Búginde sol dáýirdegi aýylsharýashylyq taýarlaryn óndirýshilerdiń ornyn negizinen fermerler men sharýa qojalyqtary basty. Olardyń deni ınfraqurylymdyq júıelerden qashyqta, jeldiń óti men jerdiń shetinde ornalasqan. Aıtalyq Aqtóbe oblysynda 7500-den astam fermer men sharýa qojalyǵy tirkelgen. Bul az kúsh emes. Aýyl sharýashylyǵy ónimderi túrleriniń 80 paıyzyn óndiretin usaq jáne ortasha qurylymdar búginde ózderine qajetti mamandarǵa zárý bolyp otyr.
Olardy maman tapshylyǵynan qutqarýdyń basty joldary qandaı bolmaq? Burynǵydaı joldamamen jiberetin maman joq. Sonda ne isteý kerek? Bul úshin buǵan deıin atalǵan máseleni arnaýly nemese joǵary oqý ornyn aıaqtaıtyn túlek jáne jumys berýshi arasynda jasalǵan úshjaqty kelisimder arqyly sheshý joldary qarastyrylǵan bolatyn. Mundaı tásil belgili bir ýaqyt aralyǵynda nátıje berdi. Áıtse de sońǵy kezde mundaı kelisimsharttardyń daıyndalýynyń arqaýy bosap, tini tarqatylyp ketkeni aıqyn sezilýde.
Ekinshiden, arnaýly oqý oryndaryn bitirgen jas mamandardyń shalǵaıdaǵy sharýa qojalyqtaryna barǵysy kelmeıtini de tuıyqqa tiremeı qoımaıdy. Búgingi ózekti máseleniń biri osy desek shyndyqtan aýytqı qoımaspyz. Sonyń saldarynan aýdandarda birinshi kezekte veterınar, traktorshy-mehanızator jáne saýynshy sekildi qarapaıym mamandarǵa degen suranys óse túsýde.
Árıne oblys ortalyǵynda atalǵan sanattaǵy mamandardy ázirleıtin kásiptik orta bilim beretin oqý oryndary jetkilikti. Bul istiń basynda Aqtóbe aýyl sharýashylyǵy kolledji tur. Olar naryq suranysyna saı kadrlardy ázirlemeıdi desek ushqarylyqqa urynar edik. О́z deńgeıinde oqytyp keledi. Áıtse de sońǵy kezde atalǵan oqý oryndaryndaǵy materıaldyq-tehnıkalyq baza deńgeıiniń tómendep ketkeni, onyń jutańdyǵy qajetti iske qolbaılaý bolyp júrgeni jasyryn emes.
Sonymen birge munda buǵan deıin qalyptasqan jumys berýshilermen qarym-qatynas álsireı bastaǵany da baıqalady. Eger atalǵan is aldaǵy ýaqytta júıeli túrde qaıta jolǵa qoıylatyn bolsa, tıisti nátıjelerge jetýge jol ashylary anyq.
Áıteýir bul másele Aqtóbe oblystyq bilim basqarmasynyń nazarynda ekeni kóńilge bir medeý. Iаǵnı atalǵan basqarmanyń sheshimine sáıkes birneshe jyl buryn keıbir jumysshy mamandyqtardy dýaldy júıe boıynsha oqytý sharalary qolǵa alynǵan. Bul tásil qysqa merzimge eseptelgen. Bilim basqarmasynyń tehnıkalyq kásibı bilim bóliminiń jetekshisi Venera Shavkılovanyń aıtýynsha, oqytýdyń mundaı júıesiniń tıimdiligi joǵary. Aıtarlyqtaı kóp qarajat jumsalmaıdy.
Onyń aıtýynsha, salalyq kolledjderde stýdent-oqýshynyń bir jyldyq oqý aqysyna memleketten 350 myń teńge jumsalady eken. Jaraıdy, bul qarajat ózin ózi aqtap, qaıtarymyn berse buǵan eshkimniń talasy bola qoımas. Áıtse de kolledjdi aıaqtaǵannan keıin oqýynyń aqysyna joǵary baǵa tólegen túlek shalǵaıdaǵy sharýashylyqtarǵa baryp jumys isteıtinine eshkim kepildik bere almaıdy deıdi ol.
Usaq fermerler men sharýa qojalyqtarynyń qarjylaı múmkindikteri shekteýli ekeni belgili. Sonyń saldarynan olar maman-kadrlar ázirleý jónindegi kelisimsharttardan da boılaryn aýlaq salýy ábden múmkin.
– Qazirgi kezde jergilikti jáne joǵary atqarýshy organdar tarapynan basty qoldaý negizinen iri aýylsharýashylyq qurylymdary men agrofırmalarǵa jasalyp júr. Bul durys ta shyǵar. Áıtse de, materıaldyq ıgiliktiń basym bóligin óndiretin usaq sharýa qojalyqtary solardyń tasasynda qala bergeni durys emes, – deıdi Alǵa aýdanyndaǵy «Tileý» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Aleksandr Mandrykın. Ortasha jáne usaq sharýashylyqtardyń bári bir kúnde tórt aıaǵynan teń basyp, irilenip kete almaıdy. Sondyqtan da adymyn ashyp, baýyryn jazý úshin olarǵa memleket tarapynan beriletin sýbsıdııa kólemin kóbeıtý qajet. Sol kezde olar tapshylyq kórip otyrǵan maman máselesin de túbegeıli sheshe alady, dep túıindeıdi óz oıyn alǵalyq fermer.
AQTО́BE
