Búginde Qazaqstan halqy Assambleıasy ultaralyq kelisimge qol jetkizýdiń jalpyǵa tanylǵan biregeı ınstıtýty, qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birliktiń qazaqstandyq úlgisiniń ózegine aınaldy. О́tken jyldar ishinde ol ózine júktelgen mıssııany laıyqty oryndap, óziniń qoǵamdaǵy saıası jáne etnostyq turaqtylyqtyń negiz qalaýshy faktorlarynyń biri retindegi mańyzdy rólin tanytýy elimizge áleýmettik-ekonomıkalyq jáne saıası qaıta qurýlardyń orasan zor baǵdarlamasyn – táýelsiz Qazaqstandy baıyppen, dáıektilikpen jáne eń bastysy, tabyspen qurýdy júzege asyrýǵa múmkindik berdi.
«Syndarly qoǵamdyq dıalog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev atap ótkendeı, «Biz berik birliktiń arqasynda óz táýelsizdigimizdi nyǵaıtyp, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý úshin jaǵdaı jasadyq. Bul ýaqyt jasampazdyq pen progress, beıbitshilik pen kelisim kezeńi boldy. Bizdiń damý jolymyz búkil álemde qazaqstandyq model nemese Nazarbaev modeli retinde moıyndaldy».
Qazaqstan halqynyń birligi merekesin qarsy ala otyryp, biz qazaqstandyq model jetistiginiń negizgi faktory Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń saıası kóshbasshylyǵy men erik-jigeri bolǵanyn eshqashan umytpaýymyz kerek.
Árıne memleket pen qoǵamdy damytýdyń birde-bir strategııalyq máselesi sessııada talqylanbaı ótken emes. «Qazaqstan – 2030» Damý strategııasy, «Qazaqstan – 2050» Strategııasy, Ulttyq birlik doktrınasy, «Máńgilik el» jalpyulttyq patrıottyq ıdeıasy, «100 naqty qadam» Ult jospary, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy – bul Assambleıa sessııalary alańynda búkilhalyqtyq talqylaýdan ótken máselelerdiń qysqasha jáne tolyq emes tizimi.
Assambleıany qurý ıdeıasyn Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á.Nazarbaev 1992 jylǵy 14 jeltoqsanda Qazaqstan halyqtarynyń forýmynda aıtqan bolatyn. HHI ǵasyrdyń tájirıbesi bıiginen etnosaralyq qatynastardy retteýdiń basty tetigin qurý ıdeıasyn Nursultan Nazarbaevtyń qanshalyqty kóregendikpen usynǵanyn senimdi túrde aıtýǵa bolady – «biz jańa qoǵamdyq ınstıtýt – Qazaqstan halyqtarynyń kelisimi men birligi Assambleıasyn qura alar edik. Bul Qazaqstandaǵy ultaralyq kelisimdi búkilhalyqtyq nyǵaıtý mindetin sheshetin saıası emes, úkimettik emes uıym bolar edi... Jáne mundaı Assambleıa Qazaqstan halyqtarynyń barlyq arman, murattary men múddeleriniń barlyq spektrin kórsetetin saıası emes organ bolar edi».
1995 jyldyń 1 naýryzynda ol óziniń Jarlyǵymen konsýltatıvtik-keńesshi organ retinde Qazaqstan halyqtary Assambleıasyn (sol kezde ol osylaı atalatyn) qurdy. Al 1995 jyldyń 24 naýryzynda ótken Assambleıanyń I sessııasynda onyń mıssııasy aıqyndalyp, etnosaralyq qatynastar salasyndaǵy memlekettik saıasattyń aldynda turǵan maqsattar men aýqymdy mindetteri jarııa etildi.
Sonda, I sessııada sóılegen sózinde N.Á.Nazarbaev: «Ýaqyt synynan óte bilgen qazaq halqynyń baı da kúrdeli tarıhy bar. Qazir ol Qazaqstanda turatyn barlyq halyqtarǵa bizdiń birligimizdiń túp-tamyryn jaqsyraq túsinýine kómektesip, kez kelgen tarıhı kiná artýlarǵa jol bermeýge tıis. О́ıtkeni ótkenge kóz sala otyryp bolashaqty kóre bilgen jón» degen bolatyn.
Nursultan Ábishuly naq osy sózinde Qazaqstannyń ulttyq saıasatynyń ustanymdaryn tolyq aıqyndady.
