QAZAQSTANDYQ METALLÝRGIIа BRENDI

ENRS kompa­­­nııa­synyń ótken jyldy qory­tyn­dy­laýy Naýryz meı­ra­my­men tuspa- tus kelip otyr. Jaqsy ister jar­shysy men jańa jobalardy bas­taý úshin taptyrmas eń sátti kezeń ekenin esepke alsaq, bul kóńilge qýanysh uıalatatyn jaǵdaı. 2009 jyldyń qorytyndy quja­tyn saraptaı otyryp, negizgi kór­set­kishterdiń jahandyq eko­nomıkalyq daǵdarysqa qaramas­tan jaǵymdy baıqalymyna kýá bolsaq, bul kór­setkishter oǵan qosa kompanııanyń naqty jáne kemel bolashaǵyna degen senimdi ulǵaıta túsip otyr. Birinshiden, Toptyń tabysty me­nedjmenti, shyndyǵynda da jahan­dyq ekonomıkalyq qater­lerge qarsy jedel jumys jasap qana qoımaı, ná­tıjeli jaýap bere aldy. Rekord­tyq qysqa ýa­qyt­ta ká­siporyndar barlyq múm­kindikterin kórsete aldy. О́nim ón­dirisin retteýge baılanysty qa­byldanǵan sharalardy qosa alsaq, shyǵyndy azaıtý jáne ujymdy saq­tap qalýǵa baǵyttalǵan daǵda­rysqa qarsy baǵdarlama sáıke­sin­she ná­tıjesin berip te úlgerdi. О́ndiristik esepte jahandyq sı­pattaǵy ekono­mı­kalyq máseleler áserinen bolǵan ENRS kompanııa­syndaǵy ýaqytsha qıyn­dyqtardy jeńip, ony alǵa basýǵa áser etken faktiler jıi kez­de­setinin atap ótsek deımiz. Negizgi kór­set­kish­ter jahandyq ekonomı­ka­lyq apat­tarǵa qaramastan, turaqty kúıinde qalyp, alǵashqy jarty­jyl­dyqpen salystyrǵanda ekin­shi jar­ty­jyldyqta óndiris kóle­mi tolyq­taı qal­pyna kel­tirilgen­digin baıqaýǵa bo­lady. О́nim ón­dirisi jónindegi eseptik sandardy naq­tylaı tússek, ferro­qorytpa, temir rýdasy ónimderi men kómir boıynsha olar 2008 jylmen sa­lys­tyrǵanda turaqty ekendigi kóz­ge anyq baıqalady. Al alıý­mı­nıı jáne elektr energııa­sy­nyń kór­setkishteri óte joǵary deńgeıde. Ekinshiden, Top basshylyǵy 2009 jyldyń qıyn jaǵdaıla­rynda basym baǵytty qyzmetker­lerdiń jaǵdaıyna arnap, solardy saqtap qalýǵa tyrys­ty. Bir de bir qyzmet ornyn qysqart­pastan, sondaı-aq, memorandýmdarǵa sáı­kes áleýmettik jaýapkershilik (3,7 mlrd. teńge), turǵyn úı baǵ­dar­la­masy boıynsha mindetteme­ler­di tolyqtaı júzege asyrdy. Bir­neshe myńdaǵan ujym bul sha­rany eń joǵarǵy dıvıdend eken­digin ke­pildendiretin komanııa­nyń negizgi aktıvi dep senimdilik­pen aıtty. Kompanııanyń bolashaǵyn sa­raptaýda negizgi dálel retinde túr­li salalarǵa jumsalǵan naqty shy­ǵyn­dy keltirýge bolady. О́t­ken qory­tyn­dy jylda kompa­nııa­nyń bul kór­setkishi 1 147 mln. AQSh dol­la­ryn qurady. Or­tasha merzim­di ýa­qyt­qa arnalǵan korporatıvtik baǵ­dar­lamanyń jalpy quny 5,8 mlrd. dollar boldy. Munyń ishinde júzege asyrylyp jatqan jobalar ǵana emes, sonymen qatar josparda tur­ǵan­dary da bar. Qarjynyń 1,5 mlrd. teńgesi 2010 jyldyń en­shi­sine tıe­sili. Bul kórsetkishterdiń kompanııa­nyń strategııalyq da­mýy­nyń jaqsy jolda ekendigin kýá­landyratyn ózge de sandar se­kildi senimdi ekendiginde daý joq. Atalmysh jobalar tek kompanııa úshin ǵana emes, qazaq­stan­dyq eko­nomıka úshin de mańyzdy jo­balar desek, artyq aıtqandyq emes. Birneshe ınvestısııalyq jo­ba­lardyń tabysty bastalýy kor­porasııanyń jalpy