15 Tamyz, 2013

О́neri – ómirbaıany

582 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

О́ziniń búkil sanaly ǵumyryn mádenıet salasyna arnap, osy qyzmetinen zeınet demalysyna shyqqan Qorlan Esimjanqyzynyń ómir ótkelderi, ásirese, keıingi urpaqqa ónege derlik. Aqtoǵaı aýdanynyń, Esil aýylynda dúnıege kelgen ol aýyl mektebinde bilim aldy. Alǵa aýylynyń Shaımerden esimdi azamatymen kóńilderi jarasyp, shańyraq kóterdi. Jasynan án ónerine ǵashyq jan aýyldyq klýbqa meńgerýshi bolyp ornalasty. Kórkemónerpazdar ujymynan Qorlan Esimjanqyzy án, bı, drama, dombyra úıirmelerin ashty.

 

О́ziniń búkil sanaly ǵumyryn mádenıet salasyna arnap, osy qyzmetinen zeınet demalysyna shyqqan Qorlan Esimjanqyzynyń ómir ótkelderi, ásirese, keıingi urpaqqa ónege derlik. Aqtoǵaı aýdanynyń, Esil aýylynda dúnıege kelgen ol aýyl mektebinde bilim aldy. Alǵa aýylynyń Shaımerden esimdi azamatymen kóńilderi jarasyp, shańyraq kóterdi. Jasynan án ónerine ǵashyq jan aýyldyq klýbqa meńgerýshi bolyp ornalasty. Kórkemónerpazdar ujymynan Qorlan Esimjanqyzy án, bı, drama, dombyra úıirmelerin ashty.

Drama úıirmesine qatysýshy óner­pazdar daıyndyq jumysynan soń, aýyl sahnasyna «Qudaǵı kelipti», «Qýyrdaq daıyn», «Adasqan qaz», «Revızor» syndy ádebı-dramalyq kesek týyndylardy shyǵardy. Sofy Smataevtyń «Elim-aı», halyq ańyz-áńgimelerinen «Aldar Kóseniń shyqbermes Shyǵaıbaıdy aldaýy» sekildi shyǵarmalardy sahnalap, kórermender súıispenshiligine bólendi. Qazaqtyń salt-dástúrlerine baılanys­ty kórinisterdiń tartymdylyǵyna den burdy. «Qyz Jibektiń Tólegendi eline shyǵaryp salýy», «Toıbastar», «Qyz uzatý» sekildi taqyryptar tańdaldy. Aýyl klýbynyń jumysy ónerpaz jastardyń uıymshyldyǵymen ár kez jańǵyryp, sony mazmunmen baıyp otyrdy. Egin oraǵy, kóktemgi mal tóldetý, pishen shabý syndy naýqandyq jumystardyń tusynda malshy, eginshi, pishenshilerge Qorlan Esenjanova bas­qarǵan úgit brıgadasy talaı ret kon­serttik baǵdarlamalar usyndy. Drama­lyq shyǵarmalar boıynsha rólderdi kásibı ártistershe oınaıtyn bilikti jas­tar býynyn tárbıelep shyǵardy. Aýyl kórkemónerpazdary oblysymyzdyń Ertis, Aqsý, Ekibastuz, Kachıry aýdandyq mádenıet úılerinde konsert qoıdy. Ujym respýblıka deńgeıinde atalyp ótken dúldúl aqyn Isa Baızaqovtyń, Sultanmahmut Toraıǵyrovtyń, Qanysh Sátbaev pen Álkeı Marǵulannyń mereıtoılaryna qatysyp, án men kúıden, bı men jyrdan shashý shashqan. Tipti, 1988 jyly Shymkent qalasynda ótken respýblıkalyq óner festıvaline qatysyp, júldeli 3-orynǵa kóterilgen. Sol jyldary olar oblystyq radıo, telearna arqyly qazaqtyń nebir án marjanyn jurtshylyqqa tartý etti.

Qorlannyń otbasy da shetinen ónerpaz. Otbasylyq ansambl oblystyq, respýblıkalyq saıystarǵa qatysyp, árkez júldeger atanǵan. Búkilodaqtyń óner festıvaldarynda (alǵashqy, ekinshi jáne úshinshi festıvaldarynda) ansambldiń laýreat bolǵany óz aldyna bólek áńgime. Kezinde Kereký óńirine aıtysker aqyndyǵymen tanylǵan Beısenbi Muqajanov pen Amangeldi Asqarov Qor­­lan ananyń shákirtteri bolyp tabylady.

Nurǵalıevtar otbasylyq ansambli atanǵan ónerpazdar 1987 jyldyń qyr­kúıeginen «Estaı Berkimbaev atyndaǵy otbasylyq ansambl» degen qurmetti esimge ıe boldy.

1986 jyly «Otyrar sazyn» Pavlodar óńirine bastap kelgen marqum Nurǵısa Tilendıev Nurǵalıevtar otbasyna arnaıy atbasyn buryp, úıdiń kenjesi Qaıyrbolatqa aq batasyn bergen eken. Ol kezde Qaıyrbolat 12 jasar jas búldirshin bola-tuǵyn. Búginde Q.Shahımardanuly án ónerin jete meńgergen tamasha oryndaýshy, Ertis óńirine esimi tanys ánshi atanyp otyr. Onyń áni men sózin ózi jazǵan «Aýylym» ánin Pavlodar radıo­sy aýyl taqyrybyna turaqty arqaý etken. Qaıyrbolat Isanyń ataqty «Jeldirmesin», halyq sazgerleri ánderin tamasha oryndaıdy. Tuńǵyshy Nurym da ánshilik ónerdi tańdaǵan. Pavlodar mýzyka kolledjiniń 3-kýrsynda oqıdy. Qorlan ananyń odan basqa Symbat, Sabına esimdi nemereleri de bı, dombyra ónerimen shuǵyldanady. Búginde 9-synypta oqıtyn nemeresi Arna ótken jyly oblystyq «Jaýqazyn» án baıqaýynda júldeli 1-oryndy jeńip aldy. Qorlan Esimjanqyzy ózimen shamalas ósken aýyldaǵy qurby-zamandastarynyń da ustazy boldy dep aıta alamyz.

Erkin MÝNDÝINOV.

Pavlodar oblysy,

Aqtoǵaı aýdany.