Mańǵystaýlyq áıelder bızneste belsendi

Mysaly, Mańǵystaýda «Bız­nes­tiń jol kartasy – 2020» baǵ­darlamasyn jú­ze­ge asyrý úshin 240 jumys ornymen 1 mln 500 myń teńge somaǵa 53 joba júzege assa, «Qarapaıym zattar ekonomıkasyn damytý» baǵdarlamasy boıynsha 1 mln 526 myń teń­ge­ge 15 joba maquldanyp, 187 ju­mys orny ashyldy. Jumys­pen qamtý jáne jappaı kásipker­likti damytýdyń 2017-2021 jyl­dar­ǵa arnalǵan «Eńbek» baǵdar­la­­masymen 283 jumys ornyn qurý­men jalpy somasy 1 mln 082,7 myń teńgege 211 shaǵyn ne­­sıe be­ril­di, sondaı-aq «Nur Kapı­­tal» baǵdarlamasymen 92 mln teń­ge somasyna 283 jumys or­nyn qurý­men 49 jobaǵa nesıe berildi.

Mańǵystaýdaǵy kásipkerlikke qoldaý kór­setetin memlekettik baǵdarla­ma­lar­dyń oryndalýy barysyna áıel kásip­ker­lerdiń alar orny zor. Munaıly ólked­e ekonomıkanyń túrli salasynda 55 myńǵa jýyq kásiporyn men uıym jumys isteıtin bolsa, onyń 25 myńǵa jýyǵyn áıelder bas­qarady. Sondaı-aq ártúrli salada 146 myń áıel jumys isteıdi, bul jumyspen qam­tylǵan halyqtyń jalpy sany­nyń 48%-y. Mańǵystaý áıel­deri ekonomıkada aıtarlyqtaı jo­ǵa­ry belsendilik tanytýda. Máselen, statıs­tıka boıynsha bıyl áıelder arasyndaǵy ekono­mıkalyq belsendilik deńgeıi 69,5%-dy quraıdy.

О́zin ózi jumyspen qamty­ǵan halyq­tyń qurylymynda gender­lik tepe-teń­dik baıqalady. Bul rette jaldamaly qyzmetkerler qurylymynda sońǵy jyldary jumyspen qamtylǵan áıelder sany is júzinde teńestiriledi. Jaldamaly qyzmetkerlerdiń jalpy sanynan búgingi tańda 47,8%-y áıelderge, tıisinshe 52,2%-y erlerge keledi.

– Eger jalpy aımaqtaǵy ká­sip­kerliktiń damýy týraly aıtatyn bolsaq, negizgi maq­sat­­ty ındıkator retinde bir ǵa­na sandy keltirýge bolady. Bul – jalpy óńirlik ónim kó­le­min­degi shaǵyn jáne orta bız­nes­tiń úlesi. Kásipkerlikti qol­daý jónindegi negizgi memle­ket­­tik baǵdarlamalardy iske asy­rý arqyly kórsetkish 22,9%-ǵa deıin ósti. Áıelder kásip­ker­li­gin odan ári tabysty damytý úshin jınaqtalǵan táji­rı­be­ni eskere otyryp, biz úki­mettik emes salamen tyǵyz ynty­m­aq­tasamyz. Bıznesti damytý baǵ­dar­lamalarynda «Kóshbas­shy­lyq sabaqtary», «Jetistik tarıhy» baǵdarlamasyna kiretin áıelder bıznesin júrgizý boıynsha aqparat­tyq jáne oqytý semınarlaryn, ıaǵnı óńirdiń ta­nymal kásipker áıelderiniń qatysýymen ınteraktıvti sabaq­tar ótkizýge basa nazar aýdaryldy, – deıdi Mańǵystaý oblys­tyq Kásipkerler palatasy Isker áıelder keńesiniń tóraıymy Sáýle Salıhova.

Isker áıelder keńesi byltyr 11 otyrys, Qaraqııa, Mańǵystaý jáne Munaıly aýdandarynda kósh­peli otyrys ótkizdi. Keńestiń iri sharasy Mańǵys­taý aýdanynyń belsendi áıelderimen kelinder sherýin uıymdastyrýmen bas­taldy. «Men áıelmin, álemniń anasymyn!» taqyrybynda ót­ken sharaǵa 300-den astam názik jandy qatysyp, ulttyq óner­di dáriptedi. Ulttyq mere­ke qarsańynda «Naýryz-dý­man» festıvali ótti. 500 adam qatys­qan is-sharada babalar dástúri men ulttyq qundylyqtar nası­hat­taldy. Keńestiń jas­tar qana­ty qurylyp, 8 adam múshe boldy. Mańyzdy sharalar legin uıym­dastyrý munymen tolas­taǵan joq. 52 aýyldyń áıel kásip­ker­leriniń qatysýymen trenıng ótti. Jańaózende analar slıoti de jo­ǵary deńgeıde ótti.

«Mańǵystaý sán quraq festıvali» atty is-sharaǵa óńirdiń barlyq aýdany men oblys ortalyǵynan 130 sheber qa­tysty. Gran-prı jáne 1-3 oryn je­ńimpazdary anyqtalyp, taǵy 10 atalym boıynsha júlde qory belgilendi. Jeńim­pazdarǵa tigin mashınalary, qalǵan­daryna baǵaly syılyqtar tabys etildi.

Isker áıelder keńesi janynda kóp balaly analarǵa ártúrli keńes berý, psıhologııalyq, áleýmettik kómek kórsetý úshin analar kabıneti ashyldy. Al Túpqaraǵan aýdanynda 120 áıel-ana qatysqan «Ulaǵatty eneden – ınabatty kelinge» atty áleý­mettik áıelder forýmyna psıholog, koých-trenerler qatysyp, ómir­den túıgenderimen bólisti.

Sáýle Halelqyzynyń aıtýynsha, «Atameken» mıkroqarjy uıymy keńes­pen birlesip 52 aýyl áıelin qarjy­lan­dy­rýǵa kómektesti. 280 mln teńgege jýyq somaǵa 52 joba, 55 jumys orny qu­ryl­­dy. Salalar boıynsha aýyl sharýa­shy­­ly­ǵ­yna 161 mln teńge bólinip, 30 ju­mys orny, ózge de qyzmet túrlerine naý­baı­hana, tigin sehy, sulýlyq salony ashyldy.

Mańǵystaýdaǵy Isker áıelder keńesi qaıyrymdylyq sharalaryna turaqty atsalysyp kele­di. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys­qa qatysqan ardagerlerdi qut­tyqtady, soǵys ardageri Olga Zarıvnıak­ke tigin mashınasyn satyp alyp berýge muryndyq boldy jáne Shetpe kentinde 4 otba­syna arnalǵan «ASAR-úı salý» aksııasyna qatysyp, baspa­nasyzdardyń jeke úıli bolýyna kómektesti. Aqtaý qalasyndaǵy qarttar úıiniń jalǵyz kólik quralyna qosalqy bólshekter satyp alyp berip, «Mektepke jol» aksııasyna qatysty, áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasynyń balalaryna qoldaý kórsetti. Az qamtylǵan otbasylardyń bala­laryna jańajyldyq syılyqtar taratýǵa oblystaǵy barlyq keńes múshe­leri atsalysty.

Qoǵamnyń júgin erlermen teń bólise arqalap, oshaq qasyn ǵana emes, jan-jaǵyn qaıyrym­dy­lyqpen qamtı júrgen qyz-kelin­shekterdiń eńbegi eren, isi úlgi.

Mańǵystaý oblysy