Sol tarıhı sessııaǵa qatysýshylar Prezıdenttiń jınalǵandarǵa, al olar arqyly halyqqa, árqaısynyń jáne barlyǵynyń eldiń bolashaǵy úshin jaýapkershiligin uǵynýǵa shaqyrǵan úndeýin eske alady: «jaýapkershilik degen ótkendi este saqtaı otyryp, bolashaqqa kóz júgirtýdi, basqa halyqtarmen tatý jáne jarasty ómir súrýdi, olardyń mádenıetin, dástúrlerin, salttaryn kurmetteýdi bildiredi. Qazaqtar «Bereke basy – birlikte» dep tegin aıtpasa kerek.
Jáne búginde biz Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdentine el basshylyǵynda bolǵan 30 jyl ishinde kez kelgen ózgeristerge, geosaıası jaǵdaılarǵa jáne etnosaralyq máseleni saıası karta retinde paıdalaný múmkindigine qaramastan, bul máselede óziniń qaǵıdattarynan aınymaǵan saıası erik-jigeri úshin zor qurmet kórsetýge tıispiz.
25 jyldyq sııaqty ataýly kúnderde ádette qorytyndy shyǵarylyp, qazirgi jaǵdaıǵa taldaý jasalady jáne bolashaqqa jospar qurylady. О́tken 25 jyl boıy qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birlikti nyǵaıtý jónindegi saıasat ınklıýzıvti sıpatqa ıe bolǵanyn jáne qoǵam ómiriniń barlyq salasyn qamtyǵanyn túsinýimiz qajet.
Sondyqtan da qazaqstandyq shynaıy ómirdiń árbir áleýmettik bólinisinen biz aýyl sharýashylyǵynan, qyzmetter kórsetý men medısına salasynan bastap halyqaralyq qatynastar men jahandyq saıasatqa deıingi beıbitshilik pen kelisim saıasatynyń nátıjelerin tabamyz.
Bizdiń etnostarymyzdyń Qazaqstannyń birtutas halqy bolyp tabysty birigýi birinshi jáne daýsyz nátıje bolyp tabylady.
Etnosaralyq ıntegrasııanyń qazaqstandyq modeli áýel bastan azamattyq qaǵıdattarda quryldy. 1996 jyly «Qoǵamdyq kelisim – Qazaqstannyń demokratııalyq damýynyń negizi» degen taqyryppen ótken Assambleıanyń III sessııasynda N.Á.Nazarbaev osy qaǵıdattar týraly: «Bizdiń jaǵdaıda etnosaralyq yqpaldasýdyń bazasy jalpyazamattyq tıistilik, qazaqstandyq memlekettilik taǵdyry bar adamdardyń ózin ózi saıası turǵydan aıqyndaýy bolýy tıis» dedi.
Qazaqstan etnostyq shyǵý tegi ártúrli jáne túrli dinı nanymdaǵy adamdardyń azamattyq yqpaldasýy jolymen senimdi túrde júrip keledi. Munyń bir dáleli – bizdiń elimizdiń bir de bir etnosy oqshaýlaný strategııasyn tańdamaǵany, óziniń erekshe etnostyq mártebesi týraly másele qoımaǵany.
Kerisinshe, etnostyq shyǵý tegi ártúrli adamdar Qazaqstan azamattaryna tıesililigin maqtan tutady, onyń damýyna ózderiniń eleýli úlesterin qosyp keledi.
Beıbitshilik pen kelisim saıasatynyń 25 jyldyǵynyń taǵy bir mańyzdy nátıjesi halyq birligine qol jetkizý bolyp tabylady. Biz bul sózde qandaı tereń praktıkalyq jáne saıası maǵyna jatqanyn kóp jaǵdaıda túsine bermeımiz! Al 2001 jyly, Táýelsizdigimizdiń alǵashqy onjyldyǵyn atap ótý barysynda Nursultan Ábishuly Assambleıa sessııasynda: «Rýhanı biregeılik bizdiń otandastarymyzdyń azamattyq jáne saıası birligin tolyqtyryp, XXI ǵasyrda memleket táýelsizdigin nyǵaıtýdyń jáne qoǵamdy biriktirýdiń taǵy bir irgetasy bolyp tabylady... Bizdiń maqsattarymyz bir jáne ortaq úıimizdi jaılastyrýǵa, Qazaqstandy qolaıly jáne gúldengen memleket retinde kórýge umtylys-jigerimiz birdeı» dep atap ótti.
