Kolson Ýaıthed,
«Jerasty temirjoly», 2017 jyl
Álemniń birneshe bedeldi marapatyna ıe bolǵan roman birqatar ádebıettanýshylar men belgili qoǵam qaıratkerlerin tańǵaldyrǵan týyndy boldy. Romanda Amerıkadaǵy quldyqqa qarsy kúres týraly baıandalady. Jazýshy qııaldy natýralızmmen, tarıhı shyndyqty sol fantastıkalyq kórkem ádebıetpen úılestiredi. Al tarıhı derekter keń kólemdi mysal túrinde berilgen. Kórkem týyndyǵa Djordjııadaǵy maqta plantasııasynan «Jerasty temirjoly» arqyly soltústikke qashatyn Kore esimdi qara násildi quldyń jankeshti taǵdyry arqaý bolǵan. Bul «Jerasty temirjoly» – XVIII ǵasyrdyń sońynda Amerıkada quldardy qutqarý jáne olardy ońtústikten bos shtattarǵa nemese Kanadaǵa shyǵarý úshin jasalǵan qupııa joldar men baspana júıesi dep ataldy. Shyntýaıtynda bul eshqandaı jerasty da, temir jol da emes, metaforalyq sıpatta qoldanylǵan jalpylama ataý. Osylaısha kózden tasa jasyryn jol arqyly saparlaýshylar beketter arasynda «kondýktorlar» dep atalatyn kólikpen tasymaldanady. Jan ushyra qashqan Kora da osy bir bostandyqqa aparar azapty temir jol boıynda basyn táýekelge tigedi, óıtkeni artynda quldyqtyń qamyty men ólim óksheleı qýyp kele jatyr edi. Al áıgili «Aı jaryǵy» men «Qymbatty aq adamdar» serıalynyń rejısseri Barrı Djenkıns jýyq arada shyǵarmany Amazon úshin ekranızasııalaýǵa ýáde bergen bolatyn.
Vet Tan Ngýen,
«Janashyr», 2016 jyl
Vetnamdyq professordyń bul debıýti 2016 jyldyń eń kóp talqylanǵan romanyna aınaldy. Jıyrmadan astam bedeldi basylymda «Jyl basylymy» bolyp tanylyp, halyqaralyq syılyqtardyń jeńimpazy atandy. Avtor romandy Saıgonnyń qulaýynyń (soǵystyń aıaqtalǵanyn bildiredi) qyryq jyldyǵynda jarııalanýy tegin emes. О́ıtkeni Vetnam soǵysynyń tarıhyna resmı, ádettegi jattandy kózqaras turǵysynan qaraǵan bolar dep oılasańyz qatelesken bolar edińiz. Kórkem shyǵarmanyń ózegi bolǵan keıipkerler galereıasy alýan obrazǵa baı, mysaly, sońǵy ushaqpen Amerıkaǵa qashyp baryp, Los-Andjeleste aıaq sýytatyn vetnamdyq generaldardyń qaıshylyqty kezeńin alyńyz. Aralarynda óziniń kimge jaqtasatynyn oılaǵan kommýnıstik shpıon jáne bar. Adam men qoǵam arasyndaǵy tartys pen sabaqtastyqty tarıhı fantastıka arqyly sýrettegen roman batys órkenıetiniń ıgilikterine tartylyp jatqan, deıturǵanmen Shyǵys soǵysynyń qasiretin de umytpaǵan «qos sanaly» adam jaıynda sóz qozǵaıdy. О́z kezeginde New York Times «Tamasha debıýt! Bul – trıller ári áleýmettik satıra», dep jazdy.
Merılın Robınson,
«Galaad», 2016 jyl
Amerıkanyń búgingi jazýshylarynyń arasyndaǵy qadirlisi – Merılın Robınson. Tyń obrazdar týdyrǵan jazýshy búginge deıin tórt roman usyndy, alǵashqysy «Úı sharýashylyǵy» bolsa, ekinshisi osy «Galaad». Attaı 24 jyl ótse de jazýshynyń jańa mazmunǵa laıyq kótergen taqyryptary tuǵyrynan taıǵan joq, jazýshynyń qaǵaz betindegi tilegi men ańsary tereńdikti izdeýmen, tynysh ómir súrýmen, haqıqat jaryǵymen astasyp jatty. Qarapaıym adamdar taǵdyry men kishkentaı qalalar Robınson shyǵarmashylyǵyn ekpindi, tutas jandy qozǵalysqa tolyqtyrdy.
Romannyń bas keıipkeri Djon Eıms jańa álemniń tabaldyryǵynda turǵan jeti jasar ulyna ǵasyrlar toǵysyndaǵy áńgimeni baıan etedi. Balasynyń erjetkenin kórmeıtinin oılap, ómirdiń túrli synaqtarynda qoldaý kórsete almaıtynyn túsinip, ulyna hat jazady. Úlken jazýshynyń qalamynan shyqqan beıneler kórnekiligimen kóz tartady, ishki tolǵanystary arqyly shertilgen ómir tynysyn tereń, jan-jaqty sýretteıtin shyǵarmada turaqtylyq, mahabbat pen úmit saltanat qurady.