Prezıdent Tramp osy aptanyń sońynda AQSh-tyń negizgi óndirýshilerimen kelise otyryp munaı óndirisin qysqartatynyn aıtty. Alaıda Prezıdenttiń aralasýynsyz-aq aýyr ekonomıkalyq jaǵdaıǵa baılanysty amerıkandyq munaıshylar kompanııalaryn óz erikterimen jabýǵa májbúr bolyp otyr. Munaıǵa degen suranystyń kúrt tómendeýine baılanysty «Texland Petroleum» kompanııasy 1211 munaı uńǵymasyn jaýyp, mamyr aıyna deıin óndiristi toqtata turatyn boldy.
Donald Tramptyń Saýd Arabııasy men Reseı arasyndaǵy kelisimine qaramastan, Amerıkanyń negizgi munaı markasy West Texas Intermediate baǵasynyń 1 barreli 1,5% - ǵa, ıaǵnı, 22,41 dollarǵa deıin tómendedi. Jalpy bir jyl ishinde AQSh-ta munaı baǵasy 63% -ǵa tómendep, munaı barreli 10 dollardan tómen boldy.
Sondaı-aq naýryz aıynyń ortasynan bastap «Exxon Mobil», «Royal Dutch Shell», «Devon Energy», «Cenovus Energy» sııaqty munaı óndirýshi kompanııalar shyǵyndardyń jalpy somasy 50 mlrd dollarǵa jýyq qysqarǵanyn jarııalady.
«Baker Hughes» munaı-gaz servıstik kompanııasynyń derekteri boıynsha, AQSh-ta jumys istep turǵan burǵylaý qondyrǵylarynyń sany ótken aıda 800-den 600 birlikke deıin azaıdy. Kanadada osyndaı kóktemgi jylyný ýaqytynda únemi burǵylaý qondyrǵylarynyń sany qysqara túsedi. Qazir mundaǵy munaı ken oryndarynda 35 burǵylaý qondyrǵysy jumys isteıdi. Bul «Baker Hughes» sarapshylarynyń dereginshe osy kúnge deıingi qoldanystaǵy qondyrǵylardyń eń az sany bolyp otyr. Dúısenbide atalǵan kompanııa qaıta qurylymdaý josparyn bekitý týraly málimdedi. Onda birinshi toqsanda ónim paıdasyn 1,5 mlrd dollarǵa deıin qysqartatyny aıtylǵan. Kompanııa sondaı-aq iskerlik belsendiliktiń tómendeýinen ónim paıdasynyń 15 mlrd dollarǵa qysqarǵanyn málimdedi.
Sondaı-aq kanadalyq óndirýshiler 325 myń barrelge jýyq táýliktik óndirýdi qysqartty. «Rystad Energy» konsaltıngtik fırmasyna sáıkes, ol shamamen 1 mln barrelge nemese shamamen 25% -ǵa deıin tómendeýi múmkin.
Energetıkalyq aqparat basqarmasynyń málimetine sáıkes, naýryz aıyndaǵy kórsetkishter boıynsha AQSh-ta munaı óndirisi shamamen 5% -ǵa qysqardy. Sarapshylar munaı ónimderin tutyný kúnine 20 mln barrelge deıin tómendeıdi dep boljaýda. Bul álemdik suranystyń shamamen 20%-yn quraıdy. Resmı derekter boıynsha, AQSh-ta kún saıyn munaı ónimderin tutyný 19% - ǵa tómendedi. Bul sońǵy 30 jyl ishindegi eń az tarıhı kórsetkish bolyp otyr.
Sońǵy ýaqytta dúnıeniń tórt qubylasyna birdeı salqynyn tıgizip turǵan koronavırýs pandemııasy búkil álem elderine kóp qıyndyqtar keltirip otyrǵandyǵy seziledi. Sonyń ishinde álemniń eń iri ekonomıkasy sanalatyn AQSh-tyń munaı kompanııalarynyń múmkindikteri shektelýde. Búginde munaı óńdeý qoımalarynyń ishi qubyrlarlarǵa tolýda. Mundaı qarqynmen taıaýdaǵy 60 kúnde álem saqtaý qoımalarynyń jetispeýshiligine tap bolýy múmkin.
Raıan Dezember,
Vıpal Monga
