Lotereıa qyzmeti zańmen retteledi

Tabystyń bir bóligi sportty damytýǵa baǵyttalady

Alqaly jıynnyń kún tárti­bindegi negizgi másele – «Qazaq­stan Respýblıkasynyń keıbir zań­namalyq aktilerine lotereıa­lar jáne lotereıa qyzmeti máse­le­leri boıynsha ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý týraly» zań jo­basy birinshi oqylymda qaral­dy. Atalǵan zań jobasy lote­reıalyq qyzmetti quqyqtyq negiz­de júıeleýge baǵyttalǵan. Maq­saty – lotereıalyq qyzmetti júze­ge asyrýdyń jańa ustanym­daryn odan ári nyǵaıtý. Jalpy, «Lotereıalar jáne lotereıa qyz­meti týraly» zań 2016 jyly 9 sá­ýirde qabyldanǵan.

Ázirlengen qujattyń jaı-jap­saryn depýtattarǵa Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıym­qulova tanystyrdy. Onyń aı­týynsha, 2017 jylǵy 10 aqpan­daǵy №48 Úkimet qaýlysymen «Sátti juldyz» AQ lotereıa operatory bolyp anyqtaldy. Jańa zańǵa sáıkes, anyqtalǵan lotereıa operatory lotereıa bıletterin satý, qazaqstandyqtarǵa utys­tar­dy tóleý, Qazaqstan bıýdjetine sa­lyq tóleý, sportty damytýǵa tó­lem­der, sondaı-aq úsh myń­nan astam shaǵyn bıznes sýbek­ti­lerine qosymsha tabys kózderin jáne jumys oryndaryn qurý máse­lesin qamtamasyz etti. Bastysy, mem­leket pen qoǵam aldynda lotereıa qyzmetiniń ashyqtyǵyna jol ashyldy. Mundaı tásildiń quqyqtyq negizderin odan ári ny­ǵaıtý qajet.

– Lotereıa týraly qysqasha túsin­dirme bergim keledi. Lote­reıa­da lotereıa operatory qatysý­shy­lardyń aqshasyn jınaı­dy jáne keıinnen olardy osy qa­ty­sý­shylardyń arasynda tara­tady. Barlyǵyna emes, sátti tús­kenderge kepildik beredi. Son­daı-aq jınalǵan qarajat­tyń bir bóligin eldegi sport­tyń damýyna baǵyttaıdy. Lotereıa operatorynyń mindeti – utys­tardy lotereıa qatysýshylary arasynda erkin tańdaý tásilimen bólip berý. Lotereıa – elimizde memleket baqylaýynda. Ony ótkizýdiń mańyzdy elementi – memlekettiń áleýmettik baǵdar­lamalaryn qoldaý. Bizdiń elde qarajat sportty damytýǵa baǵyt­talady. Zań jobasy lotereıa taratýshylar agentteriniń qyz­metine quqyqtyq negiz jasaıdy. Búginde lotereıa operatory­men kelisimshart boıynsha agenttik qyzmetti júzege asyratyn úsh myńnan astam sýbekt qyzmetin atqaryp júr. Buǵan qosa zańnamada «lotereıa taratýshysy» agenti uǵymynyń joqtyǵynan quqyqtyq kollızııalar paıda bolyp, kóptegen jeke kásipkerlik sýbektilerdiń, sondaı-aq lotereıa operatorynyń qyzmetine ke­dergi týdyrtyp otyr. Buǵan qo­sa, zań jobasynda lotereıany zań­syz ótkizgeni úshin ákimshilik jaýap­ker­shilik belgilendi, – dedi mınıstr.

Sonymen qatar Aqtoty Raıym­­qulova qazirgi ýaqytta Ákim­­shilik quqyq buzýshylyq týraly kodekste lotereıa operatory bolyp sanalmaıtyn tulǵanyń lotereıa qyzmetin júzege asyrýyna tyıym salý bóliginde «Lotereıa jáne lotereıa qyzmet týraly» zańnyń erejelerin iske asyrýdy qamtamasyz etetin normalar joq ekenin alǵa tartyp, lotereıalyq qyzmet atyn jamylǵan alaıaqtyqtan, jalǵan jarnamadan azamattardyń saqtandyrylmaǵanyn atap ótti. Osyǵan oraı lotereıa operatorynan basqa jarnamada «lotereıa» sózin qoldanýǵa tyıym salynbaq. Zań jobasymen Mádenıet jáne sport mınıstrligine quzyret berý arqyly lotereıalyq qyzmetti tıimdi ári jedel memlekettik retteý tetigi engizilip otyr. Iаǵnı, lotereıa ótkizýdiń erejelerin bekitý, lotereıa ótkizýdiń tásilderine qoıylatyn talaptardy bekitý eskerilgen. Bul sharalar bir jaǵynan, lotereıa qyzmeti salasyn damytýdy ári aqparattyq tehnologııalar qoldanýdy shektemeýge múmkindik berse, ekinshi jaǵy­nan, ýákiletti organ retinde mınıs­trlikke lotereıa qyzmeti sala­syndaǵy quqyqqa qarsy qyz­metti tıimdi shekteýge jol ashady.

Osy tusta Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlın lotereıa qyz­metinde aıqyn tártip pen qatań baqylaý ornatyp, odan túsken ki­rister áleýmettik maqsattarǵa ba­ǵyttalýy tıis ekenin alǵa tartty.