Osyndaı tásildiń arqasynda biz qundylyqtardyń biryńǵaı júıesi, qazaqstandyq azamattyq biregeılik, rýhanı mádenıet ortaqtyǵy negizinde qalyptasqan qoǵamymyzdyń etnoáleýmettik tutastyq retindegi birligine qol jetkizdik. Mundaı birlik dárejesi qazaqstandyq qoǵamǵa saıası, mádenı tutastyqty qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Beıbitshilik pen kelisim saıasatynyń úshinshi daýsyz nátıjesi Qazaqstan halqy Assambleıasynyń el etnostary arasyndaǵy etnosaralyq qatynastardy úılestirýdegi tabysy jáne etnostardyń qazaq halqynyń aınalasynda Qazaqstan halqynyń birtutas halqyna kirigýi mindetterin tabysty sheshý boldy. Qazaqstannyń Negizgi Zańynyń kirispesinde «ortaq tarıhı taǵdyr biriktirgen, baıyrǵy qazaq jerinde memlekettilik qura otyryp» dep jazylǵandaı.
2007 jyly konstıtýsııalyq reforma nátıjesinde Assambleıa óziniń ataýyn ózgertedi, «halyqtar» sózi Qazaqstan «halqy» degen sózben almastyrylady. Bul bizdiń elimizdegi ult qurý úderisindegi, qoǵamdyq kelisim men Nursultan Nazarbaevtyń jalpyulttyq birligi qazaqstandyq úlgisiniń evolıýsııasyndaǵy túbegeıli ilgerileýlerdi kórsetedi.
Shartty túrde ony qalyptastyrý men damytýdyń 4 negizgi kezeńin bólip kórsetýge bolady.
Birinshi kezeń (1989 jyldan 1995 jylǵa deıin). Etnomádenı birlestikter qurý bastalǵannan bastap 1995 jylǵy Konstıtýsııany qabyldaý jáne Qazaqstan halqy Assambleıasyn qurý nátıjesinde qazaqstandyq modeldi zańnamalyq jáne ınstıtýttyq resimdeý bastalǵanǵa deıin sıpattalady.
Ekinshi kezeń (1995 jyldan 2002 jylǵa deıin). Qazaqstandyq etnostardyń salt-dástúrlerin, tilderi men mádenıetin saqtaý qundylyqtary men azamattyq qaǵıdatyn úılesimdi ushtastyrý negizinde qazaqstandyq biregeıliktiń negizgi parametrleri aıqyndaldy.
Qazaqstandyq qoǵamnyń egemendikti, memlekettilikti, baıyrǵy qazaq jerinde memleket quraýshy qazaq halqynyń aınalasynda jáne el taǵdyry úshin tarıhı jaýapkershilikte shoǵyrlanýy qamtamasyz etildi.
Úshinshi kezeń (2002 jyldan 2007 jylǵa deıin). Etnosaralyq qatynastardyń qazaqstandyq úlgisin qalyptastyrý jónindegi nysanaly saıasatty qamtıdy.
Birqatar baǵdarlamalyq qujattar ázirlenip, qabyldandy – Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 2011 jylǵa deıingi strategııasy, Tilderdi damytý men qoldanýdyń memlekettik baǵdarlamasy, 2006-2008 jyldar aralyǵynda Etnosaralyq jáne konfessııaaralyq kelisimniń qazaqstandyq úlgisin jetildirý baǵdarlamasy iske asyryldy.
Tórtinshi kezeń 2007 jyly bastaldy. Bul kezeńde eldiń etnostyq bederinde bolǵan túbegeıli ózgeristerdi beıneleý úshin Assambleıanyń ataýy ózgertildi. Bul týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaev 2008 jylǵy 23 qazandaǵy Assambleıanyń XIV sessııasynda jasaǵan baıandamasynda atap ótip, qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birliktiń qazaqstandyq úlgisiniń negizgi bes qaǵıdatyn tujyrymdady.
Birinshi qaǵıdat. Etnostyq, konfessııalyq, mádenı, tildik áralýandyq bizdiń baǵa jetpes baılyǵymyz bolyp tabylady. Ol bizdiń qoǵamnyń ıdeologııalyq, adamgershilik, rýhanı negizin quraıdy, qoǵamnyń turaqty damýy úshin tyń qýat beredi.
Ekinshi qaǵıdat. Memleket Qazaqstandyq etnostardyń mádenıeti men tilderin damytý úshin nysanaly túrde barlyq jaǵdaı jasaıdy.
Úshinshi qaǵıdat. Toleranttylyq pen jaýapkershilik ultymyzdyń mańyzdy qundylyqtaryna aınaldy.
