«Kel, bıleıik, ketpe meniń qasymnan...»
Aqtóbe qalasynyń eski bóliginde ornalasqan «Retro» saıabaǵyna ár senbi saıyn úlken-kishi kóptep jınalady. О́ıtkeni munda keshqurym bı keshterin ótkizý dástúrge aınalǵan. Birneshe jyldan beri, ásirese qarttardy osynda jıi keziktiresiz. Barlyǵynyń maqsaty bir – oralmas jastyq shaǵyndaǵy áýezdi ánderdi tyńdap, sonyń yrǵaǵynda bıleý. Sol arqyly olar sergip, ýaqytty kóńildi ótkizetinin aıtady.
– Jasym – 79-da. О́mir boıy mádenıet salasynda jumys istedim. Úıim 5-shaǵyn aýdanda bolǵanyna qaramastan, avtobýspen qatynap, senbiniń keshin osynda ótkizýge tyrysamyn. О́ıtkeni saıabaqta kezinde súıip tyńdaǵan «Modern tokıng», «Mıraj» toptarynyń, Sandra, Maıkl Djekson, Igor Talkov, Iýrıı Shatýnovtardyń oryndaǵan ánderin qoıady. Ana tilimizdegi «Tumarym», «Gúldáýren», «Eki juldyz» sııaqty óshpes týyndylar da estilip turady. О́zimdi keremet bıshimin dep aıta almaımyn, biraq umytylmas áýenderge qosylyp, arasynda bılep turǵannyń nesi aıyp? Bul – meniń 2-3 jyldan bergi ermegim.
Jas kezimizde eńbek etip, biraz beınet kórdik. Jurt qatarly joldasym ekeýmiz 3 balany tárbıelep, adam qataryna qostyq. Endi jar, ana, áje retinde emes, adam retinde qyzyq qýanyshqa keneletin kez jetken sııaqty. О́ziń úshin ómir súrip, osylaı án-bıdiń ortasynda júrgen de bir baqyt. Bul demalysymdy nemerelerim onsha qolaı kórmeı, «bireý sýretke túsirip alyp, áleýmettik jelilerge salyp jibermesin» dep ózderinshe eskertý jasaıdy. Kempir-shaldardyń bılep, án salǵanynda turǵan ne bar? Bizdiń uıatty qylyq jasap jatpaǵanymyz anyq. Zeınetker bolsań, tórt qabyrǵaǵa qamalyp úıde otyrýyń kerek pe eken? – deıdi ózin Aǵıla dep tanystyrǵan keıýana.
Bul jerge ádemi kıimderin kıip, qoltyqtasyp keletin qurby-qurdastar kóp. Keminde 20-30 zeınetker ashyq aspan astynda vals, tango, bıdiń basqa da túrinen «sheberlik saǵatyn» ótkizgende, ony tamashalaıtyn jastar da az bolmaıdy. Arasynda qımyl-qozǵalysy qıyndaǵan, biraq kóńili áli de jas, túregelmeı-aq mýzykaǵa ornynda teńselip otyratyn qarttar da bar...
Qaladaǵy baıyrǵy mádenı oryn – A.Pýshkın atyndaǵy saıabaqta da osyndaı bı keshteri uıymdastyrylyp turady. Ár ulttyń aqsaqaldary men analarynyń basyn qosatyn saýyq keshiniń turaqty kelýshisi Ahat Qudaıbergenov: «Jasym 70-ten asty. Ishki ister salasynyń ardagerimin. Qatarlastarymnan osyndaı bı keshteri týraly estip, saıabaqqa kelip júrgenime 1 aıdaı boldy. Bıden buryn zamandastarymyzben shúıirkelesip, syr aqtarǵannyń ózi nege turady? Bir jaǵynan, az-kem qozǵalystyń ózi – sport. Onyń densaýlyqqa paıdasy zor. Úıde otyrǵannan taza aýada júrgen áldeqaıda artyq. Jumys kúnderi barlyq ata-áje sekildi nemerelerimizge qarap, balalarymyzǵa kómektesemiz. Kishkentaılardy balabaqshaǵa aparyp, úıirmelerine tasyp, áıteýir bir tynym tappaımyz. «Balany óskenshe, nemereni ólgenshe baǵasyń» degen ras eken (kúlip). Biraq solaı bolýy kerekteı bala-kelinderim bir alǵys aıtpaıdy ǵoı, kerisinshe, demalysta bıge ketip bara jatsam, «Onda ne bar?» dep jaqtyrmaıdy... Jalǵyzdyq jaman, biz úshin kózkórgendermen dıdarlasqanyń da mereke», dep aǵynan jarylady qart.
Belsendi ómir súrý ortalyǵy shaqyrady
Byltyr Aqtóbe qalasynda Belsendi ómir súrý ortalyǵy óz esigin aıqara ashty. Zeınet demalysyndaǵy turǵyndardyń bos ýaqytyn tıimdi ári qyzyqty ótýin maqsat etken arnaýly kabınet senbi-jeksenbi kúnderi jumys isteıdi. Munda gazet-jýrnal oqyp, teledıdar kórýge, sondaı-aq shahmat, doıby oınaýǵa bolady.
– Ortalyq janynan «Sheber qoldar» úıirmesi ashylǵan, oǵan da qatysýǵa bolady. Ardagerlerdi qyzyǵýshylyqtaryna qaraı kompıýterlik saýattandyrý, vokal, basseın, basqa da úıirme-seksııalaryna jiberemiz. Ortalyqtardyń qabyldaıtyn mekeni ár jerde ornalasqan. Mysaly, ǵalamtordy meńgeremin degenderdi Aqtóbedegi kolledjderge, sýda júzýge nıettilerdi basseınderge, án aıtýǵa qabileti barlardy Mádenıet úılerine baǵyttaımyz. Biraq árqaısysynyń óz ýaqyty, kestesi bar.
Eger demalys kúnderi baspasóz betterin oqımyz, áńgimelesemiz, bolmasa arnaýly kýrstarǵa baramyz deýshiler, jalpy Belsendi ómir súrý ortalyǵyna qyzyǵýshylyq tanytqan zeınetkerler bolsa, bizdiń telefon nómirimizge habarlassyn: 55-83-42, – deıdi Aqtóbe oblysy ákimi apparaty janyndaǵy «Qoǵamdyq kelisim» kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń sarapshy mamany Túlkibaı Saparov.
Aıta keteıik, ardagerlerdiń belsendiligin, ómirge qushtarlyǵyn arttyrýdy kózdeıtin ortalyq Aqtóbe qalasyndaǵy Sánkibaı batyr dańǵyly, 20 «A» mekenjaıynda ornalasqan.
О́ner men sportty serik etkender
Aqtóbe qalalyq mádenıet jáne tilderdi damytý bóliminiń sektor meńgerýshisi Ásemgúl Jumanovanyń aıtýynsha, oblys ortalyǵyndaǵy alty Mádenıet úıinde úıirmeniń kópshiligi qarııalarmen qamtylǵan. Atalar men analar ansambliniń músheleri de tıisinshe solar.
– Aqtóbe qalasyndaǵy Mádenıet úıleri men kitaphanalar janyndaǵy 70 úıirme men klýbtyń 1408 qatysýshysy tirkelgen. Onyń ishinde «Qarty bar eldiń – qazynasy bar» demekshi, zeınetkerlerdi qalanyń mádenı ómirine belsene aralastyrý arqyly óskeleń urpaqqa tárbıe berý baǵytynda qurylǵan, qarııalarmen jumys isteıtin 9 úıirme bar. Oǵan 100-den asa ata-ájemiz múshe. Atap aıtqanda, «Nastavnık» hor ujymy, «Atameken-Asylym» ardager atalar men analar án ansambli, «Asyl ájeler», «Aq marjan», «Zere» ansamblderi, «Sýdarýshkı» vokaldyq toby. Bulardyń birazy halyqtyq degen ataǵy bar. Sondaı-aq «Ardagerler» shahmat klýby, qoǵamdyq-saıası mańyzdy máselelerdi talqylaıtyn «Ulaǵat» ardagerler klýby, basqa da ortalyqtar bar. Ári úıirme, ári klýb, ansamblder qarııalardyń zeınet demalysyna shyqqannan soń úıde otyryp qalmaýyna, qoǵamnyń bir múshesi ekenin sezinýine mol yqpal etetini haq.
Sonymen qatar ár aptanyń sársenbi kúninde saǵat 18:00-de Aqtóbe qalalyq Mádenıet úıiniń alańynda estradalyq-úrlemeli orkestrdiń qatysýymen «Kel, bıleıik» degen ataýdaǵy bı keshi turaqty túrde ótedi. Kúz-qys aılarynda bı keshine kirý aqyly – 200 teńge. О́ıtkeni ǵımarat ishinde bolady, – deıdi Ásemgúl Orazqyzy.
Sport kesheni – «Dostyq» sý sporty ortalyǵyna barýshylar da birshama. О́ńirdegi eń iri basseınde zeınetkerler 50 paıyzdyq jeńildikpen sýda júze alady. Al demalys kúni eki saǵat – 12:00-14:00 aralyǵynda qajetti qujatyn kórsetken ardagerlerdiń aqysyz negizde kirýine jaǵdaı jasalǵan. Mundaǵy basshylardan salamatty ómir saltyn ustanyp, sportty serik etken ata-ájelerdiń az emestigin bildik.
– Máselen, ardagerler aıyna 8 ret basseınge kelse, 2500 teńge tóleıdi. Al basqalarǵa atalǵan qyzmet 5 myń teńge turady. Iаǵnı 50 paıyzdyq jeńildik bar. Budan basqa, aqysyz sýda júzemin deýshilerge ár jeksenbi kúni eki saǵat qarastyrylǵan. Ol úshin zeınetker ekenin aıǵaqtaıtyn qujat, medısınalyq anyqtama, sosyn basseınge arnalǵan kıimderin alyp kelse bolǵany. Qazirgi tańda úzbeı basseınge keletin zeınetkerlerdiń sany 50-ge jýyqtaıdy. Taǵy 20-ǵa jýyq úlken kisi búginge deıin tegin sýda júzdi. Kelýshilerdiń deni – áıel adamdar. Olardyń arasynda jyldyń sońyndaǵy merekelerge oraı jarystar ótedi, syılyqtar oınatylady, – dep atap ótti «Dostyq» sý sporty túrleri boıynsha Aqtóbe oblystyq balalar-jasóspirimder sport mektebi dırektorynyń orynbasary Lázzat Bekturlıeva.
Aıbek TASQALIEV,
jýrnalıst
P.S.: Myna ómirde kez kelgen adamnyń qartaıatyny, baqılyq bolatyny ámbege aıan. Bul – tabıǵattyń zańy. Biraq ýaqytqa meılinshe yryq bermeı, qoldan kelgenshe súıikti isińmen aınalysqanǵa ne jetsin?! О́ıtkeni az-kem áýeletip án aıtyp, bolmasa sportpen shuǵyldanǵannyń ózi janǵa shýaq syılaıdy. Al kóńildi adamnyń densaýlyǵy uzaqqa deıin syr bermeıtini dáleldeýdi áste qajet etpeıdi...
Aqtóbe oblysy