qarjy­lyq jaǵdaıyn jaqsarta tústi. Al­dyńǵy kezekte Aqtóbedegi 440 myń tonna­lyq qýatpen ferro­qo­rytpa zaýyty­nyń 4 qorytpa se­hy qurylysynyń bastalýyn aı­týǵa bolady. Onyń úlken mańyzy bar ekendigi týraly Elbasynyń ózi de erekshe atap aıt­qan bo­la­tyn. Táýelsiz sarapshylar eli­miz­degi elektrolız zaýyty qury­ly­sy­nyń ekinshi kezeńiniń bas­ta­lýyn Qazaqstannyń alıýmınıı óndiri­sindegi jańa dáýir dep atap ótti. Onyń tehnologııalyq qura­my­na anod óndirisi sehy da kiredi (Sehtyń iske qosylýy 2011 jylǵa josparlanyp otyr). Oǵan qosa, naq­ty shyǵyndar josparyna sáı­kes, 2011 jylǵa qaraı glınozem ón­dirisin 300 myń tonnaǵa keńeı­tý kózdelýde. Joba quny – 305 mln. AQSh dollaryn quraıdy. Aq­sý EES energetıka bólimshe­sin­de 325 me­gavattyq qýaty bar II energob­lok­tyń qurylysy jos­par­lanýda. Joba quny 230 mln. dollar, al qol­da­nysqa berý mer­­zimi – 2011 jyl. Sondaı-aq, altynshy energoblok qaıta jón­deýden ótkizilmek. (Quny - 230 mln. AQSh dollary, aıaqtalý mer­zimi – 2012 jyl.) ENRS-tiń ja­ńa segmenti, ózge de túrli-tústi me­tal­dar bólimshelerinde mys pen kobalt­ty óndirýdi keńeıtý jos­p­ar­lanyp otyr. Úshinshiden, táýelsiz sarapshy­lar­dyń moıyndaýynsha, ótken jyl ENRS kompanııasy korpora­tıv­tik strategııany durys qol­dan­ǵan. Stra­tegııa aktıv portfeliniń turaqty keńeıýine, atap aıtsaq, kom­panııa­nyń óndirý salasy boı­ynsha álemde jáne aımaqta ju­mys isteýine, óndiris qýa­tyn ja­­­­ńalandyrýǵa, tómen shy­ǵyndy óndiristi qoldaýǵa, qosymsha qun­nyń qurylýyna, ónim túrleriniń kóbeıýine baǵyttaldy. Úlgige ENRS strategııalyq kýrsy­nyń ózgerissiz­di­gin jáne jalǵas­tyly­ǵyn beıneleıtin satyp alý – SAMES taý-ken ón­di­risi kom­pa­nııa­synyń qyrkúıek aı­yn­daǵy keli­sim­shartyn alýǵa bolady. Bul kom­panııa­nyń aktıvteri Afrı­ka­da orna­lasqan. Oǵan qosa áleýeti kúshti dep boljanýda. Ol keli­sim­shart jaqyn ýaqytta qazaqstan­dyq bız­nes­tiń álemdik metallýr­gııalyq rynok­taǵy baǵyttaryn bekite túsedi. Shyn­dyǵynda da satyp alynǵan jańa aktıvter ENRS pen Qazaqstannyń 2009 jylǵy transulttyq ındýstrııa­da­ǵy qıyn jaǵdaılarǵa qaramastan, álemge óz myqtylyqtaryn pash etti. ENRS-tiń jyldyq balansy­nyń jarııalanýy kóptegen taý-ken jáne me­tallýrgııa óndirisi salasy boı­ynsha sarapshylar men mamandar­dyń kóptegen jarııala­nymdaryna sebep­shi boldy. О́n­di­ristik qyzmettiń ja­ǵymdy kór­setkishterin negizge ala otyryp, bedeldi avtorlar 2010 jyl ENRS kásiporyndarynyń barly­ǵyn­da daýsyz ekonomıkalyq ósim jyly retinde atalatyndyǵyna senim bil­diredi. Sonymen qatar, kompa­nııa­nyń qunynyń artýyna da sebepshi bolyp otyr. 2009 jyldyń óndiristik kór­setkishterin jalpylama esepke ala otyryp, daǵdarys jylynyń tabys­ty alynǵandyǵy týraly qorytyn­dy jasaýǵa ábden bola­dy. Qazirgi tańda kásiporyndar bar qýatymen jumys jasaý ús­tin­de. Investı­sııalyq jáne ınno­va­sııalyq jo­balar jalǵasyn taýyp, júzege asý­da. Basqasha aıtsaq, Eý­ra­zııalyq kor­porasııa qazaq­stan­dyq metal­lýr­gııa­nyń brendi bolyp sanala­tyndyǵyn taǵy bir ret dáleldedi. Venera TÚGELBAI.