– Ázirge 376 mln teńge sportty damytýǵa aýdarylsyn, biraq lotereıa qyzmetinen túsetin aınalym aıtarlyqtaı ósedi. «Sát­ti juldyz» tabysynyń 15%-yn aýdarýǵa mindetteldi. Sáı­ke­sinshe, lotereıadan sportty damy­týǵa bólinetin qarajat ósedi. Kezinde «Sportloto» sııaqty tany­mal lotereıa tabysynyń kóme­gimen buqaralyq sport qarjy­landyryldy, sonyń ishinde sport ǵımarattary salyndy. Bul jaqsy tájirıbe boldy. Kóptegen nysanǵa «Sport lotereıalary qarajatynyń esebinen salyndy» degen taqtaıshalar ilindi. Iаǵnı, mundaı bastamalarǵa lotereıa bıletterin satyp alǵandar da úles qosty, – dedi Májilis Spıkeri.

Depýtattar zań jobasyn tal­qylaý barysynda Aqtoty Raıym­qulovadan zańsyz lotereıa oınatqandar qandaı ákimshilik jaýapkershilikke tartylatynyn surady. Buǵan jaýap bergen mınıstr ulttyq lotereıa operatorynan lısenzııa almaı, utys oıyndaryn uıymdastyrǵan jeke tulǵalarǵa – 200 AEK, shaǵyn bıznes sýbektiler men kom­mersııalyq emes birlestikterge – 700 AEK, orta bızneske – 1000 AEK jáne iri bızneske 2000 AEK aıyppul belgilenetinin aıtty.

Sondaı-aq mınıstr zańsyz lotereıa oınatqandarǵa aldymen eskertý beriletinin, al eger bir jyl ishinde ekinshi ret qaıtalansa, jaýapqa tartylatynyn atap ótti. Biraq buǵan qarsy Májilis Tór­aǵasy: «Eski kóligin lotereıa arqyly sátti ótkizip jibergen adam eskertýmen ońaı qutylyp ketedi. Iаǵnı, sata almaı otyrǵan ekinshi kóligi bolmasa, jazadan jaltaryp qala­dy. Sondyqtan ekinshi oqy­lymǵa deıin jaýapkershilikti arttyrý máselesin pysyqtaýdy tapsyramyn», dedi.

 Sýbsıdııa ádil bólinbeı, aýyl sharýasy shalqymaıdy

Sonymen qatar jalpy otyrysta depýtattar «2006 jylǵy 6 qarashadaǵy Qazaqstan Úkimeti men Armenııa Úkimeti arasyndaǵy Tabys pen múlikke salynatyn salyqtarǵa qatysty qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý jáne salyq salýdan jaltarýǵa jol bermeý týraly konvensııa jáne oǵan Hattama sheńberinde Qazaqstan men Armenııa ýákiletti organdary bergen rezıdenttikti rastaıtyn resmı qujattardy taný tártibi týraly notalar almasý nysanyndaǵy kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn maquldady.

Bul zań jobasyn depýtattar­dyń nazaryna Premer-Mınıs­tr­diń birinshi orynbasary – Qarjy mınıstri Álıhan Smaıylov usyndy. Onyń aıtýynsha, Kelisim ekijaqty halyqaralyq shart bolyp sanalady jáne Qazaqstan men Armenııa ýákiletti organdary bergen rezıdenttikti rastaıtyn resmı qujattardy taný tártibin jeńildetý maqsatynda jasaldy. Atalǵan tártip eki memlekettiń salyq tóleýshilerine apostıl qoıý­syz rezıdenttigin rastaıtyn qujatty salyq agenttigine usy­nýǵa jaǵdaı týǵyzady. Buǵan qosa mundaı retrospektıvtik eki memlekettiń salyq tóleýshilerine qosarlanǵan salyq salý qaýpin boldyrmaýǵa múmkindik beredi. Osy Kelisim bizdiń elderdiń ári qaraı qarym-qatynasynyń damýyna baǵyttalǵan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aıasyndaǵy sharalardyń biri bolyp sanalady. Kelisimdi iske asyrý memlekettik bıýdjetten qarjy shyǵyndaryn talap etpeıdi.

Jıyn sońynda ádettegideı quzyretti organdarǵa depýtattyq saýal­dar joldandy. Osy qatarda Nur­jan Áltaev bir top depýtat­tyń atynan Úkimet basshysy As­qar Mamınge joldaǵan saýalyn­da aýylsharýashylyq sýbsıdııa­lary men jeńildetilgen nesıeler berýde ádiletsizdik pen kemsitýshilik júıe bar ekendigin alǵa tartty.

Depýtattyń aıtýynsha, Elba­sy men Prezıdenttiń orta jáne shaǵyn bıznesti qoldaý qajet­tigi týraly tapsyrmalaryna qara­mastan, qazirgi qoldanystaǵy sýbsıdııalar men jeńildetilgen nesıe­ler negizinen iri bıznesti qoldaýǵa baǵyttalǵan. Bul – óte qolaısyz jáne aýyl sharýashylyǵyndaǵy shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń damýyna kedergi keltiretin faktor. Shyn máninde, shaǵyn jáne orta bıznes memlekettik qoldaý júıesinen ajyrap, ózderiniń áleýeti men damý bolashaǵyn joǵaltyp otyr.

Sońynda Premer-Mınıs­tr­den atalǵan máseleni qaras­ty­ryp, zańda belgilengen mer­zimde jazbasha jaýap berýdi surady.