralýy kerek», dedi ol.
Darıǵa Nazarbaeva qazaqstandyq brendterdi otandyq naryqta ilgeriletý maqsatynda marketıng salasynda jeńil ónerkásip ónimderin óndirýshilerdi qoldaý júıesin qurý qajet dep sanaıdy.
Parlament Senatynyń Tóraǵasy kezdesýdi qorytyndylaı kelip, Ekonomıkalyq saıasat, ınnovasııalyq damý jáne kásipkerlik komıtetine kezdesýge qatysýshylar qozǵaǵan problemalyq taqyryptardy zerdeleýdi jáne ony Parlamenttik tyńdaýda talqylaýǵa daıyndaýdy tapsyrdy.