Tórtinshi qaǵıdat – qazaq halqynyń shoǵyrlandyrýshy róli. Qazaq halqy árqashan ulttyń uıytqysy bola bildi. Ol bolashaqta da bizdiń qoǵamymyzdy biriktirýshi bolyp qalýy tıis. Bul qazaq halqyna eldiń bolashaǵy úshin aıryqsha jaýapkershilik júkteıdi.
Besinshi qaǵıdat – Qazaqstan halqynyń birligi – Qazaqstan halqy Assambleıasynyń ataýynda kórsetilgen. Bizdiń Konstıtýsııamyz «Biz, ortaq tarıhı taǵdyr biriktirgen Qazaqstan halqymyz» degen sózdermen bastalady.
Bul qaǵıdattarǵa 2013 jylǵy sáýirde «Qazaqstan – 2050» Strategııasy: Bir halyq – bir el – bir taǵdyr» taqyrybymen ótken Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XX sessııasynda Nursultan Nazarbaevtyń sóılegen sózinde «Assambleıa – tutastaı Qazaqstan halqy! Barlyq on jeti mıllıon!», al Assambleıa tarıhy – el tarıhy, halyq tarıhy» dep aıryqsha saıası mán berildi. Sonymen qatar Tuńǵysh Prezıdent jańa jaǵdaıda Assambleıanyń HHI ǵasyrdaǵy mıssııasy tarylyp emes, keńeıip kele jatqanyn, ol shyn máninde jalpyazamattyq, saıasattan tys jáne jalpyhalyqtyq ınstıtýtqa aınalýy tıis ekenin atap ótti.
Assambleıa búgingi tańda qoǵamdyq kelisim men birlikti nyǵaıtý, halyqty birtutas saıası ultqa biriktirý mindetterin iske asyrýdy qamtamasyz ete otyryp, qoǵamnyń suranystaryna jaýap beredi jáne Elbasy qoıǵan negizgi mindetterdi oryndaıdy. Assambleıa qoǵamdyq kelisim máselelerin mańyzdy qundylyq dep sanaıtyn barlyq adamdardy biriktiredi. Olardyń qatarynda myńnan astam etnomádenı uıymdar, óńirlerdegi «Qazaq tili» qoǵamdary, jastar qozǵalystary, sondaı-aq, respýblıka boıynsha 2753 Qoǵamdyq kelisim keńesi men 1801 Analar keńesi bar. Qazirgi kezeńde, Elbasynyń tapsyrmasymen qurylǵan osy qurylymdar, birinshi kezekte jergilikti qoǵamdastyqtar deńgeıinde «halyq únine qulaq asatyn memlekettiń» tujyrymdamasyn jetkizedi jáne «keri baılanys» tetigin qamtamasyz etedi.
Jalpy alǵanda, Assambleıanyń jumysyna elimizdiń 400 myńnan astam azamaty turaqty túrde tartylǵan. Volonterler jylynda 22 myńnan astam adamdy qamtıtyn QHA «Jańǵyrý joly» respýblıkalyq jastar qozǵalysyna biriktirilgen 138 jastar uıymyna úlken mindet júktelip otyr.
2015 jyly qabyldanǵan Qazaqstannyń «Qaıyrymdylyq týraly» jańa zańynyń negizinde eldegi turaqtylyqty, qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birlikti nyǵaıtý baǵytyndaǵy QHA-nyń áleýmettik fýnksııasy retinde barlyq qaıyrymdylyq qyzmetti damytýǵa járdemdesý belgilengen. Osy baǵytta 2019 jyly 11,4 myńǵa jýyq is-shara ótkizildi, 667 myń adamǵa kómek kórsetildi, kórsetilgen kómek somasy 4 mlrd teńgeden asty.
Assambleıa músheleriniń Arys qalasynda zardap shekkenderge kómek kórsetý barysyndaǵy jumysy respýblıkalyq aýqymdaǵy gýmanıtarlyq operasııa boldy.
Eń aýyr alǵashqy kúnder men aptalarda QHA músheleri Arys qalasyna 156 mln 297 myń teńge, sondaı-aq 200 tonnaǵa jýyq azyq-túlik pen birinshi kezektegi qajetti zattardy, qurylys materıaldaryn jiberdi.
«Mektepke jol» aksııasy aıasynda Assambleıa 46 myń oqýshyǵa 514 mln teńgege kómek kórsetti, bul aksııa aýdandar men aýyldyq okrýgter deńgeıinde ótkizildi.
«Biz birgemiz!» qaıyrymdylyq aksııasyna etnomádenı birlestikter, Qoǵamdyq kelisim keńesteri, QHA Kásipkerler qaýymdastyǵy, «Jańǵyrý joly» jastar qozǵalysy, Assambleıanyń volonterlik qozǵalysy ortalyqtary qatysty. 300 myńǵa jýyq adamǵa 276 mln teńgeden astam somaǵa kómek kórsetildi.
Damýdyń revolıýsııalyq emes, evolıýsııalyq jolyn qamtamasyz etý úshin Assambleıa medıasııany paıdalana otyryp, daý-janjaldardyń aldyn alý jumystaryn júrgizedi, 2019 jyly medıasııa ınstıtýtyn damytý jónindegi jol kartasy iske asyryldy. N.Á.Nazarbaev óziniń «Táýelsizdik dáýiri» kitabynda bylaı dep jazady: «Assambleıa alǵash ret azamattyq ókildiktiń qoǵamdyq qyzmeti, jańa áleýmettik lıft jáne qaıyrymdylyq qaýymdastyǵy retinde jumys isteı bastady. Áleýmettik-turmystyq negizdegi qaqtyǵystardyń aldyn alý úshin QHA medıasııasynyń ınklıýzıvti jelisi quryldy». «Qazaqstan halqy Assambleıasy týraly» Zańnyń 6-babynyń 11-tarmaqshasyna sáıkes Assambleıa qyzmetiniń negizgi baǵyttarynyń biri etnosaralyq qatynastar salasyndaǵy kelispeýshilikter men daýlardy retteý, qaqtyǵysty jaǵdaılardy boldyrmaý jóninde usynymdar ázirleý jáne praktıkalyq sharalardy iske asyrý jáne olardy sheshýge qatysý bolyp tabylady.
Nur Otan partııasymen birlese Nur-Sultan, Taldyqorǵan, Qyzylorda qalalarynda «Tatýlasý ortalyqtary» birlesken qanatqaqty jobasy júzege asyrylýda. 47 tatýlasý ortalyǵy, 1016 tatýlasý kabıneti ashyldy, onyń ishinde 308-i sottardyń ǵımarattarynda ornalasqan.
QHA medıatıvtik jelisiniń quramynda 1 respýblıkalyq, 28 óńirlik medıasııa keńesi, 503 medıasııa kabıneti bar. QHA aıasynda 926 medıator jumys isteıdi, olar 2019 jyly 23,5 myńnan astam daýdy sheshýge qatysty, onyń ishinde 8 myńy keńester berý deńgeıinde sheshildi.
Etnosaralyq qatynastardyń qazaqstandyq úlgisiniń mańyzdy jáne biregeı erekshelikteriniń biri – Parlamenttegi QHA-dan saılanatyn Qazaqstannyń Parlamenti Májilisiniń 9 depýtaty Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kepildi ókildigi bolyp tabylady.
Qazaqstan halqy Assambleıasy qurylǵannan bergi shırek ǵasyr ishinde ol halyqaralyq qoǵamdastyqtyń Qazaqstandy oń baǵalaýyna yqpal etetin halyqaralyq moıyndaýǵa ıe bolǵan ınstıtýtqa aınaldy. BUU Bas hatshylary Kofı Annan jáne Pan Gı Mýn elimizge saparlary barysynda Assambleıa jumysyn joǵary baǵalap, ony «BUU-nyń mınıatıýrasy» dep atady, sarapshylar kelisim arqyly jáne biriktirýshi bastamalardy nyǵaıtý jolymen barlyq ulttyq toptardyń damýyna negizdelgen ustanymnyń durys ekenin jazady.
Qazaqstannyń ulttyq múddelerdi qaıshylyqsyz úılestirýdi júzege asyrý tájirıbesiniń qanshalyqty dárejede baǵalanatyndyǵyn 2010 jyly bizdiń astanamyzda ótken EQYU sammıtiniń kún tártibinde qarastyrylǵanyna qarap paıymdaýǵa bolady, onda toleranttylyq týraly jáne dıskrımınasııaǵa jol bermeýge qatysty erekshe másele qamtylǵan. Al 2019 jylǵy 2 qyrkúıekte EQYU Az ulttar isteri jónindegi Joǵarǵy komıssary Lamberto Zanermen kezdesý barysynda Qazaqstanda júrgizilip otyrǵan etnosaralyq jáne konfessııaaralyq kelisim salasyndaǵy saıasatqa joǵary baǵa berildi.
* * *
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasynyń 1995 jylǵy 18 qazandaǵy Jarlyǵymen bekitilgen Qazaqstan halqynyń birligi merekesiniń 25 jyldyǵyn atap óte otyryp, N.Á.Nazarbaevtyń bastamasymen jáne Jarlyǵy negizinde 2016 jyldan bastap jyl saıyn 1 naýryzda merekelenetin Alǵys aıtý kúnin aıryqsha atap ótýge bolady. Bul mereke barlyq etnostardyń bir-birine jáne XX ǵasyrdyń 30-40 jyldary Qazaqstanǵa jappaı jer aýdarý kezeńinde túrli etnostardyń ókilderine meıirimdilik kórsetken jáne qabyldaǵan qazaqtarǵa alǵysyn bildiredi.
Alǵys aıtý kúni – Qazaqstanda júrgizilip otyrǵan tatýlyq pen kelisim saıasatynyń sımvoly. Onda «Máńgilik el» jalpyulttyq ıdeıasynyń tóńiregine birigýdi nyǵaıtýdyń uly gýmanıstik negizi qalanǵan.
* * *
Búgingi tańda qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birliktiń qazaqstandyq úlgisin damytýdyń jańa kezeńi bastaldy. Ýaqyt bir orynda turmaıdy, ómir ótedi, kún tártibi ózgeredi, alaıda memlekettik jáne qoǵamdyq ómirdiń barlyq kezeńinde qoǵamnyń birligin saqtaý máselesi basty máselelerdiń biri bolyp qala beredi.
2019 jyly Prezıdenttik ókilettigin merziminen buryn tapsyrǵan Nursultan Nazarbaev beıbitshilik pen kelisim saıasatynyń jalpyulttyq kepili – Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Tóraǵasy bolyp qala beredi. Bizdiń barshamyzǵa Elbasynyń mol tájirıbesi kórsetip otyrǵandaı, etnostyq, dinı, óńirlik jáne áleýmettik bederi kúrdeli, kóp quramdy memleketterde eldiń birligi máselesi árqashan kún tártibinde turady. Sondyqtan álem elderiniń tájirıbesi kórsetkendeı, bizdiń basty mindetimiz – bizdiń áralýandyǵymyz «oqshaýlaý syzyǵyna» aınalmaýyn qamtamasyz etý.
Prezıdent Q.Toqaev óziniń «Syndarly qoǵamdyq dıalog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty Joldaýynda bul jumystyń baǵytyn naqty túrde aıryqsha atap ótti: «Qazaq halqynyń memleket qurýshy ult retindegi rólin eskere otyryp, etnosaralyq kelisim men dinaralyq ózara túsinistikti nyǵaıtýdy jalǵastyrý qajet».
Memleket basshysy Q.Toqaev qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtý mindetin belgileı otyryp, bul – búkil qoǵamnyń kúsh-jigeriniń nátıjesi dep esepteıdi. Qazaq halqy memleket qurýshy rólge ıe bolady, sonyń negizinde etnosaralyq kelisim men dinaralyq ózara túsinistikti nyǵaıtý jalǵastyrylady. Bul rette, «El birligi – onyń áralýandyǵynda» qaǵıdaty Memleket basshysynyń basty ustanymy bolyp qala beredi, ol bizdiń elimizde barlyq etnostyq toptardyń tilderi men mádenıetin damytý úshin jaǵdaı jasaýdy jalǵastyratyn bolady.
Bul, kelisim men turaqtylyqtyń negizi – syndarly qoǵamdyq dıalog arqyly qamtamasyz etý kózdeletin tereń pragmatıkalyq ustanym. Memleket basshysy: «Elbasynyń «Halyqtyń birligi – bizdiń eń qundy ıgiligimiz» degen qanatty sózderi bizdiń turaqty ustanymymyz bolyp qala beredi. Kelisim men birlik, danalyq pen ózara túsinistik bizdiń alǵa jyljýymyzǵa yqpal etedi», dep aıryqsha atap ótti.
Sondyqtan Elbasynyń myqty ári jaýapkershiligi joǵary adamdardyń birtutas ultyn qalyptastyrý jolyndaǵy strategııalyq baǵyty Qazaqstannyń kıeli jerinde halyqtyń birligi men yntymaǵyn, tatýlyq pen tynyshtyqty nyǵaıtýdyń jańa deńgeıinde jalǵasatyn bolady.
Janseıit TÚIMEBAEV,
Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